Hà Nội báo cáo nội dung gì với Thanh tra Chính phủ vụ Suối Ngọc – Vua Bà?

Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà đã dừng các hoạt động xây dựng, đầu tư, sản xuất kinh doanh và dịch vụ du lịch từ năm 2008 đến nay. Áp dụng điều 6 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, UBND TP Hà Nội cho rằng vi phạm nêu trên đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính?

Mới đây, UBND thành phố Hà Nội có Văn bản số 322/UBND-KTHT gửi Thanh tra Chính phủ báo cáo về việc quản lý và sử dụng đất đối với đất lâm nghiệp tại xã Tiến Xuân, huyện Thạch Thất và việc giải quyết khiếu nại của Hợp tác xã (HTX) Suối Ngọc - Vua Bà. 

Theo đó, văn bản báo cáo Thanh tra Chính phủ do Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Hà Minh Hải ký cho biết, Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà được thành lập từ tháng 6/1999; được UBND huyện Lương Sơn (tỉnh Hòa Bình) phê duyệt dự án bảo vệ rừng, trồng rừng đầu nguồn kết hợp khai thác du lịch hồ Cố Đụng; được cấp giấy đăng ký kinh doanh năm 1999 và bổ sung năm 2000 với ngành nghề kinh doanh trồng rừng, bảo vệ rừng đầu nguồn, du lịch thắng cảnh vườn rừng, suối thác, nhà nghỉ, bãi tắm, vui chơi nước, thể thao.

Trong quá trình hoạt động, HTX Suối Ngọc - Vua Bà tự chuyển một phần diện tích đất được giao và mục đích đất lâm nghiệp sang làm du lịch dịch vụ từ năm 2000 đến ngày 27/9/2004 mà vẫn chưa thực hiện đầy đủ thủ tục xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất để cấp có thẩm quyền phê duyệt, là không đúng với quy định tại Khoản 1, Điều 79 Luật Đất đai năm 1993.

Ngày 4/4/2007, UBND huyện Lương Sơn có Quyết định số 290/QĐ-UBND yêu cầu HTX Suối Ngọc - Vua Bà dừng các hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh và dịch vụ du lịch tại khu du lịch.

Theo UBND TP Hà Nội, hành vi này của Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà không đúng với khoản 1 điều 79 Luật Đất đai năm 1993.

Tuy nhiên, tháng 4/2007, UBND huyện Lương Sơn có quyết định yêu cầu Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà dừng các hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh và dịch vụ du lịch tại khu du lịch. Từ đó,Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà đã dừng các hoạt động xây dựng, đầu tư, sản xuất kinh doanh và dịch vụ du lịch từ năm 2008 đến nay.

UBND TP Hà Nội cho rằng, áp dụng điều 6 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, vi phạm nêu trên đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

"Hiện trạng, Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà đang trồng rừng, bảo vệ, quản lý khu rừng được giao. Rừng không bị chặt phá, khai thác trái phép, không có cháy rừng; quản lý đất rừng theo hướng giữ nguyên hiện trạng, không phát hiện vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất lâm nghiệp của Hợp tác xã Suối Ngọc - Vua Bà từ năm 2008 đến nay. Các công trình do Hợp tác xã xây dựng giai đoạn từ năm 2000 đã xuống cấp, không còn sử dụng", Hà Nội nêu trong báo cáo gửi Thanh tra Chính phủ.

Thực hiện đề nghị của Thanh tra Chính phủ về chỉ đạo, kiểm tra, rà soát lại vụ việc, UBND TP Hà Nội phản ánh đã từng kiến nghị Thanh tra Chính phủ có văn bản báo cáo, tham mưu Thủ tướng Chính phủ xem xét lại quyết định giải quyết khiếu nại (lần 2) năm 2003 của UBND tỉnh Hòa Bình theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011.

Giải quyết dứt điểm vụ việc?

Liên quan đến sự việc này, trước đó, ngày 7/7/2022, Thanh tra Chính phủ có Văn bản số 1035/TTCP-C.I về việc đề nghị UBND thành phố Hà Nội xem xét, chỉ đạo kiểm tra, rà soát lại vụ việc; xử lý dứt điểm các vi phạm, tồn tại liên quan (nếu có); có  hình thức quản lý, bảo vệ rừng phù hợp, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của HTX Suối Ngọc - Vua Bà và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan theo đúng quy định pháp luật.

