Tổng Công ty Xây dựng Số 1 – CTCP (UPCoM: CC1) đang cho thấy bước đi rõ ràng trong quá trình tái cơ cấu danh mục đầu tư khi liên tiếp từ chối góp thêm vốn vào các pháp nhân mới thành lập trong hệ sinh thái của mình.
Hàng loạt công ty con tăng vốn nhưng CC1 đều đứng ngoài
Mới đây, Tổng Giám đốc CC1 đã ký quyết định không tham gia mua thêm cổ phần trong đợt tăng vốn của công ty con CTCP Đầu tư CC1, dù đơn vị này nâng vốn điều lệ từ 200 tỷ lên 800 tỷ đồng. Hiện CC1 đang nắm 65% vốn, tương ứng 130 tỷ đồng vốn gốc, nhưng lựa chọn không thực hiện quyền mua và cũng không chuyển nhượng quyền mua cho bên khác. Phần cổ phần chưa đăng ký sẽ do HĐQT công ty con thu xếp cho cổ đông hiện hữu hoặc nhà đầu tư mới.
Đáng chú ý, Đầu tư CC1 chỉ mới thành lập giữa năm 2023, nhưng số vốn đổ vào đã thuộc nhóm lớn nhất trong hệ thống CC1. Tuy vậy, công ty mẹ vẫn quyết định không tăng thêm tỷ lệ sở hữu.
Đầu tháng 11, CC1 cũng đưa ra quyết định tương tự với CTCP Vật liệu và Nông sản Số 1, doanh nghiệp mới được góp vốn thành lập đầu 2023. Theo nghị quyết, đơn vị này sẽ đổi tên thành CTCP Hạ tầng và Năng lượng Miền Nam, nâng vốn điều lệ từ 200 tỷ lên 600 tỷ đồng. Dù vậy, CC1 vẫn chọn không mua cổ phần mới, giữ nguyên 47 tỷ đồng vốn gốc, tương đương 23,5% vốn điều lệ hiện hữu.
Tổng Công ty Xây dựng Số 1 (Ảnh minh họa)
Trước đó tháng 9, CC1 cũng không góp thêm vốn vào Công ty TNHH Quản lý Tài sản và Dịch vụ CC1, khi doanh nghiệp con này tăng vốn từ 450 tỷ lên 1.150 tỷ đồng. Tỷ lệ sở hữu của CC1 theo đó giảm mạnh từ 48,8% xuống còn 19,1%.
Việc đứng ngoài liên tiếp ở nhiều đợt tăng vốn cho thấy đây khó phải là động thái tình cờ. Từ đầu năm, CC1 đã đẩy mạnh thu hẹp danh mục đầu tư tài chính thông qua các thương vụ thoái vốn. Công ty đã bán toàn bộ 23,7% vốn tại CTCP Chương Dương (HoSE: CDC), thu về hơn 140 tỷ đồng, khoản đầu tư từng tồn tại nhiều năm.
Tại Công ty TNHH Đầu tư Đường Ven Biển Hải Phòng, CC1 giảm sở hữu sâu từ 75% xuống 15% trong quý 3, với vốn gốc trước thoái lên tới 675 tỷ đồng. Khoản góp vốn vào Công ty TNHH Hoa Hướng Dương Sài Gòn cũng được chuyển nhượng bớt, kéo tỷ lệ sở hữu từ mức chi phối xuống 49%, biến doanh nghiệp này từ “công ty con” thành “công ty liên kết”.
Cắt đầu tư ngoài ngành, dồn lực cho xây lắp khi nợ vay tăng mạnh
Những động thái thoái vốn và không rót thêm vốn mới diễn ra trong bối cảnh CC1 nhiều năm theo đuổi chiến lược đa ngành, mở rộng sang đầu tư tài chính nhằm cải thiện biên lợi nhuận ngoài mảng xây lắp truyền thống. Công ty từng đầu tư vào nhiều dự án như cao ốc Sailing Tower, khu dân cư Hạnh Phúc, nhà máy thủy điện ĐaKr’Tih tại Đắk Nông cùng nhiều khoản góp vốn khác.
Tuy nhiên, môi trường lãi suất tăng kéo theo chi phí tài chính leo thang đã khiến chiến lược này trở nên áp lực hơn. Chỉ trong 9 tháng đầu 2025, CC1 phải trả tới 243 tỷ đồng lãi vay, tăng 50% so với cùng kỳ. Dòng tiền vay mới vượt 6.000 tỷ đồng, tăng 17% so với năm 2024 và hơn gấp đôi năm 2023.
Do đó, việc thoái vốn trở thành nguồn hỗ trợ lợi nhuận đáng kể. Trong 9 tháng, CC1 ghi nhận khoảng 90 tỷ đồng thu nhập từ thoái vốn, tăng 2,7 lần so với cùng kỳ. Cùng khoản lợi nhuận khác từ đánh giá lại tài sản góp vốn, công ty đạt 175 tỷ đồng lãi ròng, gấp 3 lần năm trước.
Việc dừng rót thêm vốn tại các pháp nhân mới có thể phản ánh chiến lược ưu tiên nguồn lực cho mảng cốt lõi. Tại đại hội thường niên 2025, ban lãnh đạo nhấn mạnh động lực tăng trưởng ba năm tới nằm ở đầu tư công, gồm cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2, mở rộng sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành và các tuyến metro Hà Nội – TPHCM, những “dòng việc” quy mô lớn phù hợp lợi thế xây dựng hạ tầng của CC1.
Kết quả kinh doanh 9 tháng đầu 2025 cho thấy sự dịch chuyển này khi doanh thu xây dựng đạt hơn 5.500 tỷ đồng, tăng khoảng 32% so với cùng kỳ và gần gấp 3 lần cùng giai đoạn 2023.
CC1 là thương hiệu lâu năm, thành lập từ năm 1979 trên cơ sở hợp nhất nhiều đơn vị thuộc Bộ Xây dựng; hoạt động theo mô hình mẹ - con từ 2006, IPO năm 2016 và trở thành công ty đại chúng từ 2017. Lĩnh vực thế mạnh của Công ty là thi công hạ tầng, công trình năng lượng, công trình dân dụng.
Trong cơ cấu sở hữu hiện nay, ông Nguyễn Văn Huấn, Thành viên HĐQT, nắm khoảng 11% vốn, còn CTCP CC1 – Holdings sở hữu khoảng 10%.
Lê Phong