7 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu cá tra Việt Nam đạt hơn 1,2 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ, bất chấp những biến động khó lường từ kinh tế và chính sách thương mại quốc tế. Trong khi Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực, nhiều chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp sớm khai phá thị trường nội địa để giảm rủi ro phụ thuộc.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Trung Quốc và Hong Kong vẫn là khách hàng lớn nhất với 302 triệu USD, chiếm gần 25% tổng kim ngạch, nhưng giảm 4% so với cùng kỳ do nhu cầu chững lại. Ngược lại, khối CPTPP nổi lên với 208 triệu USD, tăng 34% nhờ ưu đãi thuế quan và nhu cầu ổn định tại Canada, Malaysia và một số quốc gia châu Mỹ.
Thị trường Mỹ đạt 206 triệu USD, tăng 8% trong 7 tháng, song riêng tháng 7 có dấu hiệu chững lại trước khi chính sách thuế mới có hiệu lực từ 1/8. Brazil là thị trường tăng trưởng mạnh nhất, đạt 106 triệu USD (tăng 64%), nhưng có nguy cơ chịu tác động gián tiếp từ hàng rào thuế quan của Mỹ. Tại châu Âu, xuất khẩu cá tra đạt 104 triệu USD, tăng 5%, với điểm sáng ở Tây Ban Nha, Bỉ và Italy.
VASEP dự báo những tháng cuối năm, ngành cá tra sẽ đối mặt áp lực lớn từ chính sách thuế Mỹ, biến động nhu cầu Trung Quốc và cạnh tranh giá quốc tế. Trong bối cảnh đó, EU và khối CPTPP được kỳ vọng là “điểm tựa” nhờ lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do, trong khi ASEAN, Nam Mỹ và Trung Đông hứa hẹn mở ra những hướng đi mới.
Ở chiều ngược lại, thị trường nội địa hiện chỉ chiếm khoảng 1 tỷ USD, tương đương 10% giá trị xuất khẩu, song lại được xem là “mỏ vàng” chưa khai thác đúng mức. Mức tiêu thụ thủy sản bình quân của người Việt mới đạt 40 kg/người/năm, thấp hơn nhiều so với 60 – 70 kg tại các quốc gia trong khu vực; riêng cá tra chỉ chiếm 5 – 7% sản lượng.
Theo ông Nguyễn Thành Lộc, Chủ tịch Hội Thủy sản TP.HCM, hơn 90% hải sản chế biến vẫn phải xuất khẩu dưới thương hiệu của nhà nhập khẩu nước ngoài, khiến doanh nghiệp khó xây dựng chiến lược dài hạn. Ông cho rằng khai thác thị trường trong nước không chỉ mở thêm dư địa tăng trưởng mà còn góp phần nâng cao giá trị bền vững cho cá tra Việt Nam.
Hoàng Hậu (th)