Tập đoàn Alibaba khiến nhà đầu tư choáng váng khi tuyên bố sẽ tạm dừng kế hoạch niêm yết đơn vị điện toán đám mây Cloud Intelligence Group của mình, đồng thời tiết lộ nhà đồng sáng lập Jack Ma có ý định bán một số cổ phiếu của mình. Tin tức này đã làm lung lay niềm tin vào gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc
Người đồng sáng lập Alibaba Jack Ma. Ảnh: AFP/Getty Images
Cổ phiếu của công ty niêm yết kép đã giảm tới 10,4% tại Hồng Kông vào thứ Sáu sau khi giảm hơn 9% tại New York chỉ sau một đêm, xóa sạch hơn 20 tỷ USD giá trị vốn hoá thị trường. Các nhà đầu tư đang phản ứng với kết quả thu nhập của Alibaba trong quý vào tháng 9, điều này tiết lộ rằng ban lãnh đạo đã tạm dừng kế hoạch tách Cloud Intelligence Group.
Trong hồ sơ riêng gửi lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ, Alibaba cũng tiết lộ rằng hai công ty cổ phần tư nhân gắn liền với quỹ tín thác của gia đình người đồng sáng lập Jack Ma có kế hoạch bán số cổ phiếu Alibaba trị giá gần 900 triệu USD. Theo ước tỉnh của Forbes, ông Jack Ma hiện là tỷ phú giàu thứ sáu Trung Quốc với tài sản ròng trị giá 25,1 tỷ USD.
Theo Forbes, dù người phát ngôn của Alibaba đã không trả lời yêu cầu bình luận, nhưng đợt IPO bị đình trệ là bước đi lùi so với chiến lược được công bố hồi tháng 5, khi Cloud Intelligence Group cho biết họ sẽ tách khỏi công ty mẹ trong vòng 12 tháng tới và cuối cùng sẽ được niêm yết độc lập.
Alibaba đổ lỗi cho các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ đã gây ra sự đảo ngược và cho biết việc chính quyền Biden mở rộng hạn chế bán chip tiên tiến cho Trung Quốc đã tạo ra sự bất ổn cho đơn vị điện toán đám mây của họ. Trong cuộc gọi với các nhà phân tích hôm thứ Năm, các giám đốc điều hành cho biết tập đoàn sẽ tiếp tục đầu tư vào bộ phận đám mây, bộ phận này sẽ tiếp tục được quản lý bởi giám đốc điều hành và ban giám đốc của chính họ như đã hình dung ban đầu trong cuộc đại tu công ty được công bố lần đầu tiên vào tháng 3.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng đơn vị đám mây phải đối mặt với nhiều vấn đề cấp bách hơn là các hạn chế xuất khẩu của Mỹ, mặc dù điều này làm ảnh hưởng đến khả năng cung cấp các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo vì họ cần chip để xử lý dữ liệu. Bất chấp đơn vị này vẫn là nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất ở Trung Quốc đại lục xét về thị phần, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại ở mức một con số.
Việc khôi phục quỹ đạo tăng doanh thu hai con số trước đây tỏ ra là một thách thức, khi sự cạnh tranh từ các đối thủ như Huawei và Tencent, cũng như việc chi tiêu của các công ty cho công nghệ thông tin chậm lại trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc suy thoái đều làm mất đà.
Ke Yan, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tại DZT Research có trụ sở tại Singapore, cho biết: “Đơn vị điện toán đám mây của Alibaba đang ở thế khó xử. Tăng trưởng đã chậm lại xuống còn một con số và hiện tại nó không thể nhận được nhiều sự thúc đẩy từ trí tuệ nhân tạo”.
Để vực dậy hoạt động kinh doanh, các giám đốc điều hành của Alibaba cho biết họ đang ưu tiên các dịch vụ đám mây công cộng, dễ mở rộng quy mô hơn so với các dự án độc lập mà Cloud Intelligence Group đang theo đuổi. Kenny Ng, chiến lược gia chứng khoán của Everbright Securities có trụ sở tại Hồng Kông, cho biết các nhà đầu tư có thể sẽ đợi ít nhất vài quý nữa để đánh giá lại triển vọng của đơn vị đám mây. Trong quý 2, hoạt động kinh doanh trên nền tảng đám mây chỉ tăng 2% so với cùng kỳ lên 3,8 tỷ USD, trong khi doanh thu của toàn tập đoàn tăng 9% lên 30,8 tỷ USD.
Trong khi đó, ông Shen Meng, giám đốc điều hành của ngân hàng đầu tư Chanson & Co. có trụ sở tại Bắc Kinh, cho biết luật thắt chặt của Trung Quốc về bảo vệ dữ liệu có thể ngăn cản đơn vị này theo đuổi việc chào bán ở Hồng Kông. Hồi tháng 9, hãng tin Bloomberg đưa tin rằng bộ phận đám mây có thể được định giá 55 tỷ USD trong lần ra mắt tiềm năng tại trung tâm tài chính châu Á.
Ông Shen nói: “Tôi không nghĩ nó có cơ hội lớn được niêm yết ở nước ngoài do các quy định về bảo mật dữ liệu” để mắt tới.
Trong khi đó, Alibaba cho biết kế hoạch IPO chuỗi siêu thị Freshippo của hãng cũng đã bị hoãn lại. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng việc đình chỉ này ít nhiều đã được dự đoán trước do chi tiêu tiêu dùng mờ nhạt của Trung Quốc đồng nghĩa với việc định giá của Freshippo khó có thể đáp ứng được kỳ vọng.
Để xoa dịu các nhà đầu tư đang hy vọng được hưởng lợi từ việc niêm yết nhiều đơn vị nhỏ hơn của Alibaba, công ty mẹ đã công bố khoản trả cổ tức hàng năm lần đầu tiên, tổng cộng vào khoảng 2,5 tỷ USD.
Minh Đức