Sau Đại hội đại biểu Đảng bộ Chính phủ lần thứ I (nhiệm kỳ 2025–2030), Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh: việc sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bước đột phá có tính lịch sử. Nhiệm kỳ mới, Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, hướng tới bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu năng.
Xây dựng mô hình chính quyền 2 cấp – cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy
Chiều 13/10, tại cuộc họp báo thông tin kết quả Đại hội đại biểu Đảng bộ Chính phủ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã trao đổi với báo chí về định hướng xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.
Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nhận định, trong nhiệm kỳ qua, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một cuộc cách mạng đặc biệt quan trọng, mang tính lịch sử và bước ngoặt thời đại.
“Dưới sự lãnh đạo của Trung ương, chỉ đạo quyết liệt của Bộ Chính trị và Tổng Bí thư, Đảng ủy Chính phủ đã triển khai đồng bộ, toàn diện, triệt để việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy hành chính nhà nước. Trong đó có việc sắp xếp lại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các đơn vị hành chính các cấp và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp,” Bộ trưởng nói.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trả lời tại họp báo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc.
Theo Bộ trưởng, cuộc cách mạng này không chỉ đơn thuần là tinh giản bộ máy, mà còn là sự điều chỉnh và cấu trúc lại tổng thể hệ thống chính trị, không gian thể chế và không gian phát triển của quốc gia. Việc đó góp phần thúc đẩy quản trị quốc gia, quản trị địa phương, đồng thời tạo ra mô hình phát triển mới mang tầm nhìn dài hạn để đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển hùng cường, thịnh vượng, phồn vinh và hạnh phúc.
Sau hơn 3 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, hệ thống bước đầu vận hành thông suốt, không gián đoạn, đảm bảo tính liên thông và thống nhất, song vẫn còn những khó khăn trong giai đoạn đầu. Vì vậy, nâng cao chất lượng, hiệu quả sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhất là hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, được Đại hội Đảng bộ Chính phủ xác định là nhiệm vụ trọng tâm của nhiệm kỳ tới.
Hoàn thiện thể chế, chú trọng yếu tố con người và biên chế căn cơ
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, để bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, hai yếu tố then chốt là hoàn thiện thể chế và xây dựng đội ngũ con người.
Nhiệm vụ đầu tiên là tiếp tục hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách trên tất cả các lĩnh vực, khơi thông các nguồn lực cho phát triển. Quốc hội đã thông qua một số đạo luật quan trọng như Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, Công chức và sắp tới là Luật Viên chức (sửa đổi). Các văn bản này sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, là nền tảng để vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Cùng với đó, yếu tố con người – đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là nhân tố quyết định sự vận hành hiệu quả của bộ máy. Bộ trưởng nhấn mạnh, cần tập trung quy hoạch, cơ cấu lại vị trí việc làm, nâng cao chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiện đại.
Hiện nay, các cơ quan chức năng đang quyết liệt hoàn thiện việc phân loại đơn vị hành chính, tiêu chuẩn hành chính, phân loại đô thị làm cơ sở xác định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn. Từ đó, việc xác định vị trí việc làm và tính toán biên chế sẽ được thực hiện căn cơ, khoa học hơn, thay vì chỉ hướng dẫn hành chính, tạm thời như trước.
“Sắp tới, việc xác định số lượng biên chế sẽ được tính toán căn cơ, bảo đảm đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức vừa đủ về số lượng, vừa cao về chất lượng, có cơ cấu hợp lý, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và nền hành chính nhà nước,” Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định.
Đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính
Ngoài hai yếu tố nòng cốt là thể chế và con người, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cũng nêu rõ 6 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm để xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực hơn trong thời gian tới.
Theo đó, một là, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách để khơi thông nguồn lực phát triển.
Hai là, tập trung vào xây dựng, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Ba là, thực hiện hiệu quả việc phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền giữa Trung ương và địa phương; phân cấp phải gắn với đánh giá tính khả thi và kiểm soát quyền lực.
Bốn là, đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm thủ tục, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Năm là, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước. “Ứng dụng công nghệ AI sẽ giúp nâng cao năng suất làm việc, giảm bớt biên chế, hướng tới nền hành chính thông minh, phục vụ tốt hơn người dân,” Bộ trưởng dẫn chứng.
Sáu là, tăng cường đầu tư cho hạ tầng, nhất là hạ tầng số và hạ tầng hành chính, tạo nền tảng để các cấp chính quyền vận hành hiệu quả.
Bộ trưởng nhấn mạnh, để đạt mục tiêu xây dựng bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả, cần sự đồng bộ giữa cải cách thể chế, chuyển đổi số và phát triển nhân lực chất lượng cao. Trong đó, yếu tố con người là trung tâm; thể chế là khung khổ; còn công nghệ là công cụ để tạo nên bước đột phá.
“Một nền hành chính hiện đại, hiệu năng, hiệu lực phải quan tâm đến chuyển đổi số, chính phủ số, công dân số và xã hội số – đó chính là hướng đi căn cốt để nâng cao hiệu quả và giảm biên chế trong tương lai,” Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nói.
Bà tin tưởng rằng, với quyết tâm của toàn hệ thống, tổ chức bộ máy và nền hành chính nhà nước sẽ ngày càng hoạt động chuyên nghiệp, hiện đại, dân chủ, pháp quyền, hiệu lực, hiệu năng và tinh gọn hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.
Nhật Hạ