Đối với các nhà máy nhiệt điện có thời gian sự cố kéo dài (trên 2 năm) và không thể đưa vào vận hành trong tháng 6/2023, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà kiến nghị các cơ quan chức năng thực hiện công tác thanh tra để xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể.
Thanh tra các nhà máy nhiệt điện có sự cố kéo dài
Mới đây, Văn phòng Chính phủ vừa ban hành kết luận chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp về tình hình cung ứng điện mùa khô năm 2023.
Theo đó, kết luận nêu rõ, theo báo cáo của EVN và Bộ Công Thương thì tình hình cung ứng điện hiện nay đang rất khó khăn, nguy cơ thiếu điện tại miền Bắc là hiện hữu khi mực nước tại nhiều hồ thủy điện đã về sát mực nước chết, cá biệt có một số hồ mực nước đã thấp hơn mực nước chết, đồng thời một số nhà máy nhiệt điện than lại đang bị sự cố chưa thể khắc phục đưa vào vận hành sớm (tổng công suất các nguồn điện than đang sự cố khoảng 2.600 MW).
"Đây là những vấn đề mới phát sinh, cần có các giải pháp khắc phục, đồng thời cần xây dựng các kịch bản điều hành mang tính chủ động nhằm giảm thiểu những tác động đến phát triển kinh tế và đời sống nhân dân", Phó Thủ tướng đánh giá.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà.
Đối với khó khăn về bảo đảm cung ứng điện hiện nay, nhất là đối với miền Bắc, Phó Thủ tướng cho rằng cần được các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan, đặc biệt là EVN, Bộ Công Thương phối hợp thực hiện các giải pháp kịp thời, hiệu quả, trong đó lưu ý một số nhiệm vụ, giải pháp.
Cụ thể, EVN, PVN, TKV và các cơ quan liên quan tiếp tục thực hiện các giải pháp phù hợp đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, lưu ý không được để xảy ra thiếu nhiên liệu cho phát điện trong lúc khó khăn về cung ứng điện.
Đối với chủ đầu tư các nhà máy nhiệt điện than đang bị sự cố, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung thực hiện các biện pháp khắc phục ngay để đưa vào vận hành sớm nhất có thể.
"EVN phải tập trung nghiên cứu, thực hiện đồng bộ các giải pháp về cung ứng điện, đặc biệt là việc thực hiện đạt hiệu quả cao nhất các biện pháp về tiết kiệm điện; xây dựng các kịch bản điều hành cung ứng điện theo hướng dẫn của Bộ Công Thương, kể cả kịch bản thiếu nguồn điện phải điều tiết cắt giảm điện và tổ chức thực hiện bảo đảm công bằng, công khai, đúng quy định, giảm thiểu tác động đến hoạt động sản xuất và đời sống của nhân dân", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Công Thương hướng dẫn EVN xây dựng các kịch bản điều hành cung ứng điện của hệ thống điện quốc gia, đặc biệt là của hệ thống điện miền Bắc trong giai đoạn khó khăn thiếu điện cục bộ, bảo đảm theo đúng quy định.
Bộ Công Thương cũng cần tập trung nghiên cứu, hướng dẫn hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền trong tháng 6/2023 về các cơ chế chính sách đồng bộ, phù hợp với quy định của pháp luật để triển khai điện mặt trời áp mái phục vụ mục đích tự sản tự tiêu (nghiên cứu đối với các cơ quan nhà nước, lực lượng vũ trang, đơn vị sự nghiệp, trường học, bệnh viện, nhà dân…), bảo đảm hiệu quả, góp phần giảm khó khăn về cung ứng điện trong thời gian tới.
Đáng chú ý, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu thực hiện rà soát, kiểm tra ngay đối với các nhà máy nhiệt điện than đang bị sự cố và yêu cầu các chủ đầu tư phải thực hiện ngay các biện pháp khắc phục để đưa vào vận hành sớm nhất có thể.
Đối với các nhà máy nhiệt điện có thời gian sự cố kéo dài (trên 2 năm) và không thể đưa vào vận hành trong tháng 6/2023, kiến nghị các cơ quan chức năng thực hiện công tác thanh tra để xác định rõ nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể.
Phó thủ tướng yêu cầu thanh tra các nhà máy nhiệt điện có sự cố kéo dài trên 2 năm. (Ảnh mình hoạ)
Theo báo cáo từ Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương), do thời tiết nắng nóng, nhiệt độ tăng cao, các tổ máy nhiệt điện than hoạt động tối đa công suất trong thời gian dài dẫn đến những sự cố về thiết bị (chủ yếu là xì ống sinh hơi, xì bộ hâm, bộ quá nhiệt, máy nghiền than, bơm cấp...).
Bên cạnh đó, nhiều tổ máy nhiệt điện than bị sự cố dài ngày (Vũng Áng: 1 tổ, Phả Lại: 1 tổ, Cẩm Phả: 1 tổ, Nghi Sơn 2: 1 tổ). Điển hình như ngày 1/6, tổng công suất không huy động được từ các nhà máy nhiệt điện than miền Bắc bị sự cố và suy giảm công suất lên đến 1.030 MW.
Mặc dù nguồn nhiên liệu than cho phát điện đã được cấp tương đối đảm bảo nhưng cập nhật đến ngày 6/6/2023, nguồn nhiệt điện than miền Bắc chỉ huy động được 11.934 MW, bằng 76,6% công suất lắp đặt.
Thanh tra, kiểm toán EVN để trả lời câu hỏi lỗ thật hay không?
