Lấy lý do giảm tình trạng tăng cân, béo phì, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, Bộ Tài chính đề xuất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các mặt hàng nước giải khát có đường với mức 10%. Tuy nhiên, Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho rằng cần xem xét lại đề xuất này một cách thấu đáo và toàn diện.
Dự thảo sửa đổi 5 luật thuế trong đó có Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt được Bộ Tài chính hoàn thiện và đưa ra lấy ý kiến từ cuối năm 2017. Qua các lần sửa đổi, lấy ý kiến, đến nay, các dự thảo đang dần dần được hoàn thiện. Điều đáng nói là, lần nào Bộ Tài chính lấy ý kiến và đề cập đến chuyện đánh thuế thì không chỉ các đơn vị, tổ chức doanh nghiệp, hiệp hội mà người tiêu dùng cũng… đồng loạt phản đối.
 Hiệp hội Mía đường phản đối Bộ tài chính áp thuế cao với nước ngọt vì lo dân béo phì |
Lần này, với Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt, Bộ Tài chính đề xuất các mặt hàng nước giải khát có đường (trừ sữa) sẽ phải chịu thuế tiêu thụ đặc biệt 10%, đồng thời nâng thuế giá trị gia tăng (VAT) thêm 2%, áp dụng từ năm 2019.
Một trong những cơ sở để Bộ Tài chính đưa ra đề xuất này là nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt nhằm giảm tình trạng người dân thừa cân, béo phì và mắc bệnh tiểu đường. Bộ Tài chính cho rằng, tỷ lệ người trưởng thành bị thừa cân, béo phì và tiểu đường ở Việt Nam đang ở mức cao. Hiện ở Việt Nam tỷ lệ người trưởng thành bị thừa cân, béo phì chiếm khoảng 25% dân số.
Không đồng tình với đề xuất cũng như lý do áp thuế, Hiệp hội mía Đường Việt Nam cho rằng, áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước ngọt không phải là một thực tiễn phổ biến trên thế giới và trong khu vực.
Việc đánh thuế tiêu thụ đặc biệt không chỉ khiến các DN sản xuất nước giải khát, các DN mía đường, nông dân trồng mía chịu ảnh hưởng, mà có thể ảnh hưởng cả những DN, nông dân trong các ngành cà phê, chè, trái cây, thậm chí cả sữa.
Chính vì thế, Hiệp hội mía Đường Việt Nam đưa ra đề nghị: Bộ Tài chính chưa đánh thuế đối với nước ngọt cho đến khi có nghiên cứu đầy đủ hơn về tình trạng béo phì và hiệu quả của chính sách thuế đối với việc giảm béo phì tại Việt Nam.
Nếu sau khi nghiên cứu và kết luận rằng đánh thuế có tác dụng hiệu quả để hạn chế béo phì thì cũng chỉ nên đánh thuế đối với nước ngọt có hàm lượng đường cao, vượt quá ngưỡng nhất định, tương tự như cách làm của Singapore.
Khái niệm nước ngọt được hiểu khá chung chung, nếu áp dụng ngay thì những sản phẩm dùng y học trẻ em sẽ bị áp thuế cao, ảnh hưởng đến cộng đồng. Trên thị trường hiện có sản phẩm bổ sung dinh dưỡng công thức dạng lỏng cho trẻ em kém phát triển hoặc bị bệnh tật, sản phẩm này không được gọi là sữa song vẫn được xếp vào nhóm nước ngọt. Nếu đánh là đánh thuế TTĐB sẽ nhắm vào đối tượng là trẻ em, những người phải hạn chế sử dụng các loại sữa vì bệnh tật, ăn kiêng.
Bên cạnh đó, việc tăng thuế chưa chắc đã dẫn đến việc tiêu thụ ở các khu vực thành thị, nơi tập trung nhiều người có thu nhập cao hoặc trung bình, có khả năng chi trả cho các sản phẩm nước ngọt giảm đi dù có tăng thuế. Chính vì lý do này mà ngay cả các nước trên thế giới đang đối mặt với tình trạng người béo phì tăng nhanh như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, Malaysia, Canada… cũng không áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt với nước ngọt có đường.
Thu Thủy ( T/H )