Từ những quyết sách lấn biển táo bạo thời bao cấp đến khát vọng trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại vào năm 2030, tầm nhìn 2045, Hải Phòng luôn khẳng định vị thế tiên phong bằng bản lĩnh, trách nhiệm và sự quyết đoán của những người đứng đầu, tiêu biểu là Bí thư Thành ủy Đoàn Duy Thành, người mở lối đổi mới từ thực tiễn thành phố Cảng.
Từ khởi nguồn đổi mới trong những năm tháng khó khăn nhất của cơ chế bao cấp đến khát vọng trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại vào năm 2030, tầm nhìn 2045, Hải Phòng luôn gắn bước phát triển của mình với bản lĩnh, trách nhiệm và những quyết đoán mang tính đột phá.
Dấu ấn ấy không chỉ thể hiện trong các công trình lấn biển, mở cảng, mà còn in đậm trong tư duy lãnh đạo của Bí thư Thành ủy Đoàn Duy Thành, người đã góp phần mở lối đổi mới từ thực tiễn thành phố Cảng.
Việt Nam là quốc gia biển với hơn 3.260 km bờ biển, vùng biển rộng khoảng 1 triệu km², gần 3.000 đảo lớn nhỏ cùng hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Trong tổng số 34 tỉnh, thành phố thì có 21 địa phương giáp biển, gần một nửa dân số sinh sống tại các vùng ven biển.
Không gian biển không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là tuyến phòng thủ chiến lược bảo vệ sườn phía đông của Tổ quốc. Tuy nhiên, tiềm năng ấy chỉ thực sự trở thành động lực khi được dẫn dắt bằng tầm nhìn và quyết sách phù hợp.
Những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước, khi nền kinh tế đất nước lâm vào khủng hoảng, sản xuất trì trệ, đời sống nhân dân khó khăn, nhiều học thuyết kinh tế được nghiên cứu nhằm tìm lối thoát.
Nhưng trong một nền kinh tế nghèo, cơ chế bao cấp cứng nhắc và nguồn lực hạn hẹp, lý thuyết thôi là chưa đủ. Đất nước cần những người lãnh đạo dám chịu trách nhiệm, dám quyết đoán và dám hành động trong thực tiễn.
Hải Phòng, nơi đầu sóng ngọn gió, khi ấy đứng trước yêu cầu phải tự tìm hướng đi. Bí thư Thành ủy Đoàn Duy Thành, người từng bị giam cầm tại Côn Đảo và tham gia cuộc vượt ngục lịch sử năm 1952, đã mang vào công tác lãnh đạo tinh thần không khuất phục trước nghịch cảnh. Bản lĩnh của người chiến sĩ Côn Đảo không chỉ được tôi luyện trong ngục tù mà còn thể hiện trong cách ông đối diện với thách thức kinh tế thời bình.
|
|
Không bằng khẩu hiệu mà bằng quyết sách từ thực tiễn ông Đoàn Duy Thành đã ghi dấu ấn bằng bước đi “xé rào” táo bạo ở Hải Phòng góp phần hình thành nền tảng tư duy đổi mới trong giai đoạn chuyển mình của đất nước Cuộc đời hoạt động của ông là minh chứng cho bản lĩnh chính trị tư duy cải cách và tinh thần vì dân
|
Ông hiểu rằng nếu chỉ trông chờ vào cơ chế bao cấp và nguồn hỗ trợ từ Trung ương thì thành phố cảng sẽ không thể phát triển tương xứng với vị thế của mình. Quyết định lấn biển Đồ Sơn, đắp đê đường 14, mở rộng quỹ đất với diện tích tương đương một huyện không chỉ là một dự án hạ tầng mà là bước đi chiến lược. Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, mọi quyết định đều tiềm ẩn rủi ro. Nhưng chính sự quyết đoán, dám chịu trách nhiệm trước Đảng và nhân dân đã giúp Hải Phòng mở rộng không gian phát triển.
Việc hình thành các xã mới như Hải Thành, Tân Thành là minh chứng cụ thể cho tầm nhìn ấy. Tiếp đó, các dự án đắp đập Đình Vũ, đào kênh Cái Tráp, mở đường xuyên đảo Cát Hải, Cát Bà đã tạo nền tảng cho phát triển cảng biển và logistics. Những công trình này không chỉ giải quyết nhu cầu trước mắt mà còn đặt nền móng cho các khu kinh tế ven biển, cho cảng nước sâu Lạch Huyện và hệ thống logistics hiện đại sau này.
