Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết đề án tái cơ cấu ngân hàng, tổ chức tín dụng yếu kém rất khó. Theo Thống đốc, đây là việc chưa có tiền lệ trong khi năng lực, kinh nghiệm cán bộ xây dựng đề án cũng còn hạn chế. Tìm kiếm nhà đầu tư tự nguyện tham gia đề án gặp khó.
Nợ “nguy cơ xấu" của tín dụng BT, BOT rất lớn
Tiếp tục chương trình làm việc Kỳ họp thứ 6, chiều nay (6/11), tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì và điều hành của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Quốc hội tiếp tục tiến hành Phiên Chất vấn và trả lời chất vấn về việc thực hiện một số nghị quyết của Quốc hội khóa XIV về giám sát chuyên đề, chất vấn và nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề, chất vấn từ đầu nhiệm kỳ khóa XV đến hết Kỳ họp thứ 4.
Tại phiên chất chiều nay, các Bộ trưởng và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục trả lời các câu hỏi cũng như làm rõ các vấn đề đang tranh luận liên quan đến nhóm lĩnh vực kinh tế tổng hợp: gồm các vấn đề liên quan đến lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, tài chính, ngân hàng.
Đại biểu Nguyễn Đại Thắng (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên).
Đại biểu Nguyễn Đại Thắng (Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên) cho biết, các dự án hạ tầng giao thông có tổng mức đầu tư lớn bởi bên cạnh nguồn vốn ngân sách, cần huy động thêm các nguồn lực khác để thực hiện. Tuy nhiên, các dự án giao thông lớn, trọng điểm hiện nay chủ yếu đầu tư từ nguồn vốn đầu tư công.
"Một trong các nguyên nhân là do huy động nguồn vốn tín dụng ngân hàng còn gặp khó khăn", đại biểu Thắng nêu và đề nghị Ngân hàng Nhà nước có giải pháp để tháo gỡ, thu hút các nguồn vốn tín dụng cho đầu tư các dự án hạ tầng giao thông trong thời gian tới.
Về vấn đề này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết, nhu cầu và khối lượng vốn cần cho các dự án về cơ sở hạ tầng giao thông rất lớn và với kỳ hạn dài. Trong khi đó, tính chất nguồn vốn của hệ thống tổ chức tín dụng là nguồn vốn huy động ngắn hạn nên việc cho vay với khối lượng lớn và dài hạn cũng bị ràng buộc. Bởi tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng vừa qua cho thấy, nếu huy động bằng nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn có thể dẫn tới rủi ro và hệ lụy cho ngân hàng.
"Tính đến ngày 30/9, có 22 tổ chức tín dụng thực hiện cấp tín dụng đối với các dự án BOT, BT giao thông, tổng dư nợ 92.319 tỷ đồng", Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thông tin.
Tuy nhiên, theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, điều đáng chú ý là trong tổng dư nợ 92.319 tỷ đồng, nợ xấu chiếm 3,83%, còn nợ nhóm 2 chiếm đến 26,52%. Nợ nhóm 2 là nhóm nợ sát với nợ nhóm 3 - nợ xấu. Nguyên nhân chủ yếu là các phương án tài chính của các dự án thường không đúng như với phương án tài chính xây dựng ban đầu.
"Do vậy, chính sách huy động vốn cũng cần phải huy động nhiều nguồn lực tài chính khác, kể cả là trong nước và nước ngoài", bà Hồng cho hay.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng.
Trước đó, cũng liên quan đến các dự án giao thông, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đặt vấn đề, với cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận có 4 làn xe, có nên nghiên cứu đầu tư tiếp tục đối với tuyến đường này hay không bởi hiện nay đang ách tắc và không có đường tránh. Đại biểu đề xuất tiếp tục kêu gọi đầu tư bằng hình thức PPP để đáp ứng nhu cầu giao thông của người dân.
Về việc đầu tư tuyến Sài Gòn – Trung Lương, Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ đảm bảo đồng bộ theo thiết kế, theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, vấn đề này Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Giao thông vận tải để tìm nhà đầu tư theo hình thức PPP, mở rộng hoàn chỉnh tuyến đường lên 6 làn hoàn chỉnh và 8 làn hoàn chỉnh. Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoàn toàn đồng tình chủ trương này.
