Trước nguy cơ thiệt hại lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu và người trồng chè do gần 500 container chè Việt Nam bị ùn ứ kéo dài tại Cảng Karachi (Pakistan), Bộ Công Thương đang triển khai hàng loạt biện pháp khẩn trương, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng Pakistan nhằm sớm tháo gỡ ách tắc, bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp.
Ngay sau khi tiếp nhận kiến nghị khẩn cấp từ Hiệp hội Chè Việt Nam và các doanh nghiệp xuất khẩu, Bộ Công Thương đã chỉ đạo sát sao các đơn vị chức năng, giao Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và Cục Xuất nhập khẩu phối hợp chặt chẽ với Thương vụ Việt Nam tại Pakistan để nắm bắt tình hình, làm rõ nguyên nhân và đề xuất các phương án xử lý phù hợp.
Sự kiện bất khả kháng, doanh nghiệp chịu áp lực lớn về chi phí và dòng tiền
Theo báo cáo của Thương vụ Việt Nam tại Pakistan và Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan, nguyên nhân chính của tình trạng ùn ứ xuất phát từ việc đứt gãy vận chuyển đường bộ giữa Pakistan và Afghanistan, trong bối cảnh Pakistan áp dụng các biện pháp kiểm soát mới đối với hoạt động vận tải quá cảnh. Đáng chú ý, phần lớn các lô chè của Việt Nam được xuất khẩu sang Afghanistan thông qua trung chuyển tại Cảng Karachi, nên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các biện pháp này.
Tình trạng ách tắc không chỉ xảy ra với hàng hóa của Việt Nam mà mang tính chất bất khả kháng và trên diện rộng. Hiện tại, Cảng Karachi đang tồn đọng khoảng 11.000 container hàng trung chuyển sang Afghanistan, cùng khoảng 25.000 container hàng nhập khẩu và 15.000 container hàng xuất khẩu của chính Pakistan chưa thể giải phóng. Nguyên nhân là do các hiệp hội vận tải Pakistan tạm dừng hoạt động để phản đối các chính sách mới liên quan đến xử phạt phương tiện và lái xe, khiến chuỗi cung ứng và logistics nội địa nước này bị đình trệ nghiêm trọng.
Việc ùn ứ kéo dài đã khiến doanh nghiệp xuất khẩu chè của Việt Nam phải chịu chi phí lớn
Việc ùn ứ kéo dài khiến các doanh nghiệp xuất khẩu chè của Việt Nam phải gánh chi phí lưu container, lưu bãi rất lớn, đồng thời đối mặt nguy cơ suy giảm chất lượng hàng hóa. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh, khả năng trả nợ ngân hàng của doanh nghiệp mà còn tác động lan tỏa đến sinh kế của hàng chục nghìn hộ nông dân trồng chè trong nước.
Chủ động ngoại giao, thúc đẩy các phương án linh hoạt
Trước thực trạng đó, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Thương vụ Việt Nam tại Pakistan chủ động, liên tục làm việc với các cơ quan chức năng sở tại, bao gồm cả cơ quan cảng vụ, hải quan và các đầu mối liên quan, nhằm đề nghị phía Pakistan xem xét các biện pháp tháo gỡ đặc biệt đối với hàng chè của Việt Nam.
Song song với các biện pháp chuyên môn, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan gửi công hàm chính thức tới các cơ quan chức năng Pakistan, đề nghị tạo điều kiện thuận lợi, linh hoạt trong xử lý các lô hàng chè của Việt Nam trên tinh thần quan hệ hữu nghị và hợp tác kinh tế – thương mại giữa hai nước.
Đại sứ quán Việt Nam tại Pakistan đã trực tiếp làm việc với Lãnh đạo Bộ Thương mại Pakistan, Phó Thứ trưởng phụ trách Afghanistan và Trung Á, cũng như Bộ trưởng Bộ Thương mại Pakistan, đề nghị xem xét đặc thù đối với hàng hóa Việt Nam, tránh áp dụng máy móc các biện pháp tạm dừng quá cảnh.
Ảnh minh họa
Hiện nay, các phương án tháo gỡ đang được phía Việt Nam tích cực trao đổi với Pakistan, bao gồm: cho phép tiếp tục chuyển tiếp các container chè sang Afghanistan khi điều kiện an ninh và vận tải cho phép; trong trường hợp không thể chuyển tiếp, xem xét phương án tái xuất sang thị trường thứ ba; và phương án cuối cùng là cho phép tái nhập hàng về Việt Nam nhằm giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp.
Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục bám sát diễn biến, làm việc thường xuyên với phía Pakistan, chỉ đạo Thương vụ cập nhật tình hình hằng ngày và chủ động đề xuất các giải pháp khả thi nhất để bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp Việt Nam.
Đồng thời, Bộ Công Thương khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu chè chủ động phối hợp chặt chẽ với Hiệp hội Chè Việt Nam và Thương vụ Việt Nam tại Pakistan; rà soát kỹ các điều khoản hợp đồng, phương án logistics thay thế và năng lực tài chính; đồng thời tăng cường đánh giá rủi ro thị trường, đa dạng hóa tuyến vận chuyển và điều kiện giao hàng nhằm hạn chế phụ thuộc vào các tuyến trung chuyển có rủi ro cao trong thời gian tới.
Bộ Công Thương nhấn mạnh, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc cho hàng hóa xuất khẩu, đặc biệt là các mặt hàng nông sản chủ lực như chè, luôn là ưu tiên cao. Bộ sẽ tiếp tục chủ động, quyết liệt làm việc với các đối tác liên quan để sớm giải phóng hàng hóa, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho doanh nghiệp và người nông dân.
Trung Anh