Năm 2019 có thể là một năm đầy tiềm năng cho thị trường thịt lợn toàn cầu, tuy nhiên điều này có thể bị lu mờ bởi các vấn đề thương mại và những dịch bệnh với diễn biến phức tạp.
Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đã gia tăng từ giữa năm 2018 khi hai nền kinh tế hàng đầu thế giới đã liên tiếp có động thái áp thuế và trả đũa lẫn nhau về thuế quan. Các biện pháp thuế quan mà Mỹ và Trung Quốc sử dụng trong cuộc chiến thương mại giữa hai nước gây tổn hại nghiêm trọng đến ngành chế biến thịt lợn của hai nước và các nhà xuất khẩu thịt lợn lớn khác.
Các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung đang diễn ra làm tăng thêm sự không chắc chắn trong cho các động lực thương mại quốc tế. Liệu thịt lợn Mỹ sẽ được chuyển đến Trung Quốc mà không có thuế quan trả đũa vào năm 2019? – cũng như Brexit và Thỏa thuận mới Toàn diện và Tiến bộ cho quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương. Chỉ số giá lợn hơi 5 quốc gia Rabobank giảm xuống dưới mức trung bình 2015-2017 đã phản ánh tâm lý thị trường.
Mỹ và Trung Quốc đang nỗ lực đàm phán để đạt được một thỏa thuận thương mại trước thời hạn chót vào ngày 1/3, khi thuế nhập khẩu của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc dự kiến sẽ được tăng lên.
 |
| Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung gây tổn hại đến ngành chế biến thịt lợn |
Cuộc chiến thương mại giữa hai nước đang gây tổn hại nghiêm trọng đến ngành chế biến thịt lợn của hai nước và các nhà xuất khẩu thịt lợn lớn khác, trong đó có Brazil, Canada và các nhà chế biến thịt hàng đầu châu Âu.
Nguyên nhân chính là do cuộc chiến thương mại diễn ra không đúng thời điểm, sau khi sản lượng thịt lợn trên toàn cầu tăng lên các mức cao kỷ lục khi thị trường dự đoán nhu cầu đối với thịt tăng và giá thức ăn cho lợn thấp do thị trường toàn cầu tràn ngập ngũ cốc.
Ngay trước khi các rào cản thương mại được dựng lên, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) trong một phân tích hồi tháng 4/2018 cho rằng tăng trưởng nguồn cung thịt toàn cầu ước tính vượt nhu cầu tiêu thụ thịt trong năm 2018, làm tăng tính cạnh tranh của thị trường và hạ giá mặt hàng thịt.
Các cuộc chiến về thuế đẩy tăng các xu hướng trên thông qua việc đóng cửa các thị trường xuất khẩu, khiến giá thức ăn cho lợn tăng và làm nhiễu các động lực cung và cầu khu vực – yếu tố làm tăng lợi nhuận ngành.
Thịt lợn Mỹ phải đối mặt với các mức thuế trả đũa 62% tại Trung Quốc và lên đến 20% tại Mexico, làm giảm nhu cầu tiêu thụ thịt từ hai thị trường xuất khẩu thịt lợn hàng đầu của Mỹ và góp phần tạo thêm gánh nặng lên các kho lạnh chứa lượng lớn thịt chưa được bán.
Tại Canada – nước xuất khẩu thịt lớn thứ ba thế giới, lợi nhuận của các nhà chế biến thịt suy giảm bởi giá thịt ở đây liên quan đến diễn biến thị trường Mỹ rộng lớn hơn. Giá thịt lợn tại Canada trong tháng 8/2018 giảm 31% so với tháng trước đó, theo dữ liệu được Hams Marketing Services tổng hợp. Nông dân George Matheson tại Manitoba dự đoán bán khoảng 250 con lợn ở mức giá 115 CAD (khoảng 88 USD)/ con, so với mức chi phí 150 CAD/ con để nuôi chúng.
Ngành thịt lợn Brazil phải chịu đựng chi phí thức ăn cho lợn ăn cao hơn một phần do các nông dân giờ phải chạy đua với các bên mua đậu tương lớn đến từ Trung Quốc – những người đổi hướng sang Brazil nhằm tránh các mức thuế áp đặt lên đậu tương Mỹ.
|
Áp lực từ dịch bệnh gia tăng bất ổn thị trường thịt lợn
|
Sự tăng nhanh các dịch bệnh về lợn làm gia tăng thêm áp lực
Áp lực bệnh gia tăng đang thách thức thị trường toàn cầu. Trong một Thông cáo báo chí được gửi đi bởi ngân hàng này, nhà phân tích đạm động vật cao cấp Chenjun Pan cho biết: “Dịch tả lợn châu Phi (ASF) bùng nổ là thách thức lớn nhất đối với thịt lợn toàn cầu vào năm 2019. Những thay đổi của ASF sẽ mang lại cơ hội cho một số nhất định, và đe dọa cho một số khác”.
Dịch cúm lợn châu Phi bùng phát khiến nông dân giết mổ lợn sớm, làm trầm trọng tình trạng dư cung sau khi các nông trại quy mô lớn hoạt động hiệu quả hơn mở rộng hoạt động một cách nhanh chóng trong những năm gần đây.
Nhu cầu của Trung Quốc nâng cao nhập khẩu sẽ khuyến khích tăng trưởng ở các nước xuất khẩu chính, nhưng Trung Quốc sẽ nhập khẩu bao nhiêu thịt lợn vẫn là điều không chắc chắn.
Áp lực bệnh dịch ảnh hưởng đến chất đạm động vật toàn cầu theo 2 hướng. Dịch bệnh nghiêm trọng có thể dẫn đến thiệt hại sản xuất tại địa phương, đặc biệt là trong trường hợp không có thuốc chữa, không có vắc-xin hoặc dự trữ vắc-xin hạn chế. Tác động này có thể kéo dài trong một khoảng thời gian – trong trường hợp của ASF ở Trung Quốc, các khu vực bị nhiễm bệnh bị cấm lưu trữ động vật trong ít nhất 6 tháng.
Thanh Thúy (T/H)