Xu hướng đặt lịch dịch vụ du lịch trực tuyến ngày càng phổ biến, tạo ra cuộc cách mạng lớn trong hành vi tiêu dùng của xã hội hiện đại. Tuy nhiên, kéo theo nhiều rủi ro đáng lo ngại như: lừa đảo du lịch online tăng vọt, chất lượng dịch vụ không đúng với quảng cáo khiến nhiều khách hàng ‘tiền mất, tật mang’.
Rủi ro thường gặp khi đặt dịch vụ du lịch trực tuyến
Sự bùng nổ của mạng xã hội và các dịch vụ trực tuyến đã thúc đẩy mạnh mẽ việc thay đổi thói quen của người tiêu dùng, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch. Xu hướng đặt lịch dịch vụ du lịch trực tuyến ngày càng phổ biến, tạo ra cuộc cách mạng lớn trong hành vi tiêu dùng của xã hội hiện đại.
Trong lĩnh vực du lịch – một ngành dịch vụ đặc thù, nơi trải nghiệm là sản phẩm chính – thì sự hiện diện của các nền tảng đặt tour, đặt phòng trực tuyến như Booking, Agoda, Traveloka hay vô số các đại lý du lịch trên mạng xã hội đã làm thay đổi căn bản cách người tiêu dùng tiếp cận các dịch vụ du lịch.
Tuy nhiên, sự bùng nổ công nghệ kéo theo nhiều rủi ro đáng lo ngại như: các vụ lừa đảo du lịch online tăng vọt, chất lượng dịch vụ không đúng với quảng cáo khiến nhiều khách hàng ‘tiền mất, tật mang’ và dần đánh mất niềm tin vào dịch vụ trực tuyến.
Khác với phương thức lừa đảo truyền thống, những chiêu thức lừa đảo trong dịch vụ du lịch trực tuyến ngày nay tinh vi và có tổ chức hơn. Không còn là các cá nhân nhỏ lẻ, nghiệp dư như trước; mà thay vào đó là đường dây lừa đảo vận hành chuyên nghiệp, có quy mô lớn.
Cụ thể như: Giả mạo website và fanpage uy tín có tên miền gần giống với các hãng du lịch nổi tiếng, chạy quảng cáo trên Facebook, Google để tiếp cận nhiều khách hàng; Quảng cáo giá rẻ bất thường với các tour du lịch, phòng khách sạn kết hợp với các thông điệp “giá sốc”, “giảm giá sâu”; Giả mạo đại lý bán vé máy bay, thiết kế website và fanpage với giao diện, tên miền gần giống hãng thật; Những bài đăng quảng cáo chào mời “tour 0 đồng”, “combo nghỉ dưỡng 3 ngày 2 đêm chỉ 999.000 đồng tại resort cao cấp”...
Theo thông tin từ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), chỉ tính riêng từ đầu năm 2025 đến nay, đã phát hiện gần 1.500 vụ việc lừa đảo qua mạng, gây thiệt hại hơn 1.660 tỷ đồng. Trong đó, lĩnh vực du lịch được coi là “điểm nóng” với nhiều thủ đoạn tinh vi, nhắm thẳng vào mùa du lịch cao điểm.
Nhiều vụ án đã được khởi tố,điển hình vụ việc tại tỉnh Lào Cai, hai đối tượng giả mạo fanpage khách sạn ở Sa Pa lừa hơn 500 khách du lịch. Tại tỉnh Lạng Sơn, một đường dây lừa đảo dịch du lịch trực tuyến khác đã chiếm đoạt trên 250 triệu đồng của 80 nạn nhân chỉ trong vòng 15 ngày.
Cảnh giác các rủi ro khi đặt dịch vụ du lịch trực tuyến
Một trong những thủ đoạn phổ biến của các đối tượng kinh doanh dịch vụ du lịch trực tuyến là đưa ra thông tin quảng cáo không đúng thực tế. Nhiều hình ảnh khách sạn, resort, khu nghỉ dưỡng được chỉnh sửa quá mức, tạo cảm giác sang trọng, hiện đại hơn so với thực tế. Điểm đến được mô tả hấp dẫn, nhưng khi trải nghiệm, người tiêu dùng mới phát hiện cơ sở vật chất xuống cấp, dịch vụ nghèo nàn, thậm chí không tồn tại đúng như quảng bá.