Ngày 8/5/2023, UBND thành phố Hà Nội có Văn bản số 1328/UBND-KTTH kiến nghị Thanh tra Chính phủ có văn bản báo cáo, tham mưu Thủ tướng Chính phủ xem xét lại Quyết định giải quyết khiếu nại (lần 2) số 565/QĐ-UB ngày 28/4/2003 của UBND tỉnh Hòa Bình (theo quy định tại Khoản 2, Điều 24 và Khoản 2, Điều 26 Luật Khiếu nại năm 2011) với lý do: Theo quy định của Luật HTX thì cơ quan quản lý Nhà nước không can thiệp vào hoạt động hợp pháp của HTX Suối Ngọc - Vua Bà; việc UBND tỉnh Hòa Bình có Quyết định giải quyết khiếu nại (lần 2) số 565/QĐ-UB ngày 28/4/2003, có nội dung chỉ đạo HTX Suối Ngọc - Vua Bà thực hiện chuyển đổi hình thức hoạt động thành doanh nghiệp: “Xét thấy mô hình HTX hiện không còn phù hợp với tình hình thực tế về sản xuất kinh doanh của tổ chức kinh tế này, do đó phải chuyển đổi thành doanh nghiệp… Hủy bỏ Quyết định số 1324/QĐ-UB ngày 18/11/2002 của UBND huyện Lương Sơn về việc đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX Suối Ngọc - Vua Bà”. Cho phép HTX Suối Ngọc - Vua Bà tiếp tục hoạt động trong 3 tháng, kể từ ngày 1/5/2003 để chuyển đổi thành doanh nghiệp để tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh. Giao UBND huyện Lương Sơn chủ trì phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư, căn cứ vào các quy định của Nhà nước, của tỉnh, hướng dẫn HTX Suối Ngọc - Vua Bà chuyển đổi thành doanh nghiệp để tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh” và chỉ đạo UBND huyện Lương Sơn ban hành Quyết định số 290/QĐ-UBND ngày 4/4/2007 giải thể bắt buộc đối với HTX Suối Ngọc - Vua Bà (do HTX Suối Ngọc - Vua Bà không thực hiện Quyết định số 565/QĐ-UB ngày 28/4/2003), là chưa phù hợp.

Đồng thời, các cơ quan Nhà nước và Liên minh HTX Việt Nam đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Hòa Bình xem xét lại Quyết định số 565/QĐ-UB ngày 28/4/2003 và không giải thể bắt buộc đối với HTX Suối Ngọc - Vua Bà, là có cơ sở và phù hợp với mục 3 Văn bản số 6563/BKHĐT-HTX ngày 28/9/2021 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; mục 3 Văn bản số 4331/UBND-KT ngày 3/12/2021 của UBND thành phố hướng dẫn xử lý HTX khó khăn trong giải thể, chưa đăng ký và tổ chức lại theo Luật HTX năm 2012: “Trường hợp các HTX chưa đăng ký và tổ chức lại theo Luật HTX năm 2012 nhưng còn đang hoạt động: Nếu các HTX này vẫn có nhu cầu được tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của Luật HTX năm 2012 thì cơ quan đăng ký HTX hỗ trợ, xử lý tháo gỡ khó khăn cho các HTX tổ chức lại theo quy định hiện hành”.

Trước đó, TTCP nhận được đơn khiếu nại của HTX Suối Ngọc - Vua Bà liên quan việc UBND tỉnh Hòa Bình (trước đây) và nay là UBND TP Hà Nội yêu cầu HTX Suối Ngọc - Vua Bà phải thực hiện giải thể bắt buộc.

Rà soát vụ việc, TTCP đánh giá nguyên nhân phát sinh vụ việc khiếu nại bắt nguồn từ sau Đại hội nhiệm kỳ 2002 - 2005, ông Nguyễn Ngọc Nguyên và bà Nguyễn Thị Lộc (vợ ông Nguyên) không trúng Ban Quản trị HTX, không được điều hành và quản lý vốn của mình đã đóng vào HTX... nên đã xảy ra mâu thuẫn với ông Trần Văn Cầu (người vừa trúng Chủ nhiệm HTX sau Đại hội).

Theo báo cáo của HTX Suối Ngọc - Vua Bà, do ông Nguyễn Ngọc Nguyên và bà Nguyễn Thị Lộc đã vắng mặt tại HTX trong một thời gian dài, nên tại Hội nghị xã viên HTX ngày 23/3/2002, và Hội nghị Ban Quản trị HTX ngày 07/4/2002 đã biểu quyết khai trừ ông Nguyên, bà Lộc ra khỏi HTX với lý do vi phạm Luật HTX và Điều lệ HTX Suối Ngọc - Vua Bà.

Giải quyết khiếu nại của ông Nguyên, bà Lộc, các cơ quan chức năng huyện Lương Sơn và tỉnh Hòa Bình đã tiến hành kiểm tra, rà soát, kết luận và ban hành quyết định yêu cầu HTX Suối Ngọc - Vua Bà phải tiến hành giải thế bắt buộc. Không đồng ý, ông Trần Văn Cầu và HTX Suối Ngọc - Vua Bà gửi nhiều đơn khiếu nại đề nghị không tiến hành giải thể bắt buộc đối với HTX Suối Ngọc - Vua Bà.

Giai đoạn trước ngày 1/8/2008, UBND tỉnh Hòa Bình đã giao các đơn vị chức năng xem xét, giải quyết. Tuy nhiên, các văn bản rà soát, xem xét, giải quyết của các cơ quan chức năng còn có nội dung mâu thuẫn, chưa thống nhất, nhất là nội dung yêu cầu HTX Suối Ngọc - Vua Bà phải tiến hành “giải thể bắt buộc”, “chuyển đổi mô hình hoạt động từ HTX sang loại hình doanh nghiệp”.

