Chuyên gia chỉ rõ những thách thức của nền kinh tế trong năm 2023

Chuyên gia dự báo, năm 2023 sẽ là một năm khó khăn đối với phần lớn nền kinh tế thế giới khi các động lực chính của tăng trưởng toàn cầu đều trải qua giai đoạn suy yếu. Đây là thực trạng phải đối diện bởi 2023 là năm bản lề thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2025. Cùng là năm khẳng định vị thế mới khi sẽ đạt ngưỡng 100 triệu dân và quy mô GDP cán mốc 10 triệu tỷ đồng.

Kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại

Theo thống kê của các tổ chức quốc tế, tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2022 đạt được thấp hơn từ 0,5 đến 1,4 điểm phần trăm so với dự báo trước đây. Bức tranh kinh tế toàn cầu năm 2023 tiếp tục gặp nhiều khó khăn với dự báo tăng trưởng chậm lại; gia tăng khả năng suy thoái trong ngắn hạn; lạm phát cao và các vấn đề địa chính trị, xung đột vũ trang; thiên tai, dịch bệnh, ...

Theo số liệu của Ngân hàng thế giới (WB), bình quân giai đoạn 2015-2019, kinh tế thế giới đạt mức tăng trưởng 3,2%. Tuy nhiên, sau khi bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19 và xung đột vũ trang Nga-Ukraine, bình quân 3 năm 2020-2022 tăng trưởng kinh tế thế giới đạt khoảng từ 1,6-1,8%, giảm một nửa so với bình quân của giai đoạn trước. Tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2020 giảm 3,3 %; năm 2021 tăng 5,8% và ước tính cho năm 2022 tăng từ 2,4-3,2%. 

Trong khi đó, báo cáo bổ sung Triển vọng phát triển kinh tế tháng 12/2022 của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng kinh tế của một số nền kinh tế lớn so với dự báo đưa ra trong tháng 9/2022. Cụ thể, dự báo tăng trưởng GDP của Hoa Kỳ tăng 0,1 điểm phần trăm, đạt 1,7% trong năm 2022; khu vực đồng Euro tăng 0,5 điểm phần trăm lên mức 3%; giữ nguyên dự báo tăng trưởng của Nhật Bản ở mức 1,4%; Trung Quốc giảm 0,3 điểm phần trăm xuống còn 3%.

Trong khu vực Đông Nam Á, ADB nhận định tăng trưởng năm 2022 của Philippines đạt 7,4% (tăng 0,9 điểm phần trăm); Malaysia đạt 7,3% (tăng 1,3 điểm phần trăm); Indonesia đạt 5,4%; Singapore đạt 3,3% (giảm 0,4 điểm phần trăm); Thái Lan đạt 3,2% (tăng 0,3 điểm phần trăm).

Hay như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) giữ nguyên dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu ở mức 3,2% trong năm 2022 so với thời điểm tháng 7/2022, nhưng giảm 0,2 điểm phần trăm dự báo tăng trưởng năm 2023, đạt mức 2,7%. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2022 đạt 3,1%, tăng 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 9/2022 và sẽ chậm lại ở mức 2,2% vào năm 2023. Fitch Ratings (FR) điều chỉnh tăng 0,2 điểm phần trăm dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2022 so với dự báo trong tháng 9/2022, đạt 2,6% trước khi giảm xuống còn 1,4% trong năm 2023.

Đối với Việt Nam, IMF dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2022 của Việt Nam đạt 7% và giảm xuống 6,2% trong năm 2023. WB dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2022 của Việt Nam đạt 7,2%, tăng 1,9 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 4/2022 và giảm xuống còn 6,7% trong năm 2023. ADB điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng năm 2022 của Việt Nam thêm 1 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 9/2022, đạt 7,5% và giảm xuống còn 6,3% trong năm 2023.

Theo bà Kristalina Georgieva - Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết: “Năm 2023 sẽ là một năm khó khăn đối với phần lớn nền kinh tế thế giới khi các động lực chính của tăng trưởng toàn cầu đều trải qua giai đoạn suy yếu. Chúng tôi dự đoán một phần ba nền kinh tế thế giới sẽ rơi vào suy thoái. Ngay cả những quốc gia không bị suy thoái, hàng trăm triệu người cũng cảm thấy giống như suy thoái”.

Kinh tế Việt Nam đối diện nhiều thách thức trong năm 2023

Theo IMF dự báo, tăng trưởng toàn cầu năm 2023 sẽ ở mức 2,7%, giảm so với mức dự báo 2,9% mà tổ chức này đưa ra hồi tháng 7. Trong bối cảnh đó, Việt Nam là quốc gia có độ mở lớn sẽ không tránh khỏi xu hướng tác động của kinh tế thế giới. Trước đó, Quốc hội đã phê duyệt tăng trưởng GDP năm 2023 ở mức khoảng 6,5%. 

Đánh giá về kinh tế nước ta, bà Nguyễn Thị Hương, Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định, năm 2023 là năm bản lề thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội 5 năm giai đoạn 2021-2025. Đây cũng là năm Việt Nam khẳng định vị thế mới khi nước ta sẽ đạt ngưỡng 100 triệu dân và quy mô GDP cán mốc 10 triệu tỷ đồng.

"Mục tiêu tăng trưởng 6,5% của giai đoạn 2021-2025 là thách thức không nhỏ đối với nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh năm 2023, thị trường tài chính, tiền tệ, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và các vấn đề địa chính trị khu vực, toàn cầu;… có chiều hướng diễn biến nhanh, phức tạp, trái quy luật, khó dự báo hơn", bà Nguyễn Thị Hương chia sẻ.

Vì vậy, theo bà Hương, cần khai thác tối đa nội lực, huy động và thu hút làn sóng đầu tư, tận dụng mọi cơ hội tham gia sâu, rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu để tiếp tục khẳng định vị thế và uy tín của nước ta trên tầm cao mới.

Theo TS Trần Du Lịch, Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia đánh giá, những dự báo về khó khăn trong năm 2023 thực tế đã manh nha từ quý 4/2022. Cụ thể, một số ngành xuất khẩu suy giảm. Việc giải quyết những vi phạm trong thị trường tài chính, bất động sản đã tác động mạnh tới thị trường. Cùng với đó, giải ngân đầu tư công - công cụ để phục hồi kinh tế - chậm. Vấn đề liên quan tới trái phiếu hiện nay cũng chưa được giải quyết xong. Đặc biệt là lãi suất quá cao. Mặc dù đến nay, Ngân hàng Nhà nước khống chế mức lãi suất huy động ở mức 9,5% nhưng điều đó không có nghĩa là một số ngân hàng thương mại không vi phạm, cho vay với lãi suất cao hơn, do nhu cầu thanh khoản. 

"Tôi cho rằng nếu như 2022, kinh tế Việt Nam rất lo lắng về các tác động khách quan từ bên ngoài thì sang tới 2023, thách thức lớn nhất lại là xử lý những vấn đề nội tại" - TS Trần Du Lịch cho biết.

Tựu trung lại, TS Trần Du Lịch cho rằng khó khăn có thể sẽ kéo dài tới giữa 2023. Khi đó, thị trường xuất khẩu sẽ bắt đầu khởi sắc trở lại khi một số thị trường thế giới bắt đầu có những tín hiệu tốt hơn. Còn khởi sắc đến đâu thì tùy thuộc vào cách chúng ta xử lý tốt hay không thị trường tài chính và thị trường bất động sản, đặc biệt là phải phục hồi thị trường bất động sản.

Hồng Quang