Mặc dù tăng trưởng GDP của các thị trường tiêu thụ chính của hàng dệt may Việt Nam ghi nhận con số tích cực trong quý 1/2023, người tiêu dùng vẫn quan ngại về triển vọng kinh tế khi các chỉ báo niềm tin tiêu dùng ở hầu hết các thị trường đều duy trì ở mức thấp. Do đó, trong năm 2023 tăng trưởng giá trị xuất khẩu hàng may mặc nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở mức thấp và xuất khẩu sợi vẫn suy yếu.
Xuất khẩu suy yếu ở thị trường phương tây
Trong những tháng đầu năm 2023, nhu cầu về hàng dệt may ở các thị trường chính suy yếu trước những lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế. Xuất khẩu hàng dệt may 4 tháng đầu năm 2023 ước đạt 9,6 tỷ USD, giảm 19,3% so với cùng kỳ). Đáng chú ý, có sự phân hóa ở các thị trường chính.
Trong quý 1, giá trị xuất khẩu hàng dệt may sang các thị trường phương Tây như Mỹ (giảm 30,2% so với cùng kỳ), EU (giảm 24% so với cùng kỳ), Canada (giảm 16,3% so với cùng kỳ) ghi nhận sụt giảm mạnh. Thị trường EU và Canada sau một năm 2022 bùng nổ đang cho thấy tín hiệu đảo ngược.
Trong khi đó, hai thị trường Châu Á là Nhật Bản (tăng 11,7% so với cùng kỳ) và Hàn Quốc (tăng 5,3% so với cùng kỳ) tiếp tục duy trì mức tăng trưởng dương mặc dù yếu hơn trong năm 2022.
Về thị phần, hàng may mặc áo quần Việt Nam vẫn tiếp tục giữ vững thị phần ở các thị trường chính như Mỹ (17,9%), Nhật (15,7) và Hàn Quốc (30,8%) trong 2 tháng đầu năm 2023.
Về mảng sợi,xuất khẩu sợi 4 tháng đầu năm 2023 tiếp tục suy giảm mạnh 33,6% so với cùng kỳ, ước đạt 1,3 tỷ USD. Cập nhật đến hết quý 1 2023, hai thị trường chủ lực là Trung Quốc (giảm 38,7% so với cùng kỳ) và Hàn Quốc (giảm 29,3% so với cùng kỳ) đều tăng trưởng âm.
Hoạt động sản xuất gặp khó
Cùng với xuất khẩu yếu đi hoạt động sản xuất cũng có các tín hiệu khó khăn khi IIP trong 4 tháng đầu năm 2023 nhìn chung không ghi nhận tăng trưởng. Chỉ số sử dụng lao động cả hai mảng Dệt và May mặc đều đi xuống với tốc độ khá tương đồng giai đoạn quý 3/2021
Hoạt động sản xuất ngành dệt may Trung Quốc tiếp tục tiêu cực từ đầu năm 2023 mặc dù các yếu tố bất lợi liên quan đến dịch COVID đã gần như chấm dứt. Khối lượng sản xuất ngành Dệt và Trang phục Trung Quốc lần lượt giảm 3,1% và 7,7% trong tháng 3/2023.
Nhu cầu tiêu thụ hàng dệt may thế giới yếu đi tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất theo đó làm giảm nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng sợi. Đến cuối tháng 4, giá cotton đã giảm về mức quanh 80 USD/pounds (giảm 46% so với cùng kỳ), ngang với trung bình giai đoạn 2012 2019 cho thấy nhu cầu nguyên liệu đầu vào của ngành đang suy giảm.
Hầu hết các doanh nghiệp may mặc ghi nhận kết quả kinh doanh không khả quan trong quý 1/2023. Dữ liệu từ báo cáo tài chính cho thấy, trong tổng số 20 doanh nghiệp dệt may trên sàn đã công bố kết quả kinh doanh quý 1/2023, chỉ có 2 doanh nghiệp tăng trưởng lợi nhuận dương, trong khi có tới 13 doanh nghiệp tăng trưởng lợi nhuận âm và 5 doanh nghiệp thậm chí báo lỗ.
Cụ thể, doanh thu của MSH giảm 50,6% so với cùng kỳ, VGT giảm 14%, TCM giảm 21,9% , HTG giảm 5,4%, EVE giảm 22,4%, GIL giảm 88,9%. Biên lợi nhuận thu hẹp rất mạnh khiến lợi nhuận quý 1 suy giảm trầm trọng. Điểm sáng trong ngành là TNG tăng 6,7% so với cùng kỳ) khi vẫn tiếp tục duy trì tăng trưởng doanh thu.
Đáng chú ý, với tình hình đơn hàng khó khăn, quý 1/2023, doanh nghiệp buộc phải thu hẹp hoạt động, đồng thời, phải mạnh tay cắt giảm nhân sự để kiểm soát chi phí. Đa phần doanh nghiệp cùng ngành “dè chừng” với kế hoạch kinh doanh năm 2023.
Nhu cầu nhiều khả năng đình trệ đến cuối năm
Mặc dù tăng trưởng GDP của các thị trường tiêu thụ chính của hàng dệt may Việt Nam ghi nhận con số tích cực trong quý 1/2023, người tiêu dùng vẫn quan ngại về triển vọng kinh tế khi các chỉ báo niềm tin tiêu dùng ở hầu hết các thị trường đều duy trì ở mức thấp.
Mirea Asset cho rằng với tình hình hiện tại tiêu thụ sẽ chỉ đi lên khi các dấu hiệu tốt lên của nền kinh tế xuất hiện và người tiêu dùng bắt đầu chi tiêu trở lại. Do đó trong năm 2023 tăng trưởng giá trị xuất khẩu hàng may mặc Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở mức thấp và xuất khẩu sợi vẫn suy yếu.
Còn trong báo cáo gần đây về ngành dệt may, VnDirect cho rằng các doanh nghiệp gia công may mặc sẽ gặp nhiều thách thức hơn trong năm 2023 do đơn hàng giảm mạnh. Do đó, khả năng phải đến quý 4/2023, các doanh nghiệp gia công may mặc mới có thể phục hồi khi lạm phát tại Mỹ và EU hạ nhiệt. VNDirect thậm chí dự báo các công ty gia công may mặc lớn như Vinatex, Dệt may Thành Công, Garmex Sài Gòn, Gilimex sẽ ghi nhận lợi nhuận ròng tăng trưởng âm trong năm 2023.
Trung Anh