Sáng 13/10, tại lễ khánh thành Nhà máy Điện rác Sóc Sơn (xã Trung Giã, huyện Sóc Sơn), Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh cho biết một trong những nguyên nhân khiến Thủ đô thường xuyên ngập úng là do các sông, hồ nhiều năm qua không được nạo vét vì không có nơi chôn lấp, xử lý bùn thải theo quy định.
Ông Thanh cho rằng việc nạo vét không đơn giản là “đào bùn lên rồi mang đi chỗ khác đổ”, mà phải có khu xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường. Một số dự án như nạo vét Hồ Tây đã phải tạm dừng vì chưa tìm được địa điểm đổ bùn thải phù hợp.
“Không phải chúng ta không biết cách làm hay không có kinh phí, mà vì không có chỗ chôn lấp bùn thải đúng quy định,” Chủ tịch thành phố nói và yêu cầu Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các đơn vị liên quan sớm tìm quỹ đất, giao cho nhà đầu tư để khởi công nhà máy xử lý bùn thải trong năm 2025. Khi đó, Hà Nội sẽ có thể triển khai ngay các dự án nạo vét sông, hồ điều hòa phục vụ tiêu thoát nước.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh phát biểu tại Lễ khánh thành Nhà máy Điện rác Sóc Sơn.
Từ ngày 26/8 đến nay, Hà Nội và các tỉnh miền Bắc liên tiếp hứng chịu ba cơn bão Kajiki, Bualoi và Matmo, gây mưa lớn kéo dài, ngập diện rộng, làm rối loạn giao thông và đảo lộn đời sống người dân. Ông Trần Sỹ Thanh cho biết đây là lần hiếm hoi Hà Nội đối mặt với “thiên tai kép” – bão chồng bão, lượng mưa đặc biệt lớn vượt xa dự báo.
Theo thống kê của cơ quan khí tượng, lượng mưa do ảnh hưởng bão Matmo trong hai ngày 6–7/10 được dự báo ở mức 50–100 mm, nhưng thực tế nhiều nơi đạt 100–200 mm, thậm chí 255 mm chỉ trong 13 tiếng tại khu vực Mễ Trì. Hệ quả là hơn 2.000 ngôi nhà ở tám xã thuộc huyện Sóc Sơn như Trung Giã, Đa Phúc, Phúc Thịnh, Tiến Thắng… vẫn còn ngập sâu do lũ sông Cầu từ Thái Nguyên, Bắc Ninh tràn về.
Từ thực tế này, Chủ tịch UBND TP đề nghị các đơn vị lập danh mục các công trình tiêu thoát nước khẩn cấp trình thành phố phê duyệt trong tuần tới; rà soát tổng thể hệ thống thoát nước, nhất là tại ngoại thành và các điểm ngập cố hữu như Yên Nghĩa, Láng – Hòa Lạc, Ciputra.
Một góc Nhà máy điện rác Sóc Sơn.
Cũng tại buổi lễ, ông Trần Sỹ Thanh cho biết mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 7.600–8.000 tấn rác sinh hoạt, trong khi hai nhà máy điện rác Sóc Sơn và Seraphin mới chỉ xử lý được 6.000 tấn/ngày. Phần còn lại vẫn phải chôn lấp tạm thời, gây áp lực lên bãi rác Sóc Sơn – nơi đang chứa khoảng 1 triệu tấn rác cũ trên diện tích 500 ha.
Để khắc phục, thành phố đề nghị Tập đoàn Thiên Ý – chủ đầu tư Nhà máy Điện rác Sóc Sơn – sớm khởi công giai đoạn 2 với công suất hơn 1.000 tấn/ngày, đồng thời đẩy nhanh tiến độ đấu thầu nhà máy rác thứ hai nhằm phối hợp xử lý triệt để rác tồn đọng.
“Nếu giai đoạn 2 của nhà máy điện rác Sóc Sơn cùng với nhà máy mới đi vào hoạt động, dự kiến trong vòng 5–7 năm tới, Hà Nội sẽ xử lý xong toàn bộ 1 triệu tấn rác đang được chôn lấp, mở ra cơ hội biến khu vực 500 ha này thành không gian sinh thái, thể thao phục vụ cộng đồng,” ông Thanh nói.
Bên cạnh việc xử lý rác thải rắn, Chủ tịch thành phố nhấn mạnh việc xây dựng nhà máy xử lý bùn thải là yêu cầu cấp bách để khôi phục công tác nạo vét sông hồ vốn bị đình trệ nhiều năm. Khi có cơ sở hạ tầng đồng bộ, các dự án thoát nước, cải thiện môi trường và nâng cao năng lực chống ngập của Hà Nội mới có thể triển khai hiệu quả, lâu dài.
Thanh Phong