Các chỉ số chính trên thị trường chứng khoán Mỹ, châu Âu đã có một năm 2022 đầy khó khăn, ghi nhận khoản lỗ hàng năm lớn nhất trong hơn một thập kỷ, nguyên nhân được cho là do lạm phát cao, căng thẳng địa chính trị và chính sách tiền tệ thắt chặt.
Thị trường chứng khoán Mỹ khép lại năm 2022 với việc chỉ số công nghiệp Dow Jones bốc hơi 280 điểm, tương đương 0,8% vào ngày giao dịch cuối cùng của năm 2022 và kết thúc năm giảm hơn 9%. S&P 500 (chỉ số cổ phiếu dựa trên cổ phiếu phổ thông của 500 công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất niêm yết trên sàn NYSE hoặc NASDAQ) đã giảm 1,1% vào thứ Sáu và mất gần 20% trong năm, trong khi Nasdaq Composite giảm 1,4% vào thứ Sáu. Chỉ số nặng về công nghệ đã giảm hơn 30% trong năm.
Ba chỉ số chính đã kết thúc năm tồi tệ nhất kể từ năm 2008, khi lạm phát tăng vọt và các đợt tăng lãi suất mạnh mẽ từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tác động tiêu cực đến tăng trưởng và đè nặng lên tâm lý nhà đầu tư.
Lạm phát ở Mỹ năm nay đạt mức cao nhất trong 4 thập kỷ, với giá tiêu dùng tăng hơn 9% vào mùa hè tính theo năm. Tỷ lệ lạm phát chậm lại vào cuối năm. Tuy nhiên, các chuyên gia kỳ vọng nó sẽ duy trì trên mức trước đại dịch và tin rằng sẽ mất vài năm để tăng trưởng giá trở lại mức của năm 2019. Trong khi đó, mặc dù một số nhà đầu tư kỳ vọng vào năm tới sẽ báo trước sự phục hồi của thị trường, song đa phần đều cảnh báo chứng khoán Mỹ có thể chạm mức thấp mới vào năm 2023.
Chia sẻ với CNBC, Rebecca Felton, một chiến lược gia thị trường cấp cao tại Tập đoàn Đầu tư Riverfront cho biết: “Hiện tại chúng tôi đang bị mắc kẹt ở vị trí trung lập, bởi vì có nhiều câu hỏi chưa được trả lời hơn là những thực thể đã biết”.
Cùng chung với những khó khăn của thị trường Mỹ, các chỉ số chứng khoán lớn của châu Âu đều gặp khó khăn trong năm 2022 khi hầu hết cho thấy hiệu suất tồi tệ nhất kể từ trước đại dịch Covid-19.
Thị trường chứng khoán châu Âu cũng tồi tệ không kém khi khép lại năm các chỉ số đều giảm mạnh
Theo CNBC, chỉ số Stoxx 600 toàn châu Âu bắt đầu ngày giao dịch cuối cùng của năm giảm hơn 12% so với một năm trước, mức giảm hàng năm tồi tệ nhất kể từ mức giảm 13,24% vào năm 2018.
Chỉ số CAC 40 của Pháp đang trên đà ghi nhận mức giảm 12% trong năm, trong khi DAX của Đức giảm 18% vào năm 2022, hiệu suất tồi tệ nhất trong 5 năm ở cả hai trường hợp. Trong khi đó, FTSE 100 (chỉ số cổ phiếu của 100 công ty có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán London) của Vương quốc Anh đã hoạt động tốt hơn một chút, nhưng vẫn có thể giảm 2% trong năm nay.
Các nhà phân tích cho rằng kết quả kém cỏi là do những rắc rối địa chính trị trong năm nay, đặc biệt là cuộc xung đột ở Ukraine và các biện pháp trừng phạt sâu rộng sau đó của phương Tây đối với Nga. Kết quả là giá lương thực và năng lượng tăng vọt trên toàn cầu đã đẩy lạm phát ở nhiều quốc gia lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, nhanh chóng dẫn đến một cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt toàn diện ở các nước phương Tây.
Trong khi đó, các bước được thực hiện trên toàn cầu để ngăn chặn sự gia tăng lạm phát, chẳng hạn như tăng lãi suất mà nhiều ngân hàng trung ương ban hành trong năm nay được nhiều người coi là không phù hợp. Bên cạnh đó, việc giá cả tăng và chi phí vay cao hơn đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động công nghiệp, khiến nhiều nhà kinh tế cảnh báo về suy thoái kinh tế toàn cầu.
Việc thực hiện chiến lược zero Covid-19 kéo dài ở Trung Quốc, vốn chỉ mới được dỡ bỏ gần đây cũng góp phần gây ra sự bất ổn trên thị trường chứng khoán.
Các chuyên gia thị trường cho rằng xu hướng giảm nhẹ đối với các khoản đầu tư rủi ro hơn, chẳng hạn như cổ phiếu, vốn được thấy trong hầu hết năm nay có thể vẫn duy trì vào năm 2023.
Nhà phân tích thị trường cấp cao tại nền tảng giao dịch ngoại hối OANDA, ông Craig Erlam nói với Bloomberg rằng: “Các nhà đầu tư đang bước vào năm 2023 với tư duy thận trọng, chuẩn bị cho nhiều đợt tăng lãi suất hơn, đồng thời dự đoán các cuộc suy thoái sẽ diễn ra trên toàn cầu. Và khi Trung Quốc quay lưng lại với việc ngăn chặn Covid, một động thái thay đổi hoàn toàn từ việc chiến đấu với mọi trường hợp sang sống chung với virus càng tạo ra sự không chắc chắn rất lớn vào đầu năm 2023”.
Thái Đạt