Biện pháp để quản lý doanh thu trong lĩnh vực bán lẻ trực tiếp

Để quản lý chặt doanh thu từ hoạt động kinh doanh bán lẻ, trong giai đoạn 1, Bộ Tài chính chọn Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng để phấn đấu 100% hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối hệ thống cơ quan thuế, trọng tâm là các nhà hàng, khách sạn, siêu thị, kinh doanh vàng bạc,...

Thông tin tại cuộc họp giữa Bộ Tài chính và Bộ Công an về triển khai giải pháp hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với một số hoạt động kinh doanh bán lẻ cung cấp hàng hoá, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng, đại diện Bộ Công thương cho rằng, triển khai các giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với một số hoạt động kinh doanh là vấn đề tương đối mới, phức tạp. Do khâu hoá đơn là khâu cuối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, nếu quản lý tốt được khâu này sẽ góp phần giải quyết được nhiều vấn đề về chống hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại.

Tỷ lệ hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền còn thấp

Phát biểu tại cuộc họp, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, thực hiện chiến lược phát triển ngành Thuế, trong những năm qua, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã triển khai thực hiện các giải pháp về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý thuế.

Theo đó, cơ quan thuế đã đổi mới hoàn toàn về thu thuế thương mại điện tử, một loạt các chuỗi giải pháp đột phá đã được thực hiện từ hóa đơn điện tử đến sàn thương mại điện tử, và hiện đang xây dựng Cổng Thông tin điện tử về thu thuế bất động sản.

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, triển khai Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định số 123/2020/NĐ-CP và Thông tư số 78/2021/TT-BTC, từ ngày 01/07/2022 hóa đơn điện tử đã được triển khai trên toàn quốc đối với các doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Hiện đã có 100% các doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực bán lẻ trực tiếp đến người tiêu dùng như: trung tâm thương mại; siêu thị; bán lẻ hàng tiêu dùng; ăn uống; nhà hàng; khách sạn; bán lẻ thuốc tân dược; dịch vụ vui chơi, giải trí và các dịch vụ khác đều đã sử dụng hóa đơn điện tử.

Tuy nhiên, các hình thức hóa đơn điện tử thông thường như hoá đơn có mã, hoá đơn không mã đã triển khai trong thời gian qua chưa đáp ứng tốt cho một số hoạt động đặc thù, có thời gian hoạt động thường xuyên, liên tục, giá trị từng hoá đơn không nhiều nhưng số lượng hoá đơn rất lớn như hoạt động kinh doanh ăn uống, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ vui chơi giải trí, siêu thị, ngành vàng.

Và để đáp ứng tốt hơn việc sử dụng hóa đơn điện tử của những ngành nghề đặc thù này, ngành Thuế đã xây dựng giải pháp và chính thức vận hành hệ thống hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền từ ngày 15/12/2022.

Tính đến cuối tháng 01/2023, số lượng hóa đơn điện tử cơ quan thuế đã tiếp nhận và xử lý là 2,838 tỷ hóa đơn điện tử, trong đó có 753,46 triệu hóa đơn điện tử có mã và 2,085 tỷ hóa đơn điện tử không mã.

Thực tế sau hơn 01 tháng triển khai, đã có 62/63 Cục Thuế báo cáo kế hoạch triển khai giai đoạn 1 (đến tháng 3/2023), với tổng số người nộp thuế sẽ triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền là 3.943 cơ sở kinh doanh. Cùng với đó là 25 Cục Thuế chính thức phát sinh tiếp nhận đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.

Theo Tổng cục Thuế, trong số 3.943 cơ sở kinh doanh đã đưa vào kế hoạch triển khai giai đoạn 1, đã có 805 cơ sở kinh doanh chính thức đăng ký và được chấp nhận đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền trên hệ thống của cơ quan thuế.

Tổng số hóa đơn điện tử đang sử dụng của 3.943 cơ sở kinh doanh là hơn 85 triệu hóa đơn, trong đó chỉ có 544 hóa đơn điện tử là từ máy tính tiền đã được gửi đến hệ thống của cơ quan thuế.

Như vậy, “số liệu này là quá thấp so với yêu cầu cần phải chuyển đổi hình thức hóa đơn điện tử thông thường sang hình thức hóa đơn điện tử từ máy tính tiền”, đại diện Lãnh đạo Tổng cục Thuế đánh giá.

Nguyên nhân các cơ sở kinh doanh bán lẻ sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền còn thấp được đưa ra là do quy định hiện hành vẫn cho phép 1 cơ sở kinh doanh đồng thời được sử dụng nhiều hình thức hóa đơn điện tử.

Ngoài ra, các cơ sở kinh doanh cũng cần có thời gian để nâng cấp, chuyển đổi phần mềm ứng dụng của các máy tính tiền tại từng điểm bán hàng để đồng nhất việc xuất hóa đơn từ máy tính tiền trên toàn hệ thống, đặc biệt là ở các mô hình chuỗi, siêu thị.

