Năm 2025 ghi nhận xuất khẩu ghẹ Việt Nam tăng trưởng khả quan trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu cải thiện. Sự mở rộng nhanh tại EU cùng lợi thế từ các hiệp định thương mại như CPTPP đang tạo nền tảng để ngành ghẹ từng bước cân bằng lại cơ cấu thị trường trong năm 2026.
Mỹ vẫn là trụ cột, nhưng rủi ro tập trung thị trường ngày càng rõ
Năm 2025, xuất khẩu ghẹ của Việt Nam đạt gần 86 triệu USD, tăng gần 6% so với năm 2024, cho thấy mặt hàng này vẫn duy trì được đà tăng trong bối cảnh thương mại thủy sản thế giới còn nhiều biến động. Tuy nhiên, bức tranh thị trường tiếp tục cho thấy sự phụ thuộc rất lớn vào Mỹ khi quốc gia này chiếm hơn 81% tổng kim ngạch xuất khẩu ghẹ của Việt Nam, tăng khoảng 10% so với năm trước đó. Điều này phản ánh vai trò chi phối của Mỹ trong chuỗi tiêu thụ ghẹ toàn cầu, đặc biệt với các sản phẩm ghẹ đông lạnh và ghẹ xanh - phân khúc mà Việt Nam đang tham gia sâu.
Ở quy mô thế giới, Mỹ hiện là thị trường nhập khẩu ghẹ lớn nhất, với giá trị nhập khẩu lên tới gần 1,1 tỷ USD mỗi năm, vượt xa các thị trường lớn tiếp theo như Nhật Bản, Trung Quốc hay Hàn Quốc. Nhu cầu ổn định và sức mua cao tại đây đã giúp ghẹ Việt Nam duy trì sản lượng xuất khẩu đều đặn. Tuy vậy, đi kèm với cơ hội là các yêu cầu kỹ thuật và môi trường ngày càng chặt chẽ. Những quy định liên quan đến bảo vệ động vật biển có vú và đánh bắt bền vững đang trở thành yếu tố có thể tác động trực tiếp tới dòng chảy thương mại trong thời gian tới, khiến việc phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất trở thành rủi ro đáng lưu ý đối với doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, một số thị trường truyền thống tại châu Á lại ghi nhận xu hướng sụt giảm mạnh. Xuất khẩu ghẹ sang Trung Quốc và Hồng Kông trong năm 2025 giảm tới 48%, chỉ đạt gần 3 triệu USD. Diễn biến này phần nào cho thấy sự thay đổi về nhu cầu, cạnh tranh nguồn cung và kênh tiêu thụ tại khu vực, đồng thời làm nổi bật sự phân hóa ngày càng rõ trong cơ cấu thị trường xuất khẩu ghẹ của Việt Nam.
EU và CPTPP nổi lên, mở rộng dư địa tăng trưởng cho năm 2026
Trong khi Mỹ giữ vai trò trụ cột về quy mô, EU lại trở thành điểm sáng về tốc độ tăng trưởng. Năm 2025, xuất khẩu ghẹ sang EU đạt hơn 3 triệu USD, tăng tới 102% so với năm trước. Đáng chú ý, Pháp là thị trường nhập khẩu lớn nhất trong khối này với kim ngạch hơn 3 triệu USD, tăng 112%, qua đó vươn lên nhóm thị trường quan trọng của ghẹ Việt Nam. Mức tăng trưởng ba con số cho thấy tiềm năng mở rộng thị phần tại châu Âu còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng khu vực này ngày càng ưu tiên các sản phẩm thủy sản có truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đáp ứng tiêu chuẩn bền vững.
Song song với EU, các nước trong khối CPTPP cũng ghi nhận tín hiệu tích cực khi kim ngạch xuất khẩu ghẹ tăng gần 29% trong năm qua. Lợi thế thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do đang tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh các dòng sản phẩm chế biến sâu và giá trị gia tăng, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Việc mở rộng hiện diện tại các thị trường CPTPP không chỉ góp phần gia tăng kim ngạch mà còn giúp ngành ghẹ giảm dần mức độ lệ thuộc vào thị trường Mỹ.
Trên bình diện toàn cầu, nhu cầu tiêu thụ cua ghẹ tiếp tục xu hướng đi lên nhờ sự phục hồi của dịch vụ ăn uống và xu hướng ưa chuộng nhóm thủy sản giá trị cao. Tuy nhiên, nguồn cung ghẹ chủ yếu đến từ khai thác tự nhiên nên thường biến động theo mùa vụ và điều kiện môi trường, tạo ra những chu kỳ thiếu - dư nguyên liệu khó dự báo. Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc và phát triển sản phẩm chế biến sâu sẽ là chìa khóa để xuất khẩu ghẹ Việt Nam duy trì đà tăng và khai thác tốt hơn các cơ hội trong năm 2026.
Trung Anh