Điểm tên doanh nghiệp liên quan đến sai phạm tại dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2

Sau khi Thanh tra Chính phủ ban hành kết luận thanh tra liên quan đến dự án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức, Cục C03 đang phối hợp với Thanh tra Chính phủ tiếp nhận hồ sơ, phân công giải quyết theo quy định. Theo kết luận, một số doanh nghiệp có liên quan do trúng thầu tại dự án này.

Thiếu nhất quán trong các hợp đồng

Kết luận Thanh tra số 528/KL-TTCP của TTCP mới đây cho thấy, hai gói thầu xây dựng XDBM-01 và XDVĐ-01 của các dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, có tổng giá trị lên tới 4.389,9 tỷ đồng, chiếm đến 76,6% tổng giá trị hợp đồng xây lắp, là trung tâm của hàng loạt sai phạm nghiêm trọng.

Một trong những vấn đề lớn nhất được phát hiện là kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt khi chưa có thiết kế kỹ thuật, dự toán, và bản vẽ thi công. Điều này đã dẫn đến việc xác định giá trị gói thầu không chính xác, dựa trên tổng mức đầu tư sơ sài và thiếu các chi phí cần thiết. Hồ sơ mời thầu cũng không đầy đủ, thiếu bảng khối lượng, đơn giá chi tiết và không có căn cứ để lập giá mời thầu, vi phạm nghiêm trọng Luật Đấu thầu 2013.

Theo kết luận, ngày 16/1/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 125/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng mới 5 bệnh viện, viện tuyến trung ương và tuyến cuối đặt tại thành phố Hồ Chí Minh”, trong đó có Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Dự án cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức.

Sau khi được phê duyệt, Bộ Y tế đã khẩn trương tập trung triển khai thực hiện 2 dự án. Đồng thời thành lập Ban Quản lý Y tế trọng điểm (Ban YTTĐ) làm đại diện chủ đầu tư. Tuy nhiên quá trình triển khai có nhiều thiếu sót, khuyết điểm, sai phạm gây lãng phí, thiệt hại ngân sách nhà nước bị Thanh tra Chính phủ chỉ ra.

Sau quá trình đấu thầu, liên danh Tổng Công ty 36 - Tổng Công ty 319 - Tổng Công ty Thành An đã trúng thầu gói XDBM-01, trong khi liên danh Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội (HanCorp) - Công ty Cổ phần Hồng Hà Việt Nam trúng thầu gói XDVĐ-01. Tuy nhiên, các hợp đồng ký kết giữa các bên lại thiếu nhiều nội dung quan trọng như thời điểm giao mặt bằng, ngày khởi công và hoàn thành, vi phạm quy định về việc ký kết hợp đồng xây dựng.

Đặc biệt, chỉ 8 ngày sau khi ký hợp đồng, các nhà thầu đã đề xuất điều chỉnh thiết kế cơ sở dù công trình chưa bắt đầu thi công và chưa có thiết kế kỹ thuật. Điều này đã vi phạm nghiêm trọng Luật Xây dựng năm 2014. Hơn nữa, cả hai dự án đã được khởi công khi chưa có thiết kế bản vẽ thi công, điều này gây ra vi phạm lớn trong quá trình thi công công trình.

Việc điều chỉnh phương án móng từ khoan nhồi sang ép cọc đã làm tăng thời gian thi công lên hàng trăm ngày, gây đội chi phí và lãng phí nguồn lực. Theo ước tính, tổng thiệt hại từ sự thay đổi này lên đến hơn 20,7 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, trong quá trình lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng, đã xảy ra nhiều vi phạm liên quan đến hình thức hợp đồng. Các hợp đồng này không chỉ thiếu sự nhất quán về hình thức hợp đồng giữa các thành phần, mà còn không quy định rõ ràng về các yếu tố như đơn giá điều chỉnh, thời gian tính điều chỉnh và cơ sở dữ liệu để điều chỉnh giá hợp đồng.