Bên cạnh đó, chiêu trò niêm yết giá thấp để thu hút khách hàng cũng diễn ra phổ biến. Giá dịch vụ ban đầu được quảng cáo rất “mềm”, nhưng sau khi người tiêu dùng tiến hành đặt chỗ, nhiều khoản phụ phí được bổ sung như phí dịch vụ, phí hành lý, phí ăn uống, phí vận chuyển… làm tổng chi phí cao hơn nhiều so với dự tính.
Không ít trường hợp, doanh nghiệp quảng bá gói du lịch “trọn gói”, nhưng thực tế chỉ bao gồm một phần dịch vụ cơ bản. Người tiêu dùng buộc phải trả thêm chi phí phát sinh nếu muốn sử dụng đầy đủ các tiện ích. Điều này dẫn đến tình trạng “tiền mất, trải nghiệm kém”, làm suy giảm niềm tin của khách hàng đối với dịch vụ du lịch trực tuyến..
Khi đặt tour, vé máy bay hay khách sạn trực tuyến, người tiêu dùng bắt buộc phải cung cấp nhiều loại dữ liệu cá nhân: họ tên, ngày sinh, số điện thoại, địa chỉ email, thậm chí cả thông tin thẻ tín dụng hoặc tài khoản ngân hàng. Đây là những dữ liệu nhạy cảm, nếu bị rò rỉ sẽ gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Thực tế cho thấy, một số nền tảng đặt dịch vụ du lịch trực tuyến chưa được đầu tư đầy đủ về hệ thống bảo mật. Các lỗ hổng kỹ thuật hoặc việc quản lý dữ liệu lỏng lẻo khiến thông tin khách hàng có nguy cơ bị đánh cắp. Sau khi bị thu thập trái phép, dữ liệu cá nhân có thể bị sử dụng cho các mục đích vi phạm pháp luật.
Đáng chú ý, nhiều đối tượng còn kết hợp dữ liệu cá nhân với các thông tin du lịch như lịch trình, địa điểm nghỉ dưỡng… để triển khai các hành vi phạm pháp khác, trong đó có cả việc theo dõi, tống tiền. Điều này cho thấy rủi ro về bảo mật thông tin không chỉ dừng lại ở phiền toái quảng cáo mà còn có thể đe dọa trực tiếp đến an toàn tài chính và đời sống riêng tư của người tiêu dùng.
Một trong những vấn đề phổ biến khi đặt dịch vụ du lịch trực tuyến là các điều khoản liên quan đến hủy hoặc thay đổi dịch vụ thường thiếu minh bạch, thậm chí cài cắm những điều kiện bất lợi cho khách hàng.
Không ít hợp đồng quy định mức phí hủy tour hoặc hủy phòng quá cao, gần tương đương hoặc thậm chí bằng toàn bộ giá trị dịch vụ. Trong nhiều trường hợp, người tiêu dùng dù chưa sử dụng dịch vụ nhưng vẫn không được hoàn trả hoặc chỉ được hoàn trả một phần rất nhỏ. Ngoài ra, chính sách hoàn tiền thường được trình bày chung chung, khó hiểu. Các nền tảng hoặc đơn vị kinh doanh đưa ra quy định “không hoàn tiền” hoặc “chỉ hoàn dưới dạng voucher”, khiến người tiêu dùng rơi vào tình thế bị động, không thể thu hồi chi phí đã bỏ ra.
Một số trường hợp khác, hợp đồng ghi rõ điều kiện hủy, đổi nhưng không hỗ trợ xử lý trên thực tế: khách hàng gửi yêu cầu nhưng không nhận được phản hồi, quy trình kéo dài nhiều tuần, gây thiệt hại về cả kinh tế và thời gian. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi trực tiếp của người tiêu dùng mà còn làm giảm niềm tin đối với dịch vụ du lịch trực tuyến nói chung.
Hoạt động thanh toán là khâu then chốt trong quá trình đặt dịch vụ du lịch trực tuyến, song cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người tiêu dùng. Trên thực tế, không ít trường hợp người mua được yêu cầu chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản cá nhân thay vì thông qua hệ thống thanh toán chính thức của doanh nghiệp. Điều này khiến giao dịch không được bảo đảm, người tiêu dùng mất đi cơ chế pháp lý để đòi lại tiền khi phát sinh tranh chấp.
