Theo Bộ GTVT, kể từ sau thời điểm Chính phủ ban hành Nghị định 116 cũng như trong quá trình Bộ GTVT xây dựng và ban hành Thông tư 03, Bộ GTVT nhận được các kiến nghị từ các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đề nghị tạm dừng Nghị định 116 và Thông tư 03 để sửa đổi, bổ sung tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.
Để thể hiện sự cầu thị đối với các đề xuất vướng mắc của doanh nghiệp, Bộ GTVT kiến nghị Chính phủ xem xét 2 phương án sửa đổi một số quy định tại Nghị định số 116.
Theo đó, tại phương án 1, Bộ GTVT đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương chủ trì phối hợp các Bộ và doanh nghiệp sửa đổi các nội dung theo như kiến nghị tại mục 2 nêu trên, sau đó Bộ GTVT sẽ sửa đổi Thông tư 03 cho phù hợp, tạo điều kiện thông thoáng cho doanh nghiệp nhập khẩu ô tô.
Với phương án 2, Bộ GTVT đề nghị trước mắt tiếp tục thực hiện nghiêm theo Nghị định 116 và Thông tư 03 trong một thời gian nữa, nếu thực sự có vướng mắc bất cập đúng như phản ánh của doanh nghiệp thì Chính phủ chỉ đạo các Bộ sửa đổi, bổ sung Nghị định 116 và Thông tư 03.
Từ đầu tháng 1 năm nay, một loạt hãng xe đua nhau nộp đơn xin giấy phép nhập khẩu ô tô, một trong những điều kiện cần để có thể nhập xe về nước. Mở đầu là Toyota, GM Việt Nam, Mitsubishi, Honda và Ford; các doanh nghiệp khác như Suzuki, Mercedes Benz Việt Nam hay các công ty dịch vụ thương mại TCG, Kylin, Kỷ Nguyên cũng đồng loạt có văn bản đề nghị được cấp phép kinh doanh xe nhập khẩu.
Thời gian qua, Bộ GTVT cho biết đã phối hợp với Bộ Công Thương làm việc với doanh nghiệp nhập khẩu ô tô để trao đổi, làm rõ những nội dung doanh nghiệp kiến nghị, qua đó một số doanh nghiệp cũng đã hiểu rõ và tiếp tục chuẩn bị các thủ tục, điều kiện để nhập khẩu.
 Bộ Giao thông Vận tải đề xuất sửa đổi Nghị định 116 với ô tô nhập khẩu |
Trong đó, liên quan tới phản ánh của doanh nghiệp về việc cung cấp giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại ô tô bởi cơ quan, tổ chức có thẩm quyền của nước ngoài, Bộ GTVT khẳng định trên thực tế, một số mẫu giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại đã được Bộ xác nhận là phù hợp với Nghị định 116 và Thông tư 03.
Cụ thể như giấy chứng nhận kiểu loại ô tô do Chính phủ Thái Lan cấp Ford Rangger, Ford Everest sản xuất tại Thái Lan và xuất khẩu đến Việt Nam, giấy chứng nhận an toàn do nhà sản xuất Ford Hoa Kỳ tự phát hành, mẫu giấy chứng nhận khí thải cấp bởi tổ chức VCA của Anh Quốc cho xe Ford Explorer sản xuất tại Hoa Kỳ xuất khẩu đến Việt Nam; giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại do Chính phủ Thái Lan cấp cho ô tô CR-V sản xuất tại Thái Lan xuất khẩu đến Việt Nam, Giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại của cơ quan quản lý phương tiện CHLB Đức cấp cho BMW…
"Như vậy, các doanh nghiệp nhập khẩu đã giải quyết được vướng mắc, kiến nghị liên quan đến giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại cho ô tô khi nhập khẩu vào Việt Nam và hiện tại không có vướng mắc gì", Bộ GTVT cho biết.
Bộ GTVT cũng cho rằng việc sửa đổi cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Ví dụ, nếu sửa đổi Nghị định 116 theo hướng xe nhập khẩu chỉ thử nghiệm an toàn và khí thải lần đầu tiên, 6 tháng sau mới tiến hành kiểm tra lại sẽ tạo lỗ hổng cho các doanh nghiệp nhập khẩu lách luật, tránh các bước kiểm tra của cơ quan chức năng, dẫn đến chất lượng của các xe không được kiểm soát chặt chẽ và quyền lợi người tiêu dùng bị ảnh hưởng.
Với dung lượng thị trường 300 nghìn xe/năm, Bộ GTVT cho rằng các doanh nghiệp nhập khẩu không thể nhập khẩu lô hàng có số lượng ít mà mỗi lô ít nhất phải hàng trăm xe - do đó việc lấy một mẫu xe trong lô hàng để kiểm tra khí thải và an toàn thì không phát sinh chi phí đáng kể cho doanh nghiệp. Nếu trong quá trình thực hiện các nhà nhập khẩu thực sự tiết kiệm thì chi phí thử nghiệm là khoảng hơn 40 triệu đồng.
Vì vậy, việc kiểm tra liên tục và thường xuyên đối với mỗi lô nhập khẩu của cơ quan chức năng để đảm bảo sự đồng nhất về chất lượng, tạo sự bình đẳng đối với xe sản xuất lắp ráp, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng và an toàn môi trường là hết sức cần thiết.
Ngọc Ninh