Bộ trưởng Tài chính: Khuyến khích TPDN với nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm

Tại phiên thảo luận Quốc hội, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, về thị trường chứng khoán và trái phiếu liên quan đến kiểm soát nợ cá nhân (trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ), xuất phát từ quy định hiện hành, việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được khuyến khích trên nguyên tắc tự vay, tự trả và tự chịu trách nhiệm.

Doanh nghiệp khát dòng vốn

Chiều 28/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại hội trường về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2022, dự kiến kế hoạch năm 2023; tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2022, dự toán năm 2023.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng - Đoàn ĐBQH Tp.Cần Thơ đề cập đến Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 24/01/2022 của Bộ Chính trị về quy hoạch, xây dựng, quản lý và phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đại biểu trong Nghị quyết có đề cập đến chỉ tiêu nhà ở xã hội là chỉ tiêu phát triển đô thị, do đó, cần nghiên cứu bổ sung chỉ tiêu này vào chỉ tiêu phát triển kinh tế- xã hội năm 2023; đồng thời, đảm bảo khơi thông dòng vốn giúp phục hồi và phát triển kinh tế.

Về khơi thông dòng vốn, góp phần phục hồi và phát triển kinh tế, tại Kỳ họp bất thường, Quốc hội đã có chủ trương đưa ra gói kích thích để hỗ trợ phục hồi sau dịch, cho phép tăng bội chi ngân sách nhà nước trong 2 năm 2022- 2023. Các nhà đầu tư kỳ vọng dòng vốn trên thị trường sẽ dồi dào hơn, doanh nghiệp dễ tiếp cận hơn và các dự án đầu tư có đủ vốn để triển khai nhanh hơn. Tuy nhiên, trên thực tế doanh nghiệp đang khát vốn, nhiều dự án không thể tiếp tục triển khai, nhiều cơ hội kinh doanh bị bỏ lỡ. 

Trong bối cảnh nhiều thách thức, đại biểu đề nghị cần tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, thận trọng, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu, cung ứng đầy đủ nguồn vốn tín dụng cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế điều chỉnh dòng vốn đi vào các lĩnh vực sản xuất hiệu quả, ổn định, bền vững. Các dự án cần được rà soát kỹ, có tính khả thi cao, tranh cung tiền vào các lĩnh vực rủi ro cao, gây hệ lụy nợ xấu, tạo bất ổn cho nền kinh tế.

Đồng thời, trong bối cảnh lãi suất huy động tiếp tục tăng lên, các tổ chức tín dụng cần chia sẻ khó khăn chung của nền kinh tế, nâng cao năng lực quản trị tài chính, đẩy mạnh đầu tư để cắt giảm chỉ phí và đảm bảo ổn định lãi suất cho vay và đồng thời giảm lãi suất ở một số các lĩnh vực như Bộ trưởng Bộ Công Thương đã nói ở lĩnh vực xăng dầu. Bên cạnh đó, sớm có giải pháp triển khai hiệu quả các cái gói hỗ trợ phục hồi theo Nghị quyết 43, phục hồi, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán.

Liên quan đến nội dung nay, Đại biểu Nguyễn Thành Trung – Đoàn ĐBQH tỉnh Yên Bái cho biết,  theo phản ánh của doanh nghiệp hiện nay, nhiều doanh nghiệp khó tiếp cận vốn vay do ngân hàng thương mại hết room tín dụng, ngân hàng thiếu vốn cho vay chưa thu hồi được nợ đến hạn hoặc khó huy động tiền gửi. Những khó khăn này ảnh hưởng đến việc tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung cho biết thêm, chi phí vốn tăng cao do cung ứng vốn cho nền kinh tế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào hệ thống ngân hàng. Chỉ tiêu dư nợ tín dụng ngân hàng trên GDP của Việt Nam ở mức khá cao, cao hơn mức trung bình của thế giới. Trong khi hoạt động của thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn nhiều rủi ro, thiếu các công cụ giám sát an toàn hệ thống giao dịch thiếu lành mạnh.

Trước những vấn đề trên, để đảm bảo ổn định thị trường tài chính, ổn định thị trường vốn, góp phần phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh, đại biểu Nguyễn Thành Trung kiến nghị Chính phủ cần quan tâm đến việc tăng lãi suất cơ bản và điều chỉnh biên độ tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước là cần thiết.

Cần có các kịch bản chủ động trong điều hành lãi suất tỷ giá cùng với các biện pháp hữu hiệu để vừa đảm bảo huy động, khơi thông các nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh vừa kiểm soát lạm phát. Khẩn trương rà soát và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật nhằm khắc phục những tồn tại, bất cập thời gian qua để phát triển lành mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Phát hành, xử lý trái phiếu với nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm

Kiến nghị giải pháp với thị trường chứng khoán, Đại biểu Lê Thanh Vân – Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau cho rằng, vừa qua các cơ quan bảo vệ pháp luật đã xử lý nghiêm một số doanh nhân có vi phạm pháp luật trong lĩnh vực chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, đại biểu cho rằng, đây là vấn đề rất đúng đắn, mặc dù còn chậm nhưng vẫn kịp thời để làm lành mạnh hóa các quan hệ kinh tế và khôi phục niềm tin đối với nhà đầu tư.

Tại phiên thảo luận, giải trình, làm rõ một số vấn đề mà các đại biểu Quốc hội quan tâm trong phiên làm việc chiều 28/10, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho hay năm 2022 thu ngân sách đạt hơn 1,6 triệu tỉ đồng, vượt 202.000 tỉ đồng, tăng so với dự toán. Đặc biệt thu nội địa vẫn đạt tăng trưởng 9,8%, nhờ Chính phủ triển khai giải pháp, dù giảm thuế nhiều nhất trong lịch sử...

Dự toán ngân sách năm 2023, bộ trưởng cho hay đây sẽ là năm khó khăn do các yếu tố bên ngoài sẽ tác động mạnh mẽ đến điều hành kinh tế xã hội, sản xuất kinh doanh khó khăn. Vì vậy, dự toán tổng thu ngân sách là 1,62 triệu tỉ đồng, là mức tăng thấp, nhưng dự toán thu nội địa vẫn đạt mức cao - theo ông là mức hợp lý.

Mức bội chi hiện nay 2,89%, cùng với gói phục hồi trong năm sau, thì mức bội chi dự kiến 4,42%, tương đương 455.000 tỉ đồng - theo ông là mức hợp lý.

Bộ trưởng cũng thông tin thêm, với tình hình giải ngân khó khăn nên tiền ngân sách hiện đang gửi tại Ngân hàng Nhà nước. Trong đó, khoản tiền gửi không kỳ hạn 600.000 tỉ đồng và có kỳ hạn 290.000 tỉ đồng.

Về thị trường chứng khoán và trái phiếu liên quan đến kiểm soát nợ cá nhân (trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ), xuất phát từ quy định hiện hành, việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được khuyến khích trên nguyên tắc tự vay, tự trả và tự chịu trách nhiệm. Đến nay, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ 1,204 triệu tỉ đồng, tương đương 12,8% GDP.

Nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ chủ yếu là ngân hàng (46%), bất động sản (37,5%) nên sắp tới bộ đề xuất sửa Luật doanh nghiệp, Luật chứng khoán để kiểm soát chặt chẽ minh bạch, tạo nguồn vốn trung và dài hạn cho phát triển sản xuất kinh doanh.

Hồng Quang