Cần đồng thuận, tiến tới bắt buộc lắp máy tính tiền kết nối dữ liệu

Để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân doanh nghiệp, hộ kinh doanh, đồng thời tăng cường các biện pháp để quản lý doanh thu trong lĩnh vực bán lẻ trực tiếp đến người tiêu dùng, trọng tâm là nhà hàng, khách sạn, siêu thị, kinh doanh vàng bạc, lãnh đạo Tổng cục Thuế cho rằng cần phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị tạo sự đồng thuận trong việc triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền nhằm tạo thói quen tiêu dùng văn minh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Hoan nghênh và ủng hộ nỗ lực của Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế trong công tác quản lý thuế, chống thất thu thuế trong đó có hoạt động thương mại điện tử trong thời gian qua. Phía Ngân hàng Nhà nước, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, cho biết “Ngân hàng Nhà nước đã phối hợp tích cực với Bộ Tài chính chỉ đạo, đôn đốc tham gia cung cấp tài khoản của người nộp thuế, xây dựng cơ sở dữ liệu người nộp thuế có tài khoản ngân hàng.

Về phía TP Hà Nội, ông Mai Sơn, Cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội, cho biết “Cục Thuế Hà Nội là một trong 25 địa phương đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền. Hiện nay, Cục Thuế đang triển khai sơ đồ hóa các hộ kinh doanh trên địa bàn. Giai đoạn tới sẽ đưa lên mạng công nghệ thông tin với mục tiêu có thể tra cứu được, từ đó giúp minh bạch trong quản lý thuế, và giúp người dân, cơ quan quản lý có thể giám sát được”.

Chia sẻ với những khó khăn, thách thức của Bộ Tài chính, ngành Thuế trong công tác quản lý thuế, đặc biệt là quản lý thuế với hoạt động thương mại điện tử, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Duy Ngọc, cho rằng “các giải pháp về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với một số hoạt động kinh doanh cung cấp hàng hoá, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng là vô cùng gian nan và là xu thế thế giới chứ không chỉ riêng Việt Nam. Tuy Luật Quản lý thuế đã quy định song việc triển khai các giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với một số hoạt động kinh doanh hiện nay mới chỉ dừng lại ở động viên, khuyến khích chứ chưa bắt buộc. Do vậy, để triển khai hiệu quả hơn trong thời gian tới, cần đảm bảo tính pháp lý về vấn đề này trong các văn bản.

Đồng thời, về công cụ cho cơ quan nhà nước thực hiện, cần ban hành tiêu chuẩn lưu hành của các máy tính tiền đảm bảo tính khả thi và bảo mật... Cơ quan thuế cũng cần đảm bảo mỗi người dân có một mã số thuế đúng, kịp thời, quản lý và sẵn sàng kết nối, chia sẻ được.

Trước mắt, Bộ Công an đề xuất chia làm 3 nhóm dữ liệu, trong đó, nhóm dữ liệu hàng ngày phát sinh sẽ đưa vào kết nối luôn; nhóm dữ liệu đã yên tâm, sạch, có thể đưa vào kho dữ liệu chung; nhóm cần xác minh lại dữ liệu, cần đưa ra lộ trình để xác thực. “Nếu làm được điều này, chúng ta sẽ có một kho dữ liệu lớn về thuế, từ đó sẽ xây dựng được các giải pháp quản lý để chống thất thu thuế tối đa. Bộ Công an sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế xây dựng lộ trình tuyên truyền tập trung và tăng cường đấu tranh, phòng ngừa, xử lý vi phạm trong quản lý thuế trong phạm vi được phân công”, Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Trong khi đó, đại diện Bộ Công Thương, cho rằng triển khai các giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với một số hoạt động kinh doanh là vấn đề tương đối mới, phức tạp. Do khâu hoá đơn là khâu cuối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, nếu quản lý tốt được khâu này thì sẽ góp phần giải quyết được nhiều vấn đề về chống hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc ghi nhận và tiếp thu toàn bộ các ý kiến phát biểu của đại diện các đơn vị tại cuộc họp và cho biết ngay sau cuộc họp này, trên cơ sở các ý kiến tham gia, các đơn vị của Bộ Tài chính sẽ có cuộc họp bàn chi tiết về giải pháp thực hiện và tiếp tục lấy ý kiến các đơn vị liên quan.

Đồng tình với quan điểm trên, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc, cho rằng cần nghiên cứu để đảm bảo tính pháp lý trong triển khai các giải pháp hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, tiến tới quy định bắt buộc triển khai lắp máy tính tiền kết nối dữ liệu hóa đơn điện tử.

Đồng thời, “đẩy mạnh tuyên truyền các quy định về Luật Quản lý thuế trong đó có quy định đã bán hàng là phải xuất hóa đơn, đã lắp máy tính tiền là phải kết nối, nếu không sẽ bị xử phạt”, lãnh đạo Bộ Tài chính chia sẻ.

Thái Đạt