Tính đến hết tháng 11/2025, tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra của Việt Nam đã vượt mốc 2 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng trong tháng 11, xuất khẩu cá tra đạt 195 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ, cho thấy xu hướng phục hồi tương đối ổn định của ngành trong những tháng cuối năm, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP).
Xuất khẩu cá tra vượt mốc 2 tỷ USD.
Sau mức tăng mạnh trong tháng 10, thị trường Trung Quốc tiếp tục duy trì đà tăng ổn định trong tháng 11. Kim ngạch xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt gần 59 triệu USD, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2024, tiếp tục là thị trường đóng góp lớn nhất và giữ vai trò dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu cá tra.
Ngược lại, xuất khẩu cá tra sang Mỹ trong tháng 11 chỉ đạt khoảng 20 triệu USD, giảm 23% so với cùng kỳ. Theo VASEP, mức sụt giảm này chủ yếu do tác động của chính sách thuế đối ứng 20%, khiến cá tra Việt Nam giảm sức cạnh tranh về giá tại thị trường Mỹ. Xu hướng giảm đã xuất hiện từ tháng 8 và chưa có dấu hiệu đảo chiều trong tháng 11.
Tại thị trường Liên minh châu Âu (EU), kim ngạch xuất khẩu cá tra tháng 11 đạt khoảng 12 triệu USD, giảm 25% so với cùng kỳ năm trước. Đà giảm chủ yếu đến từ hai thị trường lớn là Hà Lan (giảm 18%) và Đức (giảm 20%). Dù vậy, một số thị trường EU khác vẫn ghi nhận tín hiệu tăng trưởng nhẹ, cho thấy dư địa phát triển trong nội khối vẫn còn.
CPTPP và các thị trường mới nổi tiếp tục mở rộng dư địa
Trong khối CPTPP, xuất khẩu cá tra sang Anh đạt 5 triệu USD trong tháng 11, giảm nhẹ 4% so với cùng kỳ, song mức giảm đã thu hẹp so với các tháng trước, được xem là tín hiệu hồi phục bước đầu. Mexico tiếp tục là điểm sáng khi kim ngạch tăng mạnh lên 8 triệu USD, tương đương mức tăng 50%.
Bên cạnh đó, Nhật Bản và Malaysia vẫn duy trì mức tăng trưởng nhẹ khoảng 2%, phản ánh nhu cầu tương đối ổn định và khả năng mở rộng thị phần tại các thị trường này. Xuất khẩu cá tra sang Brazil đạt 15 triệu USD trong tháng 11, tăng 13% so với cùng kỳ. Lũy kế 11 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Thái Lan tăng 24%, Ai Cập tăng 33% và Nga tăng 45% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, VASEP cho rằng dù tốc độ tăng trưởng cao, tỷ trọng của các thị trường này trong cơ cấu xuất khẩu cá tra vẫn còn khá nhỏ, đòi hỏi doanh nghiệp tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại và mở rộng phân khúc sản phẩm.
Áp lực thuế Mỹ và yêu cầu tái cơ cấu sản phẩm năm 2026
Xét theo nhóm sản phẩm, từ tháng 1 đến hết tháng 11/2025, kim ngạch xuất khẩu phi lê cá tra (mã HS0304) đạt hơn 1,6 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước và tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu xuất khẩu. Nhóm cá tra đông lạnh, khô, nguyên con và bong bóng cá (mã HS03, trừ HS0304) đạt gần 348 triệu USD, tương đương cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, cá tra chế biến (mã HS16) đạt khoảng 48 triệu USD, tăng 13%, cho thấy tiềm năng của phân khúc sản phẩm giá trị gia tăng.
Theo VASEP, việc Mỹ và EU giảm mạnh nhập khẩu khiến tỷ trọng xuất khẩu cá tra sang Trung Quốc tăng lên khoảng 30% trong cơ cấu chung. Trong khi đó, các thị trường như Brazil và nhiều quốc gia CPTPP đang ghi nhận mức tăng trưởng tích cực nhưng vẫn còn nhiều dư địa để khai thác.
Bước sang năm 2026, VASEP dự báo mức thuế đối ứng 20% tại thị trường Mỹ sẽ tiếp tục gây bất lợi, làm suy giảm sức cạnh tranh của sản phẩm cá tra Việt Nam. Trước bối cảnh này, hiệp hội khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, mở rộng sang các thị trường tiềm năng, đồng thời đẩy mạnh phát triển sản phẩm chế biến sâu, gia tăng giá trị.
Cùng với đó, việc đạt được các chứng nhận bền vững, tiêu chuẩn quốc tế được xem là yếu tố then chốt nhằm nâng cao hình ảnh và thương hiệu cá tra Việt Nam, củng cố lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh áp lực về giá và rào cản thương mại ngày càng gia tăng.
PV