Theo các chuyên gia nhận định tại tọa đàm “Nhà ở xã hội: Đột phá từ chính sách mới” do Báo Người Lao Động tổ chức hôm nay, chính sách pháp luật mới đang có rất nhiều ưu điểm trong việc phát triển nhà ở xã hội.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Văn Hoan - Phó Trưởng phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TPHCM nhận định, từ khi Luật Nhà ở 2023 có hiệu lực cùng các nghị định hướng dẫn và chương trình phát triển như đề án 1 triệu căn hộ cho người thu nhập thấp, TPHCM đã xác định phát triển nhà ở là nhiệm vụ trọng tâm đến năm 2030.
Theo ông Nguyễn Văn Hoan, thành phố đang đối mặt với nhiều khó khăn và vướng mắc trong quá trình triển khai. Các nhà đầu tư phải tuân thủ nhiều quy định pháp luật và trải qua nhiều thủ tục phức tạp từ các cơ quan, đơn vị khác nhau. Những bước này bao gồm việc chấp thuận chủ trương đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, rà soát quy hoạch 1/500, và cấp phép xây dựng.
Hiện nay, quy trình chấp thuận chủ trương đầu tư mất từ 1-2 năm do phải lấy ý kiến từ 10 đơn vị liên quan, dẫn đến việc kéo dài thời gian hoàn thành dự án. Trước thực tế này, lãnh đạo thành phố đã đề ra các giải pháp nhằm cải thiện tình hình. Vừa qua, Sở Xây dựng đã tổng hợp ý kiến từ các đơn vị, đề xuất tích hợp các bước thủ tục đầu tư hiện tại lại với nhau, nhằm rút ngắn thời gian xử lý.
Chính sách pháp luật mới đang có rất nhiều ưu điểm trong việc phát triển nhà ở xã hội.
Theo TS. Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM nhìn nhận, nhiều luật và bộ luật mới ban hành đã có các giải pháp mang tính đột phá, gỡ bỏ nhiều vướng mắc về cơ chế, thuế, và lãi suất để hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội, đáp ứng nhu cầu của người có thu nhập thấp.
Tại TPHCM, chính quyền đã triển khai thêm các chính sách hỗ trợ đối với người mua nhà ở xã hội, các hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ một phần kinh phí mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, với mức hỗ trợ dao động từ 30 - 90 triệu đồng.
TS. Trần Quang Thắng cho rằng, để đạt mục tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030, bên cạnh những chính sách mới, TPHCM cần triển khai các giải pháp linh hoạt, sáng tạo.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM cho rằng, mặc dù Luật Nhà ở 2023 có nhiều chính sách mới, tích cực hơn nhưng các văn bản dưới luật vẫn còn nhiều vấn đề cần cân nhắc. Một số doanh nghiệp tự dùng nguồn vốn cá nhân để phát triển dự án nhà ở xã hội mà không nhận bất kỳ ưu đãi nào từ Nhà nước nhưng vẫn bị yêu cầu kiểm toán, gây thêm áp lực...
Theo ông Châu, nhà trọ được xem như một mô hình nhà ở xã hội, nhưng lại không được công nhận là nhà ở xã hội. Đây là một bất cập cần được xem xét và điều chỉnh.
Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM ý kiến, để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, cần tập trung vào các yếu tố cốt lõi như quỹ đất, hỗ trợ tín dụng và đơn giản hóa thủ tục đầu tư; chi phí mua đất cần được tính toán đúng và đủ, đồng thời lãi suất cho vay nên được giảm để tạo điều kiện thuận lợi hơn...
Ông Bùi Xuân Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết, từ năm 2021 đến nay, thành phố mới triển khai 10 dự án, trong đó có 5 dự án nhà ở xã hội và 1 dự án nhà lưu trú công nhân đã hoàn thành, cùng 4 dự án khác đang được triển khai với khoảng 6.000 căn. Như vậy, đến nay, TPHCM mới hoàn thành được 20% chỉ tiêu của giai đoạn 2021–2025.
Hiện TPHCM đang gấp rút hoàn thiện tờ trình để Thủ tướng phê duyệt quy hoạch giai đoạn 2030, tầm nhìn 2050, đồng thời điều chỉnh quy hoạch chung của thành phố. Cụ thể hóa quy hoạch phân khu, xác định rõ các vị trí dành cho nhà ở xã hội, từ đó ưu tiên phát triển các khu vực mới hoặc tái sử dụng các vị trí cũ, đảm bảo pháp lý trong quá trình xây dựng.
TPHCM cũng đã thành lập tổ công tác đặc biệt để tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến đầu tư, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và lấy ý kiến liên ngành.
UBND TPHCM đang phối hợp với Liên đoàn Lao động để đẩy mạnh xây dựng nhà ở xã hội đặc biệt là các mô hình nhà ở cho thuê và thuê mua, nhằm đáp ứng nhu cầu lớn của công nhân và người lao động. Đồng thời, thành phố đã phê duyệt khoảng 3.700 tỉ đồng từ ngân sách để đầu tư vào nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021–2025
Do đó, ông Bùi Xuân Cường kỳ vọng TPHCM sẽ tháo gỡ được những khó khăn trong phát triển nhà ở xã hội, đạt được các mục tiêu đề ra, qua đó cải thiện vấn đề nhà ở cho người thu nhập thấp và công nhân trên địa bàn thành phố.
Thiên An