Sau 11 tháng đầu năm, xuất khẩu phân bón đạt gần 1,6 triệu tấn, trị giá hơn 1 tỷ USD, tăng 34% về lượng và gấp gần 2,2 lần về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021. Thị trường xuất khẩu thuận lợi, giá tăng cũng góp phần tích cực cho việc tăng mạnh lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp ngành phân bón trong năm 2022.
Xuất khẩu phân bón đạt kim ngạch kỷ lục
Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan cho thấy, trong tháng 11 xuất khẩu phân bón đạt 94.104 tấn, tương đương 56 triệu USD, giảm 41% về lượng và giảm 36,5% về giá trị so với tháng 10.
Lũy kế 11 tháng đầu năm, xuất khẩu phân bón đạt gần 1,6 triệu tấn với kim ngạch hơn 1 tỷ USD, tăng 34% về lượng và gấp gần 2,2 lần về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021.
Như vậy, sau 11 tháng năm nay, kim ngạch xuất khẩu phân bón đã vượt 84% kết quả xuất khẩu của cả năm 2021. Con số hơn 1 tỷ USD cũng là thành tích xuất khẩu cao nhất của ngành phân bón cho đến thời điểm này.
Trong tháng 11, giá xuất khẩu phân bón đã tăng 44 USD/tấn so với tháng 10 và giảm 22% so với mức đỉnh tháng 1, xuống còn 592 USD/tấn. Như vậy, giá phân bón xuất khẩu đã lấy lại đà tăng sau 4 tháng liên tiếp lao dốc.
Bình quân 11 tháng năm 2022, giá xuất khẩu phân bón đã tăng 59% so với cùng kỳ năm 2021, lên mức bình quân 624 USD/tấn.
Theo đại diện Hiệp hội Phân bón Việt Nam, nửa đầu năm nay, xuất khẩu phân bón khá thuận lợi do xung đột Nga - Ukraine đã đẩy giá lên cao. Các quốc gia cũng gấp rút tìm mua hàng hóa, chuẩn bị cho vụ mùa.
Doanh nghiệp xuất khẩu báo lãi nghìn tỷ
Thị trường xuất khẩu thuận lợi, giá tăng cũng góp phần tích cực cho việc tăng mạnh lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp ngành phân bón trong năm 2022.
Thực tế xuất khẩu phân bón thuận lợi đã khiến hàng loạt tên tuổi trong ngành phân bón như Đạm Phú Mỹ, Đạm Cà Mau... ghi nhận lợi nhuận tăng cao so với cùng kỳ. Thị trường tiêu thụ tốt lên cũng tạo điều kiện để các doanh nghiệp từng nằm trong danh sách thua lỗ kéo dài như Đạm Ninh Bình, Đạm Hà Bắc và DAP số 2-Vinachem lãi lớn.
Lãi của 3 doanh nghiệp này trong năm 2022 vọt lên đến 2.645 tỷ đồng, so với tình trạng lãi thấp hoặc lỗ lớn trong năm 2021 và các năm trước đó. Trong đó, CTCP Phân đạm và Hóa chất Hà Bắc (HDB) có lợi nhuận trước thuế năm 2022 ước đạt 1.701 tỷ đồng, tăng gấp hơn 193 lần so với kế hoạch đặt ra cho năm 2022 và tăng 270 lần so với mức thực hiện trong năm 2021.
Còn Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình ước đạt lợi nhuận trước thuế năm 2022 là 928 tỷ đồng, cao gấp gần 13 lần so với kế hoạch năm 2022 và tích cực hơn rất nhiều so với lợi nhuận âm 57,4 tỷ đồng trong năm ngoái
CTCP DAP số 2- Vinachem ước đạt lợi nhuận trước thuế 2022 ở mức 15 tỷ đồng, so với kế hoạch lỗ (-315 tỷ đồng) trong năm 2022 và mức lỗ -126 tỷ đồng trong năm 2021.
Nhưng phân bón lập mặt bằng giá mới thì ở chiều nhập khẩu cũng tiêu tốn lượng ngoại tệ không nhỏ. Nhập siêu phân bón sau 11 tháng vẫn lên tới hàng trăm triệu USD. Số liệu của Hải quan cho biết, 11 tháng qua, cả nước đã nhập về 3,1 triệu tấn, trị giá trên 1,46 tỷ USD.
Tại thị trường trong nước, những tuần gần đây giá nhiều loại phân urê như đạm Cà Mau, đạm Phú Mỹ… giảm từ 30.000 - 50.000 đồng/bao 50kg so với cách nay khoảng 1 tháng. Tại nhiều cửa hàng vật tư nông nghiệp trên địa bàn Cần Thơ và các tỉnh vùng ĐBSCL, giá đạm Cà Mau đang bán ở mức 710.000 - 750.000 đồng/bao.
Trong khi đó, giá urê Phú Mỹ, urê Hà Bắc và một số loại urê nhập khẩu từ Trung Quốc dao động 700.000 - 740.000 đồng/bao. Theo chủ nhiều cửa hàng vật tư nông nghiệp, giá urê giảm do nguồn cung dồi dào và sức tiêu thụ chậm. Không chỉ urê, giá một số loại phân DAP, NPK và kali cũng giảm 10.000 - 20.000 đồng/bao.
Điều chỉnh thuế xuất khẩu phân bón đảm bảo hài hòa lợi ích các bên
Mới đây, tại cuộc họp về một số nội dung dự thảo Nghị định Biểu thuế xuất khẩu; Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi; Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan (dự thảo Nghị định).
Qua báo cáo của Bộ NN-PTNT, Tài chính, Công thương, Khoa học và Công nghệ,... đại diện các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp, quá trình xây dựng dự thảo Nghị định có phát sinh vướng mắc đến nay chưa được các cơ quan thống nhất, trong đó nổi cộm là vấn đề thuế xuất khẩu phân bón.
Trong đó, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp Bộ NN-PTNT, Bộ Công thương bổ sung, làm rõ các đánh giá tác động tổng thể, qua đó, thống nhất việc điều chỉnh mức thuế suất thuế xuất khẩu các mặt hàng phân bón, đảm bảo hài hòa lợi ích nhà nước, doanh nghiệp và người dân, không để ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất trong nước.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tài chính nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến phù hợp, xác đáng để hoàn thiện hồ sơ dự thảo Nghị định theo quy định, trình Chính phủ trước ngày 22 tháng 12 năm nay. Về hiệu lực thi hành của dự thảo Nghị định, bảo đảm thực hiện đúng theo cam kết quốc tế trong ASEAN, đồng bộ với các Nghị định về Biểu thuế thực hiện Hiệp định thương mại tự do và đúng quy định của pháp luật.
Trung Anh (t/h)