Theo số liệu của Trademap, Ấn Độ liên tục là nguồn cung tôm lớn nhất cho Mỹ trong những năm qua. Trong 4 năm (2020-2023), xuất khẩu tôm Ấn Độ sang Mỹ đạt đỉnh năm 2021 với 3,2 tỷ USD. Giá trị xuất khẩu tôm Indonesia sang Mỹ tăng trưởng liên tục từ 2020-2022. Từ vị trí thứ 2 trong các năm trước đó, Indonesia nhường vị trí thứ 2 cho Ecuador vào năm 2023.
Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tháng 8/2024, xuất khẩu tôm của Ấn Độ giảm 18%. Nguyên nhân có thể là do thả giống diễn ra chậm do điều kiện thời tiết.
Sự sụt giảm xuất khẩu trong tháng 8 chủ yếu là do xuất khẩu sang Trung Quốc (-49%), Việt Nam (-65%), Nga (-31%), Anh (-24%) và Nhật Bản (-9%) giảm mạnh. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ không đổi (-1%) và xuất khẩu sang EU tăng (+9%) so với cùng kỳ năm trước. Điều này có thể là do thiếu nguồn cung tôm nguyên liệu.
Xuất khẩu tôm của Ấn Độ 8 tháng đầu năm nay tương đương với cùng kỳ năm 2023. Năm 2023, xuất khẩu trong nửa cuối năm đã vượt kỳ vọng, nhưng năm nay, nhiều khả năng xuất khẩu trong quý 3 sẽ có xu hướng giảm do thả giống chậm và điều kiện thời tiết khó khăn. Do đó, xuất khẩu năm 2024 có thể sẽ ở mức thấp hơn năm 2023.
Giá trị xuất khẩu tôm Indonesia sang Mỹ tăng trưởng liên tục từ 2020-2022. Từ vị trí thứ 2 trong các năm trước đó, Indonesia nhường vị trí thứ 2 cho Ecuador vào năm 2023. Từ 2020-2023, xuất khẩu tôm Ecuador sang Mỹ tăng trưởng liên tục về khối lượng, từ 126 ghìn tấn năm 2020 lên 206 nghìn tấn năm 2023. Giá trị xuất khẩu tôm sang Mỹ cũng tăng liên tục từ 2020-2022.
Tám tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm của Ecuador đạt 817.954 tấn, trị giá 4 tỷ USD, chỉ tăng 2% về khối lượng nhưng giảm 6% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu tôm hàng đầu của Ecuador. Lượng tôm xuất khẩu sang Mỹ đạt 17.250 tấn, trị giá 110 triệu USD trong tháng 8, với giá xuất khẩu trung bình tăng 8% mỗi kg bù đắp cho mức giảm 7% về khối lượng.
Xuất khẩu tôm Ecuador sang Mỹ sau khi tăng tốt những tháng đầu năm, trong tháng 8, lượng hàng xuất khẩu giảm nhẹ. Xuất khẩu tôm Ecuador sang Mỹ 8 tháng đầu năm có phần bị ảnh hưởng bởi tác động của thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp sơ bộ của Mỹ đối với tôm Ecuador.
Tuy nhiên, ngành tôm Ecuador đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng do phụ thuộc vào thủy điện và thiếu mưa. Tình trạng thiếu điện có khả năng kéo dài đến tháng 12 và có thể ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất, xuất khẩu tôm Ecuador trong năm 2025.
Theo ghi nhận của VASEP, nhập khẩu tôm từ Việt Nam sang Mỹ sau khi đạt mốc 1 tỷ USD năm 2021 thì liên tục giảm trong các năm tiếp sau đó.
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, 9 tháng đầu năm nay, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ đạt 566 triệu USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá trung bình nhập khẩu tôm từ Việt Nam vào Mỹ ghi nhận tăng từ 4,59 USD/pao vào tháng 7/2024 lên 4,95 USD/pao vào tháng 8/2024.
Theo VASEP, mặc dù năm 2024 tôm đông lạnh xuất khẩu vẫn bị tác động bởi xu hướng giá chưa phục hồi rõ rệt, cùng với áp lực giá bán cạnh tranh với tôm Ecuador và Ấn Độ tuy nhiên, tôm chế biến của Việt Nam vẫn có vị thế tốt ở các thị trường.
Tính đến cuối tháng 9/2024, kim ngạch xuất khẩu tôm chân trắng chế biến vẫn tăng gần 10% so với cùng kỳ; xuất khẩu tôm chân trắng đông lạnh cũng tăng hơn 4,5%. Điều này kéo kết quả xuất khẩu tôm chân trắng của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2024 đạt gần 2 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu tôm sú đạt 334 triệu USD.
Đánh giá về nhu cầu tại các thị trường, VASEP dẫn số liệu từ Cơ quan quản lý khí quyền và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA), trên thị trường Mỹ, trong tháng 8/2024, xuất khẩu tôm Việt Nam ghi nhận tích cực hơn các đối thủ khác như Ấn Độ, Ecuador khi xuất khẩu tôm từ các nguồn cung này sang Mỹ đều giảm. Giá trung bình nhập khẩu tôm từ Việt Nam vào Mỹ ghi nhận tăng từ 4,59 USD/Lb vào tháng 7/2024 lên 4,95 USD/Lb vào tháng 8/2024.
Trung Anh