Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9/2025 tăng 0,42% so với tháng trước, chủ yếu do giá dịch vụ giáo dục, thực phẩm và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. So với cùng kỳ năm trước, CPI tăng 3,38%; tính bình quân chín tháng, CPI tăng 3,27% và lạm phát cơ bản tăng 3,19%, phản ánh áp lực giá cả vẫn được kiểm soát trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng, giáo dục và chi phí sinh hoạt tăng trở lại.
Theo số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý 3 và 9 tháng năm 2025 do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 6/10, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 0,42% so với tháng trước, chủ yếu do giá dịch vụ giáo dục ngoài công lập, thực phẩm và vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng. So với tháng 12/2024, CPI tăng 2,61% và tăng 3,38% so với cùng kỳ năm 2024. Tính bình quân quý III/2025, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước; còn bình quân 9 tháng năm 2025, CPI tăng 3,27% và lạm phát cơ bản tăng 3,19%.
Trong mức tăng 0,42% của CPI tháng 9, có 10 nhóm hàng hóa và dịch vụ tăng giá, chỉ riêng nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm. Đáng chú ý nhất là nhóm giáo dục tăng 2,22% do một số trường đại học, trung học dân lập và mầm non tư thục điều chỉnh học phí năm học 2025–2026. Ngoài ra, giá các mặt hàng văn phòng phẩm cũng tăng từ 0,4–0,9%.
Nhóm giao thông tăng 0,58%, tác động làm CPI chung tăng 0,06%. Giá xăng tăng 1,85%, dầu diesel tăng 0,71% do các kỳ điều chỉnh trong tháng, trong khi giá vé tàu hỏa và vé máy bay giảm lần lượt 10,98% và 9,28% nhờ các doanh nghiệp vận tải giảm giá sau kỳ nghỉ hè.
Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 0,41%, đóng góp 0,14 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Trong đó, thực phẩm tăng 0,49%, lương thực giảm nhẹ 0,01% và ăn uống ngoài gia đình tăng 0,39%. Nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,41%, do giá thuê nhà, điện, nước sinh hoạt và gas đều tăng. Đáng chú ý, giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 0,52% do nguồn cung khan hiếm, chi phí sản xuất và vận chuyển tăng.
Một số nhóm khác cũng ghi nhận mức tăng như hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,22% (đồ trang sức tăng 5,92% theo giá vàng); đồ uống và thuốc lá tăng 0,12%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,10%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 0,07%; bưu chính, viễn thông tăng 0,04%; thuốc và dịch vụ y tế tăng nhẹ 0,03%. Riêng nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,13%, chủ yếu do giá tour du lịch trọn gói giảm 0,78% nhằm kích cầu tiêu dùng.
Tính bình quân quý III/2025, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,69%; nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,98%; giáo dục tăng 3,13%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 2,52%; giao thông giảm 1,42%.
CPI bình quân 9 tháng năm 2025 tăng 3,27% so với cùng kỳ năm 2024. Nguyên nhân chính đến từ nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,14%, đóng góp 1,16 điểm phần trăm vào CPI chung, trong đó giá điện sinh hoạt tăng 7,05% do nhu cầu sử dụng cao và tác động từ hai lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân của EVN. Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,30%, tác động 1,11 điểm phần trăm, chủ yếu do giá thịt lợn tăng 10,1%, mỡ ăn tăng 13,08%.
Bên cạnh đó, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng mạnh 13,48% sau khi giá dịch vụ y tế được điều chỉnh theo Thông tư số 21/2024/TT-BYT. Nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 5,37% và nhóm giáo dục tăng 1,81% cũng góp phần đẩy CPI tăng.
Ở chiều ngược lại, chỉ số giá nhóm giao thông giảm 2,90%, giúp CPI giảm 0,28 điểm phần trăm nhờ giá xăng dầu bình quân giảm hơn 10,6%. Nhóm bưu chính, viễn thông giảm 0,47%, làm CPI giảm thêm 0,01 điểm phần trăm do giá điện thoại di động thế hệ cũ tiếp tục giảm.
Lạm phát cơ bản tháng 9 tăng 0,20% so với tháng trước và tăng 3,18% so với cùng kỳ năm trước. Tính bình quân 9 tháng, lạm phát cơ bản tăng 3,19%, thấp hơn CPI bình quân chung. Nguyên nhân là do các yếu tố như giá lương thực, thực phẩm, điện sinh hoạt, dịch vụ y tế và giáo dục – những nhóm hàng có biến động mạnh – được loại trừ trong rổ tính lạm phát cơ bản.
Trung Anh