Làm việc với Bộ Công thương, nhiều địa phương tại vùng ĐBSCL khẳng định, không thiếu gạo, nên cho xuất khẩu không có hạn ngạch.
Tại Hội nghị về tình hình lượng gạo hàng hóa ở cảng phục vụ công tác điều hành xuất khẩu gạo do Bộ Công Thương tổ chức sáng 22-4 tại TP.HCM, đại diện UBND tỉnh Long An bày tỏ ngạc nhiên về xuất khẩu gạo trở lại bình thường hay không, có xuất khẩu hay không là không bình thường. Vì sản lượng không giảm dù có hạn mặn. Đáng lẽ giờ chúng ta phải xuất khẩu gạo tăng vì thị trường đang tiêu thụ tốt.
"Long An khẳng định nguồn cung tốt, sản lượng dư xuất khẩu vào trong nước, Việt Nam không thiếu. Gạo lúa trong nước sẽ tiêu thụ ít hơn mọi năm vì người dân ăn mì gói… nhiều hơn nên chúng ta phải xuất khẩu. Về đề xuất không nên xuất gạo tẻ, hiện chúng ta đã đảm bảo an ninh lương thực thì cần phải xem xét mở lại, quan trọng là giải pháp" - UBND tỉnh Long An nói.
Theo UBND tỉnh Long An, Chính phủ nên giao địa phương lưu kho đảm bảo an ninh lương thực chứ không cần giao cho kho của Tổng cục Dự trữ, cứ phân bổ cho các địa phương, ai vi phạm có chế tài, các địa phương phải cam kết.
Theo Long An, cần phải xuất gạo nếp tất cả ở các cảng, các kho bình thường trước. Và sắp tới nên cho xuất hết chứ không cần hạn ngạch vì hiện nay chúng ta không thiếu gạo. Một trong những ý kiến làm nóng hội nghị chính là việc hàng trăm ngàn tấn gạo vẫn nằm ở các cảng không thể xuất khẩu dù đã có nhiều chỉ đạo qua lại giữa các bộ Công thương, Tài chính cũng như ý kiến mới đây của Chính phủ. 
Các tỉnh ĐBSCL khẳng định không thiếu gạo, đề xuất cho xuất khẩu không có hạn ngạch.
Đồng quan điểm với tỉnh Long An, đại diện UBND TP. Cần Thơ cho biết, các tỉnh đã báo cáo với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và đã mở tờ khai hơn 43.000 tấn gạo từ tháng 3. Đáng nói, hiện Cần Thơ giao tới cảng là 76.000 tấn gạo, gây thiệt hại rất lớn.
Về phương án trước mắt, UBND TP. Cần Thơ đề nghị, nên mở tờ khai thông quan trong tháng 3 và sắp tới các tờ khai đã giao tại cảng.
Tương tự, đại diện UBND tỉnh Kiên Giang cũng cho biết hhiện số lượng gạo các doanh nghiệp của tỉnh tồn tại cảng lên tới 12.000 tấn. Điều cần thiết trước mắt, tỉnh này cho rằng cần nhanh chóng cho xuất khẩu ngay gạo tồn tại cảng, sau đó cho xuất lại bình thường không cần hạn ngạch.
Phát biểu tại hội nghị ông Trần Hồ Hiền - giám đốc chi nhánh Công ty CP Lương thực Bình Định (Bidifood) - cho biết gần 10.000 tấn gạo công ty này đưa đến cảng Mỹ Thới trước ngày 24-3 vẫn chưa thể xuất khẩu vì tờ khai hải quan bỗng nhiên bị mất trên hệ thống.
Điều này, theo ông Hiền, đồng nghĩa với việc các lô gạo này của Bidifood không được thông quan. Do hàng hóa bị "ngâm" từ ngày 23-3 tới nay, doanh nghiệp này đã bị thiệt hại nặng, với chi phí phải chi ra lên tới 200 triệu đồng/ngày.
Ông Hiền cho hay ngày 22-4, hai con tàu chở gạo đã chính thức thông báo phạt chúng tôi gần 200.000 USD, chưa kể gần 10.000 tấn gạo trên sà lan đợi lên tàu.
"Công ty chúng tôi có nguy cơ sụp đổ. Đề nghị Bộ Công thương và Bộ Tài chính giải oan cho chúng tôi", ông Hiền bức xúc cho biết.
Ngay lập tức ông Trần Quốc Khánh, thứ trưởng Bộ Công thương - đề nghị Tổng cục Hải quan hỗ trợ thông quan cho Bidifood và các trường hợp tương tự vì các doanh nghiệp ở trường hợp này đang chịu quá nhiều thiệt thòi.
"Đề nghị tính lượng xuất khẩu của các doanh nghiệp này vào 100.000 tấn ứng thêm trong lượng xuất khẩu thêm tháng 4. Tôi xin chịu trách nhiệm cá nhân cho đề nghị này vì không để doanh nghiệp thiệt hại thêm nữa", ông Khánh phát biểu.
Kết thúc hội nghị, ông Trần Quốc Khánh thừa nhận việc điều hành xuất khẩu gạo thời gian qua có gây ra những khó khăn cho doanh nghiệp nhưng đây là tình huống ảnh hưởng bởi an ninh lương thực, dịch bệnh và xâm ngập mặn phức tạp.
Đến nay theo ý kiến của các tỉnh ĐBSCL khẳng định vụ đông xuân được mùa lớn, vụ đông xuân ở phía Bắc cũng bắt đầu thu hoạch, không có sâu bệnh như e ngại trước đó. Vì vậy, vấn đề an ninh lương thực hiện nay cần nhìn ở góc độ mới so với cách đây một tháng.
Trên cơ sở đó Bộ Công thương sẽ đề xuất điều chỉnh cơ chế điều hành xuất khẩu gạo tháng 5 và thời gian tới để báo cáo Chính phủ.
Trước mắt Bộ Công thương sẽ làm việc với hải quan để giải quyết xuất khẩu gạo nếp, giải quyết các lô hàng gạo tẻ đưa về cảng trước 24-3, rồi đến các trường hợp đã mở tờ khai mà bị thất lạc rồi đến lượng hàng tồn trong kho của doanh nghiệp.
"Nguyên tắc là doanh nghiệp nào đưa gạo đến cảng trước thì ưu tiên cho xuất trước. Giải quyết được lô nào thì giải quyết ngay để giảm thiểu khó khăn cho doanh nghiệp", ông Khánh cho hay.
Đức Long