Việc xử lý các tổ chức tín dụng yếu, kém chưa đạt tiến độ
Cuối phiên chất vấn sáng 6/11, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn ĐBQH Đồng Tháp) tranh luận với Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng về tín dụng. Ông Hòa bày tỏ lo ngại khi có 4 ngân hàng thương mại cổ phần đang bị kiểm soát đặc biệt, gồm: Ngân hàng Xây dựng (CBBank), Ngân hàng Đại Dương (OceanBank), Ngân hàng Dầu khí Toàn cầu (GP Bank) và Ngân hàng Đông Á (DongABank).
Ngoài 4 ngân hàng này, từ tháng 10/2022, NHNN cũng đưa Ngân hàng Sài Gòn (SCB) vào diện kiểm soát đặc biệt sau khi nhiều chi nhánh, phòng giao dịch của nhà băng ghi nhận tình trạng người dân tới rút tiền đồng loạt. Ông Hòa băn khoăn: Liệu các ngân hàng này có xảy ra như ngân hàng SCB hay không?.
Chiều 6/11, trả lời câu hỏi tranh luận của đại biểu Phạm Văn Hòa về vấn đề tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng cho biết, xây dựng đề án tái cơ cấu ngân hàng yếu kém này là việc rất khó, nếu ở điều kiện bình thường đã khó, nhưng trong bối cảnh nền kinh tế chịu tác động của dịch Covid-19 cũng như biến động của kinh tế thế giới, việc thực hiện tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém càng khó hơn.
"Việc xây dựng đề án khó, phức tạp, chưa có tiền lệ trong khi năng lực của người tham gia đề án xây dựng cũng không nhiều. Điều này chúng tôi đã đánh giá trong báo cáo", Thống đốc NHNN nói.
Ngoài ra, theo bà Hồng, việc tìm kiếm nhà đầu tư tham gia trên cơ sở tự nguyện cũng khó khăn. Cơ chế chính sách hỗ trợ cho việc này cũng phải xin ý kiến cấp cơ quan để có sự đồng thuận thống nhất.
Đối với các ngân hàng này, NHNN cũng xin ý kiến cấp có thẩm quyền và đang trong quá trình thực hiện những bước theo kế hoạch này để trước khi hoàn thiện đề án chi tiết trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và sẽ thực hiện theo đúng đề án này.
Đại biểu Ma Thị Thúy - Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang.
Chất vấn Thống đốc NHNN, Đại biểu Ma Thị Thúy - Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang nêu rõ, thực hiện Nghị quyết 42, đến nay việc xử lý các tổ chức tín dụng yếu, kém chưa đạt tiến độ đề ra. Đại biểu đề nghị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết nguyên nhân của tồn tại, hạn chế và giải pháp để đẩy nhanh tiến độ việc xử lý các tổ chức tín dụng, qua đó đảm bảo an toàn hệ thống?
Bên cạnh đó, ngày 24/6/2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định 28 về chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030. Đại biểu đề nghị Thống đốc cho biết kết quả thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi trong thời gian qua, chỉ rõ khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân cũng như giải pháp thực hiện trong thời gian tới?
Trả lời đại biểu, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ngân hàng đã tham mưu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 28. Đây là Nghị định được ban hành sớm nhất trong số các nghị định triển khai Nghị quyết số 43 của Quốc hội và Nghị quyết 11 của Chính phủ.
Sau khi Nghị định 28 ban hành, Ủy ban Dân tộc và Bộ Y tế đã ban hành thông tư hướng dẫn và trong quá trình thực hiện hai cơ quan này cũng đã ban hành các thông tư để sửa đổi, thay thế. Kết quả, đến nay việc thực hiện giải ngân đã được triển khai đúng quy chế, số dư nợ cho vay các chính sách theo chương trình này đạt 1.996 tỷ đồng, với hơn 40.000 khách hàng còn dư nợ.
Tuy nhiên, qua đánh giá cho thấy khó khăn nhất để triển khai giải ngân chương trình này là phê duyệt các danh sách thuộc đối tượng được hưởng chương trình. Về vấn đề này, Ngân hàng nhà nước cũng rất mong Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố tiếp tục quan tâm ban hành danh sách, trên cơ sở đó để ngân hàng chính sách sẽ xã hội sẽ thực hiện giải ngân.
Hiện nay, Chính phủ cũng đang giao Ủy ban Dân tộc chủ trì, phối hợp với các cơ quan bộ, ngành tham mưu đề xuất sửa đổi chương trình, trên cơ sở kiến nghị của doanh nghiệp và người dân, cũng như kiến nghị của các địa phương.
Hồng Quang