Liên minh châu Âu (EU) ngày 18/11 đã ban hành cơ chế hạn ngạch nhập khẩu đối với các hợp kim sắt chứa mangan và silic, nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong khối trước làn sóng hàng giá rẻ từ bên ngoài. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh nhập khẩu tăng nhanh những năm gần đây, làm suy giảm thị phần của các doanh nghiệp EU.
Ảnh minh hoạ/TL.
Theo thông tin từ Reuters, biện pháp phòng vệ thương mại này có hiệu lực trong ba năm, bao gồm các mức hạn ngạch theo từng quốc gia và theo từng loại ferroalloy. Chỉ lượng hàng trong hạn ngạch mới được phép vào EU mà không chịu thuế. Khối lượng vượt hạn ngạch vẫn có thể được miễn thuế nếu giá bán cao hơn mức ngưỡng đã thiết lập; ngược lại, EU sẽ áp thuế điều chỉnh nhằm đưa giá về đúng ngưỡng quy định.
Ủy viên Thương mại EU Maros Sefcovic nhấn mạnh rằng châu Âu "không thể để một ngành công nghiệp chiến lược sụp đổ dưới sức ép nhập khẩu ngày càng tăng", đồng thời khẳng định các biện pháp mới là cần thiết để đảm bảo sức chống chịu công nghiệp của khối.
Kết quả điều tra của Ủy ban châu Âu cho thấy nhập khẩu ferroalloy đã tăng 17% trong giai đoạn 2019–2024. Cùng thời điểm đó, thị phần của các nhà sản xuất nội khối giảm từ 38% xuống còn 24%. Brussels kết luận rằng sự gia tăng nhập khẩu đã gây thiệt hại đáng kể cho ngành công nghiệp EU.
Hiệp hội Euroalliages – tổ chức đại diện các nhà sản xuất ferroalloy châu Âu – cho biết các doanh nghiệp trong khối khó cạnh tranh với hàng từ Trung Quốc, Ấn Độ và Kazakhstan, vốn có mức giá thấp hơn đáng kể. Mangan và silic vốn được EU xếp vào nhóm nguyên liệu thô chiến lược do vai trò quan trọng trong sản xuất thép có độ bền cao, chống ăn mòn, được ứng dụng rộng rãi trong xây dựng, ngành ô tô, hàng không và quốc phòng – lĩnh vực nhiều nước EU đang tăng cường đầu tư.
Các biện pháp hạn chế nhập khẩu được đưa ra sau khi Pháp, Đức, Ba Lan, Slovakia và Tây Ban Nha – những quốc gia có các nhà sản xuất lớn – đệ đơn khiếu nại lên Ủy ban châu Âu.
Đáng chú ý, cơ chế phòng vệ cũng áp dụng với Na Uy và Iceland, hai nước ngoài EU nhưng chiếm tới khoảng một nửa tổng lượng ferroalloy nhập khẩu vào khối. Một quan chức EU cho biết riêng hai quốc gia này đóng góp 43% tổng nhập khẩu. Brussels cho biết sẽ tiến hành tham vấn với Oslo và Reykjavik mỗi ba tháng để đánh giá lại tác động của biện pháp.
Tập đoàn Elkem của Na Uy – doanh nghiệp xuất khẩu khoảng 160.000 tấn ferro-silicon sang EU mỗi năm từ các nhà máy ở Na Uy và Iceland – cho biết sẽ chuyển một phần sản lượng sang các thị trường khác. Hãng kỳ vọng mức giảm doanh số tại EU có thể được bù đắp bằng giá bán cao hơn trong khối, nhưng tác động đến lợi nhuận sẽ phụ thuộc mức tăng giá thực tế.
Chính phủ Na Uy bày tỏ lấy làm tiếc về quyết định của EU nhưng cho biết sẽ không áp biện pháp trả đũa vì "không phục vụ lợi ích của Na Uy".
Trong khi đó, Ukraine được miễn trừ khỏi hạn ngạch do chỉ chiếm khoảng 4% tổng lượng ferroalloy nhập khẩu của EU.
Ngoài ngành thép, các hợp kim chứa mangan và silic còn được sử dụng trong sản xuất nhôm và trong một phần nhỏ của ngành hóa chất, bao gồm cả vật liệu phục vụ sản xuất tấm pin mặt trời.
Hoàng Hậu (Theo Reuters)