UBND huyện Lương Sơn có quyết định đình chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh, thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh, tạm thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) và con dấu của HTX Suối Ngọc - Vua Bà kể từ ngày 20/11/2002. 

Thanh tra tỉnh Hòa Bình có báo cáo rà soát nêu việc khiếu nại của HTX Suối Ngọc - Vua Bà đối với Quyết định sổ 1324 của UBND huyện Lương Sơn là có cơ sở. Việc UBND huyện Lương Sơn quyết định đình chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh của HTX, thu hồi GCNQSDĐ và con dấu của HTX là không có căn cứ và chưa thỏa đáng. 

Ngày 28/4/2003, UBND tỉnh Hòa Bình ban hành quyết định giải quyết khiếu nại của HTX Suối Ngọc - Vua Bà hủy bỏ Quyết định số 1324 của UBND huyện Lương Sơn, cho phép HTX Suối Ngọc - Vua Bà tiếp tục hoạt động trong 3 tháng, kể từ ngày 1/5/2003 để chuyển đổi thành doanh nghiệp tiếp tục hoạt động sản suất, kinh doanh.

Theo Bộ Tư pháp, Luật HTX năm 1996 quy định chỉ có thể bị giải thể bắt buộc khi vi phạm một trong các quy định tại Khoản 2, Điều 46. Thẩm quyền thuộc UBND cấp huyện nơi đã cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho HTX. Việc UBND huyện Lương Sơn thu giấy phép, buộc HTX ngưng hoạt động một năm đã được thanh tra liên ngành kết luận HTX không sai phạm. Do đó, đây không thể là lý do buộc HTX giải thể. Luật HTX không có quy định về việc chuyển đổi hình thức pháp lý của HTX sang các loại hình doanh nghiệp.

Ngày 24/02/2005, Thanh tra tỉnh Hòa Bình có báo cáo đề nghị UBND tỉnh cho phép HTX Suối Ngọc - Vua Bà được tiếp tục hoạt động sản xuất kinh doanh theo Luật HTX.

UBND huyện Lương Sơn cũng có báo cáo cho biết, quá trình sản xuất, kinh doanh của HTX Suối Ngọc - Vua Bà từ trước tới nay, UBND huyện và các cơ quan chức năng của huyện chưa phát hiện HTX có hành vi kinh doanh trái pháp luật. Do vậy, không đủ căn cứ pháp lý để ra quyết định giải thể bắt buộc đối với HTX Suối Ngọc - Vua Bà. 

Đến ngày 18/4/2005, UBND tỉnh Hòa Bình lại có văn bản chỉ đạo UBND huyện Lương Sơn thực hiện nghiêm Quyết định số 565/QĐ-UB của UBND tỉnh; xử lý vi phạm Luật HTX của HTX Suối Ngọc - Vua Bà theo điểm 2, Điều 42, Luật HTX hiện hành. Tiếp đó, ngày 30/3/2007, UBND tỉnh Hòa Bình tiếp tục có văn bản chỉ đạo UBND huyện Lương Sơn tổ chức thực hiện ngay Quyết định số 565/QĐ-UB của UBND tỉnh, ra quyết định giải thể bắt buộc đối với HTX Suối Ngọc - Vua Bà. 

Ngày 4/4/2007, UBND huyện Lương Sơn đã ban hành quyết định về việc giải thể bắt buộc đối với HTX Suối Ngọc - Vua Bà. Không đồng ý, HTX Suối Ngọc - Vua Bà có đơn khiếu nại gửi các cơ quan chức năng, đồng thời khởi kiện đến TAND tỉnh Hòa Bình nhưng không được TAND tỉnh Hòa Bình thụ lý với lý do vụ việc không thuộc thẩm quyền của Tòa án.

Ngày 01/8/2008, khi khu vực diện tích đất HTX Suối Ngọc - Vua Bà đang quản lý được sáp nhập về huyện Thạch Thất, TP Hà Nội, trên cơ sở Quyết định số 275/QĐ-UBND của UBND tỉnh Hòa Bình (lần 2), UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo UBND huyện Thạch Thất tiến hành các thủ tục pháp lý có liên quan yêu cầu HTX Suối Ngọc - Vua Bà tiến hành giải thể bắt buộc.

Liên quan vụ việc, Liên minh HTX Việt Nam liên tục có các văn bản gửi TTCP, Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình, UBND huyện Lương Sơn và  Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề nghị xem xét và không đồng thuận với các nội dung kết luận của các cơ quan chức năng nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của HTX Suối Ngọc - Vua Bà.

Theo Liên minh HTX Việt Nam, việc yêu cầu giải thế bắt buộc và yêu cầu chuyển đổi hình thức hoạt động từ mô hình HTX sang doanh nghiệp của UBND tỉnh Hòa Bình là không phù hợp với quy định Luật HTX.

Hồng Quang