Trước đó, Thủ tướng cũng giao Bộ trưởng Bộ Công Thương thành lập Đoàn thanh tra chuyên ngành theo quy định của pháp luật về quản lý và cung ứng điện của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) từ ngày 1/1/2021 đến ngày 1/6/2023.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương rà soát, đánh giá kỹ về tình hình cung ứng điện hiện nay, nhất là các yếu tố phát sinh ảnh hưởng đến việc bảo đảm cung ứng điện để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, khẩn trương hướng dẫn EVN xây dựng các kịch bản chủ động kịp thời ứng phó với những khó khăn về cung ứng điện và tổ chức thực hiện theo quy định. Hoàn thành việc này trước 10/6/2023.
Nghiên cứu, hướng dẫn xử lý dứt điểm theo thẩm quyền đối với các dự án điện gió, điện mặt trời đã thực hiện đầu tư xây dựng nhưng không đáp ứng thời hạn áp dụng cơ chế giá FIT (đã hết hạn); khẩn trương hướng dẫn về công tác đàm phán giá điện trên tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ" đối với các dự án điện gió, điện mặt trời thuộc diện nêu trên theo quy định, hoàn thành trong tháng 6 năm 2023.
Liên quan tình trạng thiếu điện đang được đông đảo cử tri quan tâm, trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội, đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) cho rằng, câu chuyện thiếu điện, phải cắt điện luân phiên trong những ngày qua là vấn đề đang được rất nhiều đại biểu quan tâm.
Hiện nay, việc thiếu điện đang khiến cho nhiều người dân, doanh nghiệp phải lo lắng. Nhất là vừa qua, Bộ Công Thương cho biết hệ thống điện miền Bắc đối mặt với nguy cơ thiếu công suất tại hầu hết các giờ trong ngày.
Đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng, điều này không chỉ ảnh hưởng đến dân sinh mà còn ảnh hưởng đến cả hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp. Do đó, cần đánh giá tổng thể của tác động này đến kinh tế xã hội, thậm chí là cả vấn đề an ninh trật tự.
Đại biểu Trịnh Xuân An - Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai. (Ảnh Quochoi.vn)
Về trách nhiệm, theo đại biểu Trịnh Xuân An, chưa nên đổ lỗi cho ai về việc để thiếu điện, đặc biệt là các sự cố cắt điện vừa qua bởi cần phải được đánh giá cẩn trọng trong từng lĩnh vực, nhiều khía cạnh. Trước tình trạng này, cần phải có một cuộc rà soát lại thật kỹ về hệ thống quản lý, rồi kinh doanh, sản xuất, phân phối điện của chúng ta.
Đại biểu An cho rằng ngành điện để xảy ra tình trạng này là có nhiều nguyên nhân, trong đó là về cơ chế vận hành, thị trường. Theo đó cần xem lại chính sách phát triển năng lượng nhằm bảo đảm hài hòa các nguồn năng lượng khác nhau như nước, năng lượng mặt trời, gió…
"Cơ chế đang là nửa thị trường, nửa điều tiết lại có cả sự can thiệp. Không phải là người ủng hộ cơ chế thị trường 100% khi đất nước đang trong bối cảnh cần phải định hướng, nhưng tôi cho rằng nếu để cho doanh nghiệp nhà nước làm thì phải có lãi", đại biểu An nói.
Đại biểu Trịnh Xuân An cũng đề nghị cần đánh giá lại việc mua điện giá cao, bán giá thấp của EVN. "Nếu mà đúng là mua cao, bán thấp thì phần khó khăn đang dồn cho EVN. Do đó chúng ta cần có phương án mua theo cơ chế từ đơn vị có giá thấp trước, rồi đến giá cao".
Đại biểu Trịnh Xuân An kỳ vọng sắp tới Chính phủ sẽ có câu trả lời rõ ràng cho nhân dân biết rõ sự tình. "Sắp tới thanh tra, kiểm toán EVN, cần phải có câu trả lời rõ ràng rằng có phải đúng là lỗ thật hay không, có đúng là mua giá cao bán giá thấp", đại biểu An cho hay.
Ngoài ra, đại biểu Trịnh Xuân An cho rằng cần phải nhìn nhận vấn đề hai mặt của ngành điện. “Đã là thị trường thì phải chấp nhận có lãi thì làm, không thì thôi. Còn nếu không làm được thì phải để cho đơn vị khác làm. Tránh tình trạng tuyệt đối lợi dụng độc quyền để làm méo mó thị trường gây ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp.
Trước đó, Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) cũng đề nghị Chính phủ cần thanh tra đặc biệt với EVN.
"Không hiểu tại sao bao nhiêu năm qua EVN vẫn không cân đối được nguồn điện, để đến mức hễ cứ vào thời kỳ cao điểm là thiếu điện, rồi cắt điện, không phát điện, trong khi lại phải nhập khẩu điện và giá điện liên tục tăng" - Đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân đặt câu hỏi.
Việc cắt điện sinh hoạt của người dân trong những thời điểm thời tiết khắc nghiệt, nắng nóng với nhiệt độ tăng cao đang diễn ra chưa phản ánh đúng tinh thần phục vụ nhân dân là rất đáng trách.
“Điều này khẳng định rằng nhiệm vụ chính trị, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đảm bảo cung cấp điện ổn định, an toàn cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội và đời sống nhân dân của EVN không hoàn thành. Vậy ý nghĩa là một Tập đoàn kinh tế của Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của ngành điện như thế nào? Tinh thần phụng sự nhân dân như thế nào, có hoàn thành hay không? Tôi đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phải chỉ đạo làm rõ vấn đề này”, đại biểu Quốc hội Lê Thanh Vân nêu quan điểm.
Hồng Quang