Bộ Tài chính "muốn" giao toàn diện việc quản lý xăng dầu cho Bộ Công Thương

Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ đề nghị sửa đổi nghị định 95 về kinh doanh xăng dầu, trong đó "giao toàn diện phần xăng dầu về cho Bộ Công Thương" gồm quyết định về giá, chi phí định mức, đảm bảo nguồn cung chủ động.

Bộ Công Thương kiến nghị gỡ khó xăng dầu

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XV, hai ngày 27, 28/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về Kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2022; dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023; tình hình thực hiện ngân sách Nhà nước; Phương án phân bổ ngân sách Trung ương và Tổng kết thực hiện Nghị quyết số 54 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh.

Theo đó, ở hai ngày thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, thì vấn đề xăng dầu nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội và tham gia giải trình của 3 bộ trưởng, tư lệnh ngành. Bên cạnh đó là các vấn đề phát triển kinh tế, đời sống xã hội, vấn đề công chức, viên chức nghỉ việc, làm việc cầm chừng,...

Với nội dung liên quan đến xăng dầu, Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho rằng, ở Việt Nam, vấn đề quản lý, cung ứng, kinh doanh xăng dầu được giao cho 7 bộ ngành, cơ quan chức năng, chính quyền 63 tỉnh, thành phố thực hiện. Do vậy, rất cần các cơ quan phối hợp chặt chẽ, nhuần nhuyễn và hiệu quả, nhất là trong bối cảnh thị trường thế giới và trong nước dị biệt như vừa qua.

Để làm được điều đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho rằng "rất cần sự ủng hộ" của Ngân hàng Nhà nước, hệ thống ngân hàng thương mại trong việc cho vay, bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp xăng dầu tồn tại và "cưu mang" hệ thống bán lẻ của mình.

Theo ông Nguyễn Hồng Diên, sở dĩ có tình trạng đứt gãy nguồn cung xăng dầu cục bộ ở TPHCM và một số tỉnh thành phía Nam là bởi các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu khó tiếp cận vốn và bảo lãnh tín dụng của ngân hàng.

Bên cạnh đó, chi phí định mức hiện đã lỗi thời, chưa được cập nhật đầy đủ, chưa được phản ánh trong công thức tính giá cơ sở xăng dầu, nên doanh nghiệp càng làm càng lỗ.

Đối với vấn đề tháo gỡ khó khăn cung ứng xăng dầu, tham gia giải trình trước Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng đề nghị Bộ Công Thương phải có đánh giá chi tiết, cụ thể, phân tích những nguyên nhân dẫn đến cái hiện tượng khan hiếm, rối loạn cung ứng và có những cái giải pháp phù hợp.

Ngân hàng Nhà nước cho biết, về phía hoạt động tín dụng của ngân hàng, trong điều hành, Ngân hàng Nhà nước rất quan tâm đối với các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, trong đó có kinh doanh xăng dầu.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã có công văn gửi các tổ chức tín dụng phải đáp ứng cho lĩnh vực kinh doanh kinh doanh xăng dầu.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước dẫn số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho hay, tổng hạn mức tín dụng cấp cho 16 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu hiện nay là 103.000 tỉ đồng, đến nay mới sử dụng 58.000 tỉ đồng và hạn mức chưa sử dụng hơn 44.000 tỉ đồng, chưa phải đã dùng hết.

Bộ Tài chính "muốn" giao toàn diện việc quản lý xăng dầu cho Bộ Công Thương

Giải trình về các vấn đề đại biểu quan tâm trong phiên thảo luận về kinh tế xã hội, ngân sách nhà nước trong phiên thảo luận chiều ngày 28/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã cung cấp nhiều thông tin liên quan đến điều hành xăng dầu.

Ông dẫn chứng nhu cầu xăng dầu 19,2 triệu m3/tấn/năm. Trong đó, Nhà máy lọc hóa dầu Bình Sơn trong 9 tháng đầu năm sản xuất đạt 4,4 triệu m3/tấn, đạt 70% kế hoạch, nhưng với Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn chỉ sản xuất 6,8 triệu tấn, tức mới đạt 43%.

Về nhập khẩu, theo kế hoạch là 6,2 triệu m3/tấn, chiếm 32% nguồn cung và được phân bổ cho các đầu mối. Tuy nhiên, 9 tháng đầu năm mới có 19/33 đầu mối nhập được 3,97 triệu tấn, tức không đạt kế hoạch. Riêng quý 3 nhập khẩu giảm 40% với mặt hàng xăng, giảm 35% với dầu. 

Theo ông Phớc, đây là nguyên nhân chính dẫn tới thiếu hụt nguồn cung.

Trước diễn biến giá xăng dầu, Bộ trưởng cho hay đã thực hiện giảm thuế môi trường tương đương 28.000 tỉ đồng; giảm thuế nhập khẩu từ 20% xuống còn 10%. Đồng thời có hai lần điều chỉnh tăng chi phí vận chuyển, với mỗi lít xăng RON92 có mức chi phí vận chuyển và quản lý chiếm tới gần 2.000 đồng/lít.

Tư lệnh ngành tài chính cho biết thêm để rà soát chi phí kinh doanh xăng dầu làm căn cứ điều chỉnh, bộ đã hai lần có văn bản xin ý kiến Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đầu mối. Tuy nhiên, hiện mới chỉ nhận được văn bản của 6 thương nhân đầu mối (chiếm 8,5% sản lượng xăng dầu), trong khi ý kiến Bộ Công Thương chưa nhận được.

Do đó, theo ông Phớc, sắp tới sẽ đề nghị sửa đổi nghị định 95 về kinh doanh xăng dầu, trong đó "giao toàn diện phần xăng dầu về cho Bộ Công Thương" gồm quyết định về giá và chi phí định mức, đảm bảo nguồn cung chủ động. 

Đồng thời, tăng cường chủ động phối hợp trong nguồn cung giữa đầu mối, phân phối và bán lẻ, chủ động điều chỉnh chi phí định mức và giải quyết khó khăn, đảm bảo nguồn cung xăng dầu tốt nhất.

Thông tin thêm về điều chỉnh các chi phí kinh doanh xăng dầu - yếu tố Bộ Công Thương, các doanh nghiệp đầu mối cho là đã bị chậm cập nhật so với tình hình thực tế, khiến họ bị thua lỗ - Bộ trưởng Hồ Đức Phớc thông tin, từ đầu năm đến nay, đã hai lần tăng các chi phí này (ngày 10/1 và 7/10). Hiện mỗi lít xăng RON 92 (xăng nền pha chế E5 RON 92) có chi phí vận chuyển, quản lý là 1.960 đồng.

Bộ Tài chính lấy ý kiến doanh nghiệp đầu mối, Bộ Công Thương về việc có nâng chi phí định mức nữa hay không, nhưng đến nay mới có hồi âm từ 6 thương nhân đầu mối, chiếm 8,5% sản lượng xăng dầu.

Hồng Quang