Vị trí đặt nhà máy vi phạm khoảng cách an toàn đến khu dân cư. Quá trình thực hiện dự án không tham vấn cộng đồng dân cư chịu tác động trực tiếp bởi dự án. Theo quy hoạch thì bãi chôn lấp chỉ xử lý rác sinh hoạt của 03 xã, nhưng trên thực tế lại xủ lý rác thải của cả huyện Đức Phổ.
Căn cư theo luật Thanh tra và xem xét theo báo cáo kết quả thanh tra số 43/BC-ĐTT ; đồng thời dựa theo ý kiến của các cơ quan liên quan tại cuộc họp ngày 10.12.2018 về việc chấp hành pháp luật đầu tư, đất đai, quy hoạch xây dựng môi trường; việc sử dụng vốn vay ưu đãi đối với Dự án nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt huyện Đức Phổ. Chủ tịch UBND Quảng Ngãi có kết luận số 01/KL-UBND ngày 18.1.2019 chỉ ra một số sai phạm tại Dự án nhà máy xử lý rác chất thải rắn này.
"Bãi chôn lấp Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ" được quy hoạch tại đúng vị trí bãi chôn lấp chất thải rắn thôn La Vân, xã Phổ Thạnh đã hình thành từ năm 2007-2008. Mặc dù thời điểm này đã có dân cư nằm trong phạm vi khoảng cách 1.000m tính từ bãi chôn lấp, nhưng quá trình khảo sát, lập và trình phê duyệt quy hoạch, đơn vị tư vấn và Sở Xây dựng không đề cập đến yếu tố này. Dẫn đến bãi chôn lấp cũ và bãi chôn lấp mới nằm cùng một vị trí, đều vi phạm khoảng cách an toàn về môi trường từ bãi chôn đến khu dân cư theo quy chuẩn về quy hoạch xây dựng.
Trong quá trình tham mưu cho Chủ tịch UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư, Sở Xây dựng thẩm định chưa sát quy hoạch; Nhà đầu tư biết nhưng vẫn quyết định đầu tư tại vị trí này.
UBND huyện Đức Phổ và Sở Kế Hoạch và Đầu Tư không báo cáo cụ thể , rõ ràng cho Chủ tịch UBND tỉnh trước khi Chủ tịch UBND tỉnh quyết định. Dẫn đến Nhà Máy được đầu tư chưa đúng quy hoạch. Đồng thời tại thời điểm trình UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư, Nhà đầu tư, UBND huyện Đức Phổ, UBND xã Phổ Thạch và các sở ban ngành liên quan không lưu ý đến khoảng cách an toàn về môi trường, nên không báo cáo cho Chủ tịch UBND tỉnh biết thông tin này trước khi quyết định.
Sở Kế hoạch và Đầu tư không lấy ý kiến lại các Sở, ngành liên quan về những nội dung thay đổi chủ yếu hồ sơ xin chủ trương đầu tư trước khi tham mưu cho UBND tỉnh quyết định chủ trương đầu tư. Dự án không được Sở Xây dựng thẩm định thiết kế cơ sở và thiết kế bản vẽ thi công.
Công ty TNHH Thương mại và Công nghệ MD đã không thực hiện việc khảo sát xây dựng, không lập nhiệm vụ thiết kế xây dựng công trình là không đúng theo quy định.
Về nội dung người dân phản ánh nhà máy hoạt động gây ô nhiễm môi trường(mùi hôi, khí thải, nước rỉ rác thấm vào mạch nước ngầm). quá trình thanh tra nêu ra là có hiện tượng đó nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận vì từ ngày 29.7.2018 đến nay nhà máy ngừng hoạt động nên không có cơ sở để quan trắc độc lập, khách quan nhằm đánh giá mức độ ô nhiễm về mùi hôi khí thải.
 |
Người dân xã Phổ Thạnh dùng chướng ngại vật ngăn cản không cho xe chở rác vào nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt |
Nguyên nhân dẫn đến những sai phạm của dự án này là do Nhà đầu tư đã biết địa điểm dự kiến quyết định đầu tư này vi phạm về khoảng cách an toàn về môi trường nhưng vẫn quyết định lập hồ sơ, thủ tục xin chủ trương đầu tư.
Khi lập, trình phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án, nhà đầu tư báo cáo không đúng về việc có dân cư năm trong phạm vi khoảng cách an toàn về môi trường 500m tính từ chân hàng rào nhà máy.
Cán bộ và chính quyền địa phương thiếu trách nhiệm khi ký xác nhận thông tin không đúng thực tế về khoảng cách mà chủ đầu tư đưa ra, không chỉ đạo khảo sát,kiểm chứng thông tin. Khi người dân có phản đối hoạt động của nhà máy vi phạm khoảng cách an toàn đến khu dân cư thì một lần nữa chính quyền địa phương và các Sở ngành liên quan đã không ra soát, kiểm chứng lại thông tin mà lại chủ quan khẳng định. Cho rằng nhà máy không vi phạm quy hoạch,quy chuẩn quốc gia về môi trường dẫn đến việc Chủ tịch UBND tỉnh kết luận trước nhân dân tái khẳng định là đúng quy định quy trình… Qua thanh tra xác minh làm rõ thông tin này là không chính xác.
Đối với dự án này sau quá trình thanh tra UBND tỉnh đã đưa ra biện pháp khắc phục xử lý chỉ đạo các sở, ngành có liên quan thực hiện việc ra soát điều chỉnh bổ sung quy hoạch quản lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh đến năm 2020. Trong đó khẩn trương thực hiện bổ sung quy hoạch khu liên hợp xử lý chất thải rắn tại huyện Đức Phổ.
Trong khi có khu xử lý chất thải rắn, UBND tỉnh đề nghị nhân dân xã Phổ Thạnh đồng thuận cho nhà máy được hoạt động nhằm xử lý dứt điểm tồn đọng 22.500m3 rác thải đang gây ô nhiêm và lượng rác phát sinh hàng ngày của ba xã gần nhà máy trong thời gian từ 2-3 năm.
Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND Huyện Đức Phổ , Giám đốc các Sở, các tổ chức cá nhân liên quan nghiêm túc thực hiện kết luận thanh tra. Phải tổ chức niêm yết công khai kết luận thanh tra tại đơn vị trong vòng 15 ngày liên tục. Xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai thực hiện kết luận thanh tra đảm bảo đúng thời gian./.
Đoàn Ninh