Hà Nội đang lấy ý kiến cho một dự thảo nghị quyết mang tính bước ngoặt, mở đường cho hàng loạt khu tập thể xuống cấp được cải tạo, xây dựng lại. Điểm nhấn là đề xuất chính sách “bồi thường cao nhất” cho các chủ sở hữu bị thu hồi đất, nhằm tháo gỡ nút thắt lớn nhất trong cải tạo chung cư cũ.
Theo đó, UBND TP. Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết Quy định một số chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị và xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn. Đây là bước chuẩn bị để trình Hội đồng nhân dân thành phố tại kỳ họp thường lệ giữa năm, dự kiến tổ chức từ ngày 7 – 11/7/2025.
Căn cứ vào điểm c, khoản 9, Điều 20 của Luật Thủ đô, UBND TP xây dựng cơ chế hỗ trợ di dời, bồi thường, tái định cư và chuyển đổi nghề nghiệp đối với các hộ dân trong các dự án nêu trên, đặc biệt trong trường hợp cấp bách.
Cụ thể, chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư sẽ thực hiện theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, đồng thời ưu tiên áp dụng mức bồi thường cao nhất cho các chủ sở hữu nhà, đất bị thu hồi. Chính quyền kỳ vọng đây sẽ là cú hích để đẩy nhanh tiến độ cải tạo, thay thế hàng loạt nhà tập thể cũ đang xuống cấp nghiêm trọng.
Hà Nội còn nhiều nhà tập thể xuống cấp nghiêm trọng
Bên cạnh đó, đối với việc đấu giá quyền sử dụng đất tại các dự án cải tạo đô thị và cải tạo chung cư cũ trong tình huống khẩn cấp. Việc tổ chức đấu giá sẽ tuân thủ quy định tại Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định hướng dẫn thi hành của Chính phủ.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ số tiền thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất – sau khi đã trừ đi các chi phí hợp lý – sẽ được phân chia theo tỷ trọng bồi thường hỗ trợ tái định cư đã phê duyệt cho từng chủ sở hữu có đất bị thu hồi. Đây được xem là động thái bảo đảm lợi ích và minh bạch tài chính trong quá trình triển khai các dự án cải tạo.
Theo thống kê của UBND TP. Hà Nội, thành phố hiện có hơn 1.500 khu tập thể, chung cư cũ được xây dựng chủ yếu trong giai đoạn từ thập niên 1960 đến 1980. Rất nhiều trong số đó hiện đã xuống cấp trầm trọng, mất an toàn về kết cấu và phòng cháy chữa cháy, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của người dân.
Một số khu vực đã được đưa vào danh sách ưu tiên cải tạo, xây dựng lại, gồm: Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng, Vĩnh Hồ, Thành Công, Giảng Võ, Ngọc Khánh.... Đây là các tổ hợp nhà ở tập thể quy mô lớn, nằm ở các phường trung tâm của quận Đống Đa và Ba Đình, hiện đang được đánh giá là đặc biệt nguy hiểm.
Tuy nhiên, dù đã có đề án cải tạo chung cư cũ, tốc độ triển khai vẫn rất chậm chạp. Một trong những nguyên nhân lớn nhất được chỉ ra là khó khăn trong thỏa thuận phương án bồi thường, tái định cư giữa người dân và chủ đầu tư, đặc biệt là khi người dân không chấp nhận phương án hoán đổi hoặc cho rằng quyền lợi chưa tương xứng.
Với chính sách “bồi thường cao nhất” trong dự thảo nghị quyết mới, kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt then chốt trong việc tạo sự đồng thuận với người dân, đồng thời giúp tăng tính khả thi cho các nhà đầu tư trong việc triển khai dự án.
Nếu nghị quyết được thông qua trong kỳ họp tháng 7 tới đây, hàng loạt khu nhà tập thể cũ kỹ có thể sẽ bước vào chu kỳ “lột xác” với tốc độ nhanh hơn, chất lượng sống của hàng chục nghìn hộ dân cũng sẽ được cải thiện rõ rệt.
Lê Phong