Bên cạnh đó, việc thanh toán qua các cổng trung gian thiếu uy tín hoặc không có chứng chỉ bảo mật cũng làm gia tăng nguy cơ bị đánh cắp thông tin thẻ ngân hàng, dẫn đến những giao dịch trái phép. Nhiều người tiêu dùng sau khi thực hiện thanh toán không nhận được bất kỳ xác nhận dịch vụ nào, trong khi số tiền đã bị trừ khỏi tài khoản.
Một số tình huống khác, khách hàng được hứa hẹn sẽ hoàn tiền khi dịch vụ không thực hiện được. Tuy nhiên, do không có cam kết rõ ràng bằng hợp đồng điện tử hoặc chính sách hoàn tiền minh bạch, người tiêu dùng thường rơi vào thế bất lợi, phải chấp nhận mất trắng. Những rủi ro này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn làm xói mòn lòng tin đối với dịch vụ du lịch trực tuyến – một lĩnh vực vốn cần sự minh bạch và an toàn tuyệt đối trong giao dịch điện tử.
Nên kiểm tra kỹ thông tin từ nhiều nguồn khác nhau
Xuất phát từ các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi trong lĩnh vực du lịch trực tuyến, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) khuyến nghị người tiêu dùng cần thực hiện tiêu dùng thông minh, luôn nâng cao cảnh giác, chủ động tìm hiểu và xác minh thông tin trước khi giao dịch. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người tiêu dùng cần kịp thời phản ánh và gửi đơn khiếu nại tới các cơ quan chức năng, qua đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Bên cạnh đó, Ủy ban nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp và đại lý bán hàng phải tuyệt đối tuân thủ quy định pháp luật, công khai minh bạch trong mọi hoạt động giao dịch, đặt quyền lợi của khách hàng lên hàng đầu. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để xây dựng uy tín và thương hiệu, góp phần hình thành một môi trường kinh doanh du lịch minh bạch, an toàn và bền vững.
Với chức năng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cam kết sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi gian lận. Đồng thời, Ủy ban sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức và cung cấp hướng dẫn cho người tiêu dùng thông qua các kênh chính thống.
Đối với người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia khuyến cáo cần đặc biệt thận trọng khi tiếp cận các quảng cáo tour giá rẻ, combo nghỉ dưỡng “ưu đãi sốc” trên mạng xã hội. Trước khi đặt dịch vụ, nên kiểm tra kỹ thông tin từ nhiều nguồn khác nhau như website chính thức, tổng đài hỗ trợ của khách sạn, hãng hàng không hoặc các ứng dụng uy tín.
Đồng thời, cần đối chiếu kỹ số điện thoại, email, tài khoản ngân hàng mà người bán cung cấp với thông tin công khai của doanh nghiệp. Hãy kiểm tra tính minh bạch của tài khoản rao bán: phần lớn tài khoản giả mạo thường mới lập, đổi tên gần đây hoặc chỉ có một vài bài đăng quảng cáo. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, tuyệt đối không nên chuyển khoản, nhất là vào tài khoản cá nhân.
Sau khi đã đặt cọc, người tiêu dùng cần chủ động liên hệ với số điện thoại chính thức của hãng bay, khách sạn, khu nghỉ dưỡng để xác minh lại mã đặt phòng, mã vé. Mọi giao dịch cần được thực hiện trên nền tảng chính thống, có hóa đơn và quy trình xác nhận rõ ràng.
Trong trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần lưu giữ toàn bộ bằng chứng (tin nhắn, email, biên lai, ảnh chụp website/fanpage giả mạo…) và trình báo kịp thời đến cơ quan có thẩm quyền để được hỗ trợ, xử lý.
Đối với doanh nghiệp, uy tín của ngành du lịch không thể tách rời trách nhiệm của doanh nghiệp. Việc công bố minh bạch giấy phép, địa chỉ, số điện thoại và kênh liên hệ chính thức là điều kiện tiên quyết. Song song, doanh nghiệp cần thường xuyên cảnh báo tình trạng giả mạo, hướng dẫn khách hàng phân biệt trang thật – trang giả và phối hợp với cơ quan chức năng khi phát hiện gian lận. Đầu tư bảo mật dữ liệu và chủ động xử lý khiếu nại chính là cách giữ niềm tin của khách hàng lâu dài.
Anh Đào