Dự án đội vốn, Bộ trưởng Giao thông vận tải yêu cầu thanh tra và xử lý nghiêm

Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng, các dự án Bộ Giao thông vận tải được giao trong giai đoạn 2021-2025 về cơ bản tương đối tốt, không tăng tổng mức đầu tư, nếu có thì rất ít. Bộ cũng nghiêm túc xem xét trách nhiệm, chỉ đạo các cơ quan chức năng thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm theo quy định các đơn vị để dự án đội vốn.

Chiều nay 6/11, Quốc hội bước vào phiên chất vấn thứ hai với phần trả lời chất vấn của bộ trưởng các bộ thuộc nhóm lĩnh vực: công thương, nông nghiệp và phát triển nông thôn, giao thông vận tải, xây dựng, tài nguyên và môi trường.

Trong đó, giao thông vận tải là vấn đề được nhiều đại biểu đặt câu hỏi chất vấn nhất. Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thắng đã trả lời chất vấn và phản biện về các vấn đề liên quan đến cao tốc, các vướng mắc của Luật PPP, dự án BOT, xã hội hóa hàng không, kết nối đường sắt, nạo vét luồng Định An và tai nạn giao thông…

3 dự án ở đồng bằng sông Cửu Long tăng tổng mức đầu tư cao

Đặt câu hỏi với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT), đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) cho rằng, 2/3 tổng vốn đầu tư công của giai đoạn dành cho GTVT, nhưng các dự án GTVT ở tất cả các nhóm cũng như các dự án quan trọng quốc gia đều phải điều chỉnh thời gian thực hiện, tổng mức đầu tư.

Trong khi đó, hồ sơ trình dự án đều báo cáo là chuẩn bị kỹ lưỡng, thận trọng, khách quan, khoa học, thực tiễn. Các dự án đều có phương án dự phòng, kể cả dự phòng ngân sách.

Đại biểu đề nghị đề nghị Bộ trưởng GTVT cho biết trách nhiệm trong việc trình không chính xác thuộc về ai? Bộ trưởng có cho rằng cần phải xử lý nghiêm trách nhiệm của các tập thể, cá nhân khi trình để các dự án không chính xác phải kéo dài thời gian tổ chức thực hiện?

Trả lời câu hỏi của đại biểu Lê Hoàng Anh (Gia Lai) về trách nhiệm trong trình dự án đầu tư từ vốn đầu tư công, Bộ trưởng Giao thông vận tải cho biết, trong kỳ trung hạn 2021-2025, Bộ Giao thông vận tải được giao 64 dự án với tổng kinh phí là 300 nghìn tỷ đồng.

Đến nay, đã phê duyệt 60 dự án và đang triển khai. Về cơ bản, các dự án tương đối tốt, không tăng tổng mức đầu tư, nếu có thì rất ít. Tuy nhiên, có 3 dự án ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long tăng tổng mức đầu tư cao là dự án cầu Rạch Miễu 2, dự án đường cao tốc Mỹ An-Cao Lãnh và dự án đường cao tốc An Hữu-Cao Lãnh.

Nguyên nhân được chỉ ra là trong thời gian khảo sát thiết kế dự án đúng thời gian dịch bệnh Covid-19 (2020-2021), dẫn đến khảo sát chưa triệt để. Ngoài ra, còn có nguyên nhân đơn giá đền bù giải phóng mặt bằng khi triển khai chính thức khác với khi khảo sát.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ Giao thông vận tải đã yêu cầu các đơn vị liên quan phải nâng cao trách nhiệm và thực hiện đầy đủ, có chất lượng các công việc trong công tác tư vấn đầu tư xây dựng công trình.

Bộ cũng nghiêm túc xem xét trách nhiệm, chỉ đạo các cơ quan chức năng, bộ, ngành liên quan thanh tra, kiểm tra, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân, xác định các nguyên nhân để xử lý theo quy định, nhất là xử phạt nghiêm khắc các đơn vị tư vấn.

“Bộ Giao thông vận tải sẽ xử lý nghiêm khắc, nghiêm túc các đơn vị tư vấn để xảy ra sai sót, kể cả xử phạt tiền, cấm tham gia đấu thầu đối với những dự án phát sinh tổng mức đầu lớn hoặc các lỗi thiết kế nghiêm trọng”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định.

Sẽ nâng tốc độ cao tốc từ 80 lên 90km/h

Tham gia chất vấn, đại biểu Trần Quang Minh (đoàn Quảng Bình) đặt vấn đề, quy định về tốc độ tối đa trên các tuyến đường cao tốc được các doanh nghiệp và cử tri rất quan tâm.

"Nhiều đại biểu nêu vấn đề tại sao đường cao tốc chỉ cho phép tốc độ tối đa là 80 km/h, như vậy là chưa giảm thiểu tối ưu vận tải và thời gian lưu thông. Đề nghị Bộ trưởng GTVT cho biết, thời gian tới có điều chỉnh gì đối với tốc độ ở đường cao tốc nói chung và mục tiêu là giảm áp lực lưu thông, đặc biệt là giảm tai nạn giao thông trên quốc lộ 1A hay không?", đại biểu Minh hỏi.

