6 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam đạt gần 165 triệu USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ. Mức tăng trưởng này phản ánh sự phục hồi rõ nét của nhu cầu toàn cầu, đặc biệt tại các thị trường châu Á và trong khối CPTPP. Tuy nhiên, áp lực từ giá nguyên liệu, chi phí logistics và chính sách thương mại tại các thị trường lớn vẫn là những thách thức đáng kể trong nửa cuối năm.
Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu chả cá và surimi của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2025 đạt 164,94 triệu USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn còn nhiều bất ổn và giá nguyên liệu trong nước có những đợt biến động mạnh đầu năm.
Trong các thị trường xuất khẩu chủ lực, châu Á tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt khi kim ngạch xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt 42 triệu USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Thái Lan cũng đóng góp tích cực với 39 triệu USD, tăng 28%, giữ vững vị thế trung tâm tái chế và tái xuất surimi tại khu vực ASEAN.
Đáng chú ý, Trung Quốc và Hồng Kông ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội 49%, đạt 22 triệu USD, nhờ việc Trung Quốc tăng cường nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chế biến nội địa trong khi nguồn cung trong nước bị thu hẹp.
Khối CPTPP cũng ghi nhận sự phục hồi ổn định với tổng kim ngạch gần 26 triệu USD, tăng 19%. Trong đó, Nhật Bản tăng 24%, Malaysia tăng 6% và Canada tăng 21%. Những con số này cho thấy các ưu đãi thuế quan từ hiệp định thương mại này tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần duy trì lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm thủy sản Việt Nam.
Tại thị trường châu Âu, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 13 triệu USD, tăng 3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng không đồng đều giữa các quốc gia. Lithuania là điểm sáng với kim ngạch 11 triệu USD, tăng mạnh 45%. Một số thị trường nhỏ ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng như Tây Ban Nha tăng 840%, Bỉ tăng 156%. Trong khi đó, xuất khẩu sang Pháp và Italy vẫn sụt giảm nhưng tốc độ giảm đã chậm lại.
Mỹ – thị trường xuất khẩu lớn và có ảnh hưởng dài hạn – lại cho thấy những tín hiệu trái chiều. Tổng kim ngạch xuất khẩu surimi sang Mỹ trong nửa đầu năm đạt 6 triệu USD, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, riêng tháng 6 lại ghi nhận mức giảm mạnh tới 35,4% so với tháng trước đó. Mức sụt giảm này đặt ra nghi vấn về khả năng Mỹ đang điều chỉnh chính sách nhập khẩu hoặc chuyển hướng sang nhà cung cấp khác, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng có nhiều biện pháp phòng vệ thương mại được triển khai tại quốc gia này.
Bên cạnh các thị trường truyền thống, nhiều thị trường ngách cũng ghi nhận tăng trưởng ba chữ số, như UAE tăng 470%, Mauritius tăng 261%, và New Zealand tăng tới 1.171%. Dù quy mô vẫn còn nhỏ, những thị trường này cho thấy tiềm năng lớn nếu doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục nghiên cứu thị hiếu và điều chỉnh sản phẩm phù hợp.
Tuy nhiên, đà tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm chưa đảm bảo sự ổn định cho giai đoạn còn lại của năm 2025. Ngành surimi Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều rủi ro lớn như cạnh tranh giá từ các quốc gia trong khu vực như Ấn Độ, Thái Lan và Trung Quốc. Đồng thời, chi phí logistics và nguyên liệu đầu vào dự báo sẽ gia tăng trong quý III. Thị hiếu tiêu dùng tại các nước phát triển, đặc biệt là Mỹ và châu Âu, cũng đang thay đổi theo hướng giảm tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu nhập khẩu surimi.
Triển vọng tăng trưởng của ngành trong nửa cuối năm phụ thuộc lớn vào diễn biến thương mại toàn cầu, mức độ ổn định của chi phí đầu vào và chính sách nhập khẩu tại các thị trường chủ lực. Nếu các doanh nghiệp giữ được nhịp tăng trưởng hiện tại, linh hoạt trong điều chỉnh sản phẩm và thị trường mục tiêu, xuất khẩu surimi cả năm 2025 có thể tiếp tục tăng. Tuy nhiên, đây vẫn là kịch bản lạc quan và cần sự chủ động ứng phó từ phía doanh nghiệp.
Trung Anh