Tình hình gian lận về xuất xứ, nhãn hiệu hàng hóa thời gian qua diễn biến rất phức tạp và chưa có dấu hiệu thuyên giảm. Trong khi đó, chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe, ít vụ việc bị khởi tố hình sự…
Diễn biến phức tạp
Tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, đặc biệt là nạn sản xuất, kinh doanh hàng giả nguồn gốc xuất xứ và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các thương hiệu có uy tín trên thị trường thời gian qua vẫn diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế, ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chân chính.
 |
| Nhiều mặt hàng bị làm giả. |
Theo ông Trần Hữu Linh - Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (QLTT), Bộ Công thương cho biết, có thể thấy các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu, hàng giả nhãn hiệu, vi phạm quyền SHTT trong những năm gần đây diễn ra phổ biến hơn, phát triển ở mức độ tinh vi, phức tạp hơn.
Có thể điểm qua một số vi phạm trong thời gian gần đây như: hàng nghìn đồng hồ hiệu đã bị lực lượng QLTT bắt giữ ở Nha Trang, trị giá lên tới 350.000 USD, 14.000 sản phẩm mỹ phẩm các loại của Công ty TNHH Thiên nhiên TS Việt Nam giả nhãn mác Hàn Quốc, New Zealand nhưng lại đóng gói ở Hà Đông (Hà Nội),…
Cần sự phối hợp
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, công tác phòng chống hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn nhiều mặt hạn chế, bất cập và khó khăn, do phương thức, thủ đoạn của các đối tượng này rất đa dạng. Đối với hàng hóa đòi hỏi sử dụng công nghệ cao, khó sản xuất thì các đối tượng thường đặt sản xuất gia công ở nước ngoài sau đó chuyển về Việt Nam tiêu thụ. Đối với hàng hóa không đòi hỏi kỹ thuật cao, mẫu mã đơn giản, giá rẻ phù hợp đa số người lao động có thu nhập thấp thường được sản xuất ngay trong nước, tại các khu công nghiệp, làng nghề...
|
| Cần sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan chức năng. |
Để cải thiện vấn đề trên, ông Linh cho biết, Chúng tôi đã nâng cấp 63 chi cục QLTT ở các địa phương lên thành cục thuộc tổng cục thể hiện tầm quan trọng của lực lượng này trên mặt trận chống hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ. Đến nay, sau 6 tháng hoạt động, mô hình này đã đạt kết quả tốt. Các cục QLTT địa phương có sự phối hợp chặt chẽ trong việc mở rộng điều tra, xử lý triệt để tận gốc vấn đề, truy ra các ổ nhóm, các “chân rết” ở các địa phương khác, đạt hiệu quả cao trong công tác phòng, chống tội phạm buôn lậu.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 của Nghị định 119/2017/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa ban hành ngày 1/11/2017 thì mức xử phạt tối đa trong lĩnh vực này là 100 triệu đồng: “Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực đo lường đối với cá nhân là 100.000.000 đồng, đối với tổ chức là 200.000.000 đồng; mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực tiêu chuẩn, chất lượng sản phẩm, hàng hóa đối với cá nhân là 150.000.000 đồng, đối với tổ chức là 300.000.000 đồng, trừ các trường hợp quy định tại các điểm đ, e, g và h khoản 2 Điều 14; các điểm đ, e, g và h khoản 2 Điều 15; các điểm đ, e, g và h khoản 2 Điều 16; các khoản 3 và 4 Điều 17; khoản 4 Điều 18; khoản 4 Điều 19 và các khoản 5, 6 và 7 Điều 20 của Nghị định này”. Đây có thể là mức phạt hợp lí nhưng chưa đủ mạnh vì việc vi phạm về xuất xứ, nhãn hiệu hàng hóa ngày càng xuất hiện nhiều với những thủ đoạn tinh vi. Mặt khác, chế tài xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe, chủ yếu vẫn là xử lý vi phạm hành chính, ít vụ việc bị khởi tố hình sự, xử lý dân sự ít. Một số văn bản quy phạm pháp luật chưa thống nhất gây khó khăn cho lực lượng thực thi.
Đặc biệt, một số doanh nghiệp, chủ thể quyền bị xâm phạm chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình với cộng đồng, với sản phẩm đang lưu thông trên thị trường, và chưa tích cực hợp tác với lực lượng chức năng. Ông Trần Hữu Linh - Tổng cục trưởng Tổng cục QLTT (Bộ Công Thương) - cho rằng, rất nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam thường có tâm lý e ngại phối hợp với các lực lượng chức năng do lo ngại sẽ giảm doanh số.
Trung Thành