Doanh nghiệp lập dự án nhà ở xã hội nhưng chuyển đổi sang nhà ở thương mại để bán, trách nhiệm của Bộ Xây dựng?

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa - Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Yên đặt câu hỏi về trách nhiệm và giải pháp của Bộ Xây dựng trước tình trạng một số doanh nghiệp khi lập dự án nhà ở xã hội nhưng chuyển đổi sang nhà ở thương mại để bán.

Thủ tục xây dựng nhà ở xã hội nhiều hơn và khó hơn nhà ở thương mại

Theo Chương trình Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XV, chiều 3/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội - Thượng tướng Trần Quang Phương, Quốc hội tiến hành phiên họp chất vấn và trả lời chất vấn vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực xây dựng.

Chất vấn Bộ trưởng Bộ Xây dựng, đại biểu Nguyễn Hữu Thông - Đoàn ĐBQH tỉnh Bình Thuận đặt 2 câu hỏi: Thứ nhất, tại buổi làm việc với Bộ Xây dựng vào tháng 5 vừa qua, Thủ tướng đã chỉ ra 8 hạn chế của Bộ Xây dựng, trong đó Thủ tướng yêu cầu buộc phải phân cấp quản lý Nhà nước mạnh mẽ hơn và Thủ tướng cũng lưu ý việc phân cấp cho địa phương việc thanh tra, kiểm tra, giám sát trong quản lý xây dựng. Vậy đến nay Bộ đã cụ thể hóa việc phân cấp trên như thế nào?

Thứ hai, có thể nói hiện nay thị trường bất động sản chưa được kiểm soát tốt, chưa gắn với chiến lược phát triển nhà ở một cách hợp lý. Dòng tiền chủ yếu chảy vào phân khúc bất động sản dành cho người giàu, người nghèo thì chưa được quan tâm đúng mức. Vậy giải pháp của Bộ trưởng trong thời gian tới như thế nào?

Cũng liên quan đến vấn đề nhà ở xã hội, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy - Đoàn đại biểu Tp. Hồ Chí Minh cho biết, các thủ tục xác định nghĩa vụ tài chính về tiền sử dụng đất và thủ tục miễn tiền sử dụng đất quy định trong Luật Đất đai năm 2013 hoặc thủ tục về thẩm định giá nhà ở xã hội, thủ tục xác định về đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội… đã dẫn đến các thủ tục xây dựng nhà ở xã hội nhiều hơn và khó hơn so với các thủ tục xây dựng nhà ở thương mại, khiến kéo dài thời gian thực hiện, làm cho nhà đầu tư mệt mỏi, bỏ cuộc. Kết quả là số lượng nhà ở xã hội hoàn thành rất thấp so với chỉ tiêu đề ra.

Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy đề nghị Bộ trưởng nêu cụ thể những giải pháp để tháo gỡ những khó khăn này.

Trả lời về nội dung câu hỏi các đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị cho biết thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ cùng với các cơ quan bộ, ngành tiếp tục tập trung quan tâm để rà soát trong các quy định của pháp luật để đảm bảo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong phát triển nhà trọ.

Trong đó có quy trình thủ tục, đồng thời thực hiện các giải pháp để tháo gỡ thủ tục hành chính trong đầu tư đất đai, xây dựng, quy hoạch để triển khai phát triển nhà ở xã hội.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng nêu rõ, trong thực hiện mục tiêu xây dựng 1 triệu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp khu vực đô thị và cho công nhân sẽ thực hiện cụ thể các giải pháp này trong thời gian tới.

Tiền đâu để xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội?

Liên quan vấn đề này, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa - Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Yên băn khoăn về nguồn ngân sách để hiện thực hóa đề án xây 1 triệu nhà ở xã hội, đặc biệt khi nhà ở xã hội hiện nay không hấp dẫn doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp xây nhà xã hội không bán được do vướng cơ chế, sau đó lại chuyển trở thành nhà ở thương mại để bán.

Bên cạnh đó, vị đại biểu đặt câu hỏi về trách nhiệm và giải pháp của Bộ Xây dựng trước tình trạng một số doanh nghiệp khi lập dự án nhà ở xã hội nhưng chuyển đổi sang nhà ở thương mại để bán.

Phản hồi vấn đề này, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Nghị cho rằng nhu cầu nhà ở cho đối tượng thu nhập thấp đô thị và công nhân khu công nghiệp còn rất lớn, việc triển khai thực hiện trên thực tế chưa đáp ứng được nhu cầu này.

Vì vậy, Bộ Xây dựng đã xây dựng đề án này, gồm nhiều gói giải pháp từ xây dựng pháp luật, tổ chức triển khai thực hiện cho đến huy động nguồn lực. Cho đến nay, dưới sự quan tâm của Chính phủ, các bộ ngành và địa phương, Bộ trưởng khẳng định đề án này có thể đảm bảo tính khả thi.

Về vấn đề thứ hai, Bộ trưởng cho biết để chuyển đổi từ nhà ở xã hội sang nhà ở thương mại cần đáp ứng nhiều điều kiện như đảm bảo quy hoạch, đảm bảo phù hợp chương trình kế hoạch phát triển nhà ở và phù hợp với quy định pháp luật có liên quan.

Đức Minh