Trả lời đại biểu, Bộ trưởng GTVT cho biết, hiện nay, Việt Nam có tiêu chuẩn thiết kế đường cao tốc với 4 giới hạn tốc độ là 120 km/h, 100 km/giờ, 80 km/j và 60 km/h.

Nhiều tuyến đường nếu đầu tư đồng bộ hoàn chỉnh theo quy hoạch thì có thể chạy tối đa 120km/h như tuyến Hạ Long-Móng Cái, Hà Nội-Hải Phòng.

“Các tiêu chuẩn đặt ra phụ thuộc vào yếu tố kỹ thuật. Nếu đầu tư đồng bộ hoàn chỉnh có thể chạy được 120km/h, như cao tốc Hạ Long-Móng Cái, Hà Nội-Hải Phòng. Chỉ cần thêm một yếu tố có độ nhám thì có thể tăng tốc độ từ 100km/h lên 120km/h”, theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng.

Từ đầu năm 2023, Bộ Giao thông vận tải đã cho nghiên cứu rà soát các tiêu chuẩn có phù hợp với thực tế hay chưa và kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các tuyến quy định 80 km/giờ có thể nâng lên 90 km/h nhưng các dải tốc độ lớn hơn thì vẫn phải tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn.

“Bộ Giao thông vận tải đã điều chỉnh quy hoạch thiết kế đường cao tốc, dự kiến đầu năm 2024 có thể sẽ thay đổi tốc độ giới hạn tối đa ở cao tốc từ 80km/h lên 90km/h”, Bộ trưởng Giao thông vận tải cho hay.

Vừa chạy, vừa xếp hàng, vừa thi công

Đại biểu Nguyễn Hữu Thông (Bình Thuận) chất vấn Bộ trưởng GTVT về việc gần 200km đường cao tốc đi qua Bình Thuận nhưng chưa có trạm dừng nghỉ.

“Người dân và cử tri phản ánh khi lưu thông trên cao tốc này không biết giải quyết "nỗi buồn" ra sao? Xin hỏi Bộ trưởng giải quyết vấn đề trên ra sao? Khi nào có trạm dừng nghỉ để người dân an tâm khi lưu thông trên cao tốc”, đại biểu hỏi.

Trả lời, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhận trách nhiệm và bày tỏ rất chia sẻ với người dân khi tham gia trên các tuyến cao tốc thiếu trạm dừng nghỉ, "đúng là trạm dừng nghỉ đang bị chậm".

Tư lệnh ngành giao thông cho hay, nhiệm kỳ này khi triển khai các dự án cao tốc, chúng ta phải “vừa chạy vừa xếp hàng”, các trạm dừng nghỉ không chỉ là nơi cung cấp dịch vụ công miễn phí như bãi đỗ xe, khu vệ sinh, mà còn là nơi nếu biết khai thác sẽ đem lại nhiều lợi ích rất lớn.

"Chính vì thế, khi vừa làm cao tốc vừa rà soát các quy định về trạm dừng nghỉ, tôi nhận thấy hành lang pháp lý gần như chưa có gì", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.

Theo ông Thắng, Bộ GTVT vừa qua rất quyết liệt, “vừa chạy, vừa xếp hàng, vừa thi công” và toàn bộ các dự án giai đoạn 1 gần như không có trạm dừng nghỉ. Bộ GTVT chỉ đạo quyết liệt, khẩn trương ban hành thông tư hướng dẫn chọn nhà đầu tư để xã hội hóa. Ngoài ra còn nhiều vấn đề khác liên quan quy mô trạm dừng nghỉ cũng chưa có quy định.

Bộ trưởng GTVT cho hay, trước đây trạm dừng nghỉ của các tuyến cao tốc có quy mô tối đa là 1ha nhưng bây giờ 1ha không thể làm được, nên vừa rồi Bộ GTVT tích cực xây dựng hành lang pháp lý, quyết liệt quy hoạch và triển khai đấu thầu, mời gọi các nhà đầu tư.

Đến nay, các tuyến cao tốc giai đoạn 1 bắt đầu đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư. Trong đó, 9 trạm dừng nghỉ thuộc giai đoạn 1 sẽ hoàn thành trong năm 2023-2024; 15 trạm của giai đoạn 2 chắc chắn sẽ đảm bảo tiến độ. Tức là khi đưa vào hoạt động, các tuyến cao tốc giai đoạn 2 sẽ có đầy đủ trạm dừng nghỉ với quy mô khang trang và phù hợp thông lệ quốc tế.

“Mong đại biểu và cử tri cả nước cảm thông. Bộ GTVT đang rất quyết liệt để làm bù, giai đoạn 2 phải xong và hoàn tất cho cả giai đoạn 1. Việc này cũng sẽ được đưa vào quy chuẩn và trình Chính phủ trong quý 1 năm 2024, gồm cả quy chuẩn đường cao tốc để sau triển khai dễ dàng hơn”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.

Chí Dũng