Đại biểu ủng hộ phương án không ban hành bảng giá đất hàng năm

Thảo luận về dự án Luật Đất đai sửa đổi, đại biểu cho rằng, chính quyền địa phương sẽ cập nhật kịp thời các biến động ở những cái khu vực có biến động lớn, còn lại ở những khu vực không có biến động thì không cần phải lập bảng giá đất này.

Ủng hộ phương án không ban hành bảng giá đất hàng năm

Tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) ngày 9/6, đại biểu Văn Thị Bạch Tuyết (đoàn Tp. Hồ Chí Minh) nêu thực trạng, có một số loại đất hiện nay không được quy định trong Luật Đất đai nhưng lại được quy định ở những luật khác, gây ảnh hưởng rất lớn đến người dân trong thời gian vừa qua.

Như các loại đất hỗn hợp, đất khu dân cư xây dựng mới… ở một số khu vực đô thị sẽ khó khăn vì cơ sở để chuyển mục đích sử dụng đất quy định ràng buộc theo Luật Đất đai nhưng nếu làm theo Luật Quy hoạch thì lại có nhiều loại đất khác, gây lúng túng cho cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương.

Từ đó, đại biểu kiến nghị dự án Luật Đất đai (sửa đổi) cần có các quy định rõ việc phân loại các loại đất và sử dụng phân loại đất này để làm cơ sở khi lập quy hoạch sử dụng đất theo Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Kinh doanh bất động sản để tránh mâu thuẫn, chồng chéo và không giải quyết được nhu cầu của người dân.

Đại biểu cũng bày tỏ ủng hộ phương án không ban hành bảng giá đất hàng năm. Chính quyền địa phương sẽ cập nhật kịp thời các biến động ở những cái khu vực có biến động lớn, còn lại ở những khu vực không có biến động thì không cần phải lập bảng giá đất này.

Đại biểu Văn Thị Bạch Tuyết cho rằng, nếu như chính quyền địa phương ban hành chậm sẽ ảnh hưởng đến người dân có nhu cầu thực hiện các thủ tục liên quan đến bảng giá đất. Về phương pháp định giá đất theo yêu cầu của Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cần phải bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư, nữ đại biểu cho rằng để bảo đảm nguyên tắc này rất khó.

“Hiện nay, quy định của luật hiện hành tính theo nguyên tắc giá thị trường còn gặp khó khăn trong thực hiện, có nghĩa là chỉ riêng cơ sở để xác định giá đất còn khó khăn. Bây giờ đơn vị tư vấn và Hội đồng thẩm định giá đất còn phải vừa xác định giá đất và vừa phải cân đối giữa lợi ích của Nhà nước, của nhà đầu tư, của người dân nữa thì tôi cũng không biết các đơn vị đó sẽ làm bằng cách nào?”, đại biểu băn khoăn.

Từ đó, đại biểu cho rằng phải có một cơ sở để tính toán, bởi nếu quy định chặt chẽ nhưng không khả thi sẽ rất khó trong quá trình triển khai thực hiện.

Xung đột, mâu thuẫn xảy ra thu hồi đất nhưng bồi thường chưa đúng mức

Thảo luận về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho biết, đã có nhiều phản ứng, xung đột, mâu thuẫn khi Nhà nước thu hồi đất nhưng chưa bồi thường, hỗ trợ đúng mức cho người dân.

Theo ông Hoan, cần làm rõ như thế nào là bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

"Bồi thường bằng hoặc tốt hơn tưởng đơn giản những nhức nhối nhất. Theo đó, dù chính quyền địa phương rất nỗ lực, quan tâm chế độ cho người dân bị thu hồi đất nhưng vẫn bị người dân phản ứng, xung đột, mâu thuẫn. Lý do là bởi ngôi nhà với người dân bị thu hồi không chỉ là không gian sinh hoạt, sinh kế mà còn gắn với làng xóm, tập quán sinh hoạt… Vào khu tái định cư cuộc sống đảo lộn, hàng xóm mới, nghề nghiệp mới", ông Hoan nói.

Bộ trưởng Bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dẫn chứng kinh nghiệm quốc tế, trước khi các nhà đầu tư nước ngoài làm dự án sẽ khảo sát xã hội học, tâm lý học, dân tộc học… rất kỹ. Ngoài ra, họ còn điều tra về tình trạng việc làm, lứa tuổi, sức khỏe, học vấn… của từng người dân để có phương án hỗ trợ hiệu quả. Đây mới là khâu quyết định chứ không phải chỉ dựa vào đơn giá.

"Đầu xuôi đuôi mới lọt. Khi làm dự án phải có những lớp tập huấn cho đội ngũ giải phóng mặt bằng để chuẩn bị kỹ và tốt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân", Bộ trưởng Hoan đề nghị.

Đồng tình với ý kiến của Bộ trưởng Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Đặng Quốc Khánh cho biết, cuộc sống người dân bằng hoặc tốt hơn sau khi thu hồi đất phải hiểu là tốt hơn về cả về sinh kế, học tập, sản xuất, cộng đồng văn hóa… chứ không chỉ tốt hơn về hạ tầng kỹ thuật. Ví dụ dân tộc Mông có tập tục, thói quen ở trên núi cao, nếu tái định cư đưa họ xuống dưới thấp sẽ không hợp lý

Vì vậy, theo ông Khánh, dự thảo Luật cần phân cấp cho địa phương. Lãnh đạo địa phương phải lắng nghe ý kiến người dân, điều tra xã hội học, các hình thức bố trí tái định cư cũng cần linh hoạt, không quy định cứng nhắc, đảm bảo cho cuộc sống sau tái định cư của người dân.

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh đồng ý với các ý kiến, nên cố gắng tích tụ đất nông nghiệp để có những cánh đồng mẫu lớn và công nghiệp hóa, hiện đại hóa vào nông nghiệp bởi "đất đai tủn mủn khó phát triển nông nghiệp".

Muốn vậy, theo ông Khánh, phải đảm bảo đủ chỉ tiêu đất nông nghiệp và đảm bảo quy hoạch, cũng như mục đích sử dụng đất theo quy hoạch. Còn nếu quy định cứng, người đó phải sản xuất nông nghiệp mới có quyền nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp sẽ khó.

"Ví dụ bố mẹ làm nông nghiệp, con cái dù đang ở tại địa phương nhưng không làm nông nghiệp nhưng bố mẹ vẫn nên có quyền chuyển cho con để quản lý.

Vì vậy, phải cố gắng không khống chế đối tượng trực tiếp sử dụng đất, mà chỉ ràng buộc quy định bắt buộc đảm bảo sử dụng mục đích đúng quy hoạch sử dụng đất. Việc này các địa phương cũng phải tuân thủ, không để lợi dụng nhận chuyển nhượng xong đất lại chuyển đổi, không sản xuất...", ông Khánh nói thêm.

Hồng Quang (t/h)