Các hợp đồng không kèm theo dự toán chi tiết và thiếu các thỏa thuận rõ ràng về yêu cầu kỹ thuật, cũng như phương thức đo đếm khối lượng và căn cứ nghiệm thu. Điều này đã dẫn đến những bất ổn trong quá trình thi công, khiến cả hai dự án phải dừng thi công và không thể triển khai từ tháng 1/2021 cho đến nay.

Nhiều chứng từ bị xóa giá

Đối với gói thầu TBYT BM-01, ngành 11/12/2019, Giám đốc Ban YTTĐ ký Quyết định về việc phê duyệt KQLCNT cho Công ty TNHH Thương mại Tâm Long (Tâm Long) trúng thầu thành phần 2, giá trị 23,5 tỷ đồng; Liên danh nhà thầu Công ty TNHH Việt Quang – Công ty TNHH Thiết bị Minh Tâm (Việt Quang – Minh Tâm) trúng thầu thành phần 3, giá trị 27,8 tỷ đồng.

Thanh tra Chính phủ cho biết, hợp đồng giữa Ban YTTĐ và các nhà thầu trúng thầu thiếu một số quy định, vi phạm khoản 3 Điều 65 của Luật Đấu thầu năm 2013. Hợp đồng giữa Chủ đầu tư với nhà thầu Tâm Long có hiệu lực từ ngày 17/12/2019, nhưng 3 ngày sau mới có bảo lãnh thực hiện hợp đồng của ngân hàng là vi phạm Luật Đấu thầu năm 2013.

Kiểm tra việc thực hiện hợp đồng mua sắm thiết bị y tế, Thanh tra Chính phủ phát hiện Công ty Tâm Long và Công ty Việt Quang cung cấp cho Ban YTTĐ một số tờ khai hải quan bị tẩy xóa, vi phạm cam kết trong hồ sơ dự thầu.

Cụ thể, các chứng từ nhập khẩu của Công ty Tâm Long có tờ khai hải quan của 2 thiết bị máy siêu âm Doppler bị xóa giá. Trong khi đó, Công ty Việt Quang có 12 tờ khai bị xóa giá. Một số thông tin thiết bị có cấu hình khác với hợp đồng.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ xác định có 9 thiết bị trong hợp đồng cao hơn nhiều lần giá trị thiết bị nhập khẩu sau thuế, và giá trị ước tính của phụ kiện mua trong nước. Việc này dẫn tới chênh lệch số tiền hơn 9,1 tỷ đồng, có nguy cơ thiệt hại ngân sách nhà nước.

Thanh tra Chính phủ đã xác định trách nhiệm trực tiếp thuộc về Bộ trưởng Bộ Y tế, Ban Quản lý dự án, cùng với các nhà thầu và các đơn vị, cá nhân liên quan đến quá trình phê duyệt, điều chỉnh và thi công các dự án. Đối với Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm các quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng để xem xét điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thuế tiến hành rà soát, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2015 và 2016 của các doanh nghiệp tham gia thực hiện các gói thầu XDBM-01 và XDVĐ-01. Các doanh nghiệp này, bao gồm Tổng Công ty 319, Tổng Công ty Thành An, Tổng Công ty Xây dựng Hà Nội, Công ty Cổ phần Hồng Hà và Công ty Cổ phần Kiểm định và Kỹ thuật Xây dựng Hà Nội, đã lập hóa đơn cho khối lượng công việc hoàn thành năm 2015 vào năm 2016, vi phạm quy định về thuế.

Với những sai phạm nghiêm trọng đã được chỉ ra, Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu xử lý nghiêm khắc, đảm bảo không để xảy ra thất thoát ngân sách nhà nước và bảo vệ quyền lợi của người dân trong các dự án công.

Có thể nói, vụ việc sai phạm tại các dự án Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức cơ sở 2 là bài học lớn về công tác quản lý xây dựng, đấu thầu và tài chính công. Việc thiếu sót trong khâu lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng và giám sát thi công đã dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, không chỉ về mặt tài chính mà còn về uy tín của các cơ quan chức năng và các nhà thầu tham gia.

PV