Không dừng lại ở hạ tầng, ông Đoàn Duy Thành còn thể hiện bản lĩnh trong đổi mới cơ chế quản lý. Việc mạnh dạn triển khai cơ chế “khoán sản phẩm” trong nông nghiệp, trao quyền chủ động cho cơ sở, gắn quyền lợi với trách nhiệm người lao động là bước đi táo bạo trong bối cảnh tư duy bao cấp còn nặng nề. Câu nói nổi tiếng của ông: “Chúng tôi không xin tiền, chỉ xin một cơ chế” thể hiện rõ quan điểm phát triển dựa trên đổi mới quản trị. Đó không chỉ là yêu cầu riêng của một địa phương, mà là thông điệp có ý nghĩa toàn quốc trong tiến trình đổi mới.
Nhìn lại giai đoạn ấy, có thể thấy rõ ba phẩm chất nổi bật trong phong cách lãnh đạo của ông Đoàn Duy Thành: bản lĩnh, trách nhiệm và quyết đoán.
Bản lĩnh thể hiện ở chỗ dám nhìn thẳng vào thực tế khó khăn, không né tránh, không bảo thủ. Trong khi nhiều nơi còn dè dặt trước thay đổi, Hải Phòng đã chủ động tìm cách tháo gỡ điểm nghẽn. Trách nhiệm thể hiện ở việc đặt lợi ích người dân và sự phát triển lâu dài của thành phố lên trên lợi ích cục bộ hay an toàn cá nhân. Quyết đoán thể hiện qua những quyết định cụ thể, kịp thời, không để cơ hội trôi qua.
Chính nhờ tinh thần ấy, Hải Phòng đã trở thành một trong những địa phương đi đầu trong thực tiễn đổi mới, góp phần hình thành tư duy đổi mới chung của cả nước. Những bước đi từ lấn biển, mở cảng đến cải cách cơ chế đã chứng minh rằng, khi thể chế được khơi thông và người đứng đầu có tầm nhìn, địa phương có thể tạo ra bước đột phá ngay cả trong điều kiện khó khăn.
Tầm nhìn 2030 – Động lực tăng trưởng quốc gia
Bước vào giai đoạn mới, Hải Phòng tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong ấy trong thực hiện Nghị quyết 45-NQ/TW của Bộ Chính trị. Đến năm 2030, thành phố phấn đấu trở thành thành phố cảng biển đi đầu cả nước trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa; là động lực phát triển của vùng Bắc Bộ với trọng tâm là dịch vụ logistics, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển.
Hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ là nền tảng quan trọng. Các tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Hải Phòng - Hạ Long; cầu, đường Tân Vũ - Lạch Huyện; cảng nước sâu Lạch Huyện; sân bay quốc tế Cát Bi; hệ thống cảng biển với nhiều khu bến hiện đại… tạo nên mạng lưới kết nối đa phương thức hiếm có. Đây là lợi thế cạnh tranh chiến lược giúp Hải Phòng thu hút dòng vốn đầu tư lớn trong và ngoài nước.
Song song với phát triển công nghiệp và logistics, thành phố tập trung triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển theo Nghị quyết 36-NQ/TW. Du lịch và dịch vụ biển, kinh tế hàng hải, công nghiệp ven biển, năng lượng tái tạo ngoài khơi được xác định là các trụ cột ưu tiên. Hải Phòng hướng tới mô hình tăng trưởng xanh, giảm phát thải, gắn phát triển với bảo vệ môi trường biển và hệ sinh thái.
Đặc biệt, thành phố tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền đô thị hiện đại, minh bạch. Hoàn thiện thể chế vẫn là “đột phá của đột phá”, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, ổn định và tiên liệu được. Đây chính là sự kế thừa tinh thần “xin cơ chế” năm nào trong điều kiện mới.
Khát vọng 2045 - Trung tâm kinh tế biển tầm khu vực
Tầm nhìn đến năm 2045 đặt ra yêu cầu cao hơn: Hải Phòng không chỉ là đầu tàu vùng Bắc Bộ mà phải trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại tầm khu vực châu Á. Điều đó đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thành phố cần phát triển hệ sinh thái logistics thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa; xây dựng trung tâm công nghiệp công nghệ cao; phát triển mạnh năng lượng gió ngoài khơi, dịch vụ kỹ thuật biển, đóng tàu hiện đại. Đồng thời, đầu tư vào giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu cạnh tranh toàn cầu.
Hải Phòng trong tầm nhìn 2045 phải là đô thị xanh, thông minh và đáng sống; nơi người dân được thụ hưởng đầy đủ thành quả tăng trưởng; nơi phát triển kinh tế gắn chặt với bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là cam kết chính trị về trách nhiệm với tương lai.
Từ những quyết sách lấn biển táo bạo của thập niên 80 đến khát vọng vươn tầm quốc tế hôm nay, Hải Phòng đã chứng minh rằng bản lĩnh và trách nhiệm của người lãnh đạo có thể làm thay đổi vận mệnh một địa phương. Di sản tinh thần của ông Đoàn Duy Thành - dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám xin cơ chế để phát triển vẫn là bài học thời sự.
Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh gay gắt và chuyển đổi số sâu rộng, Hải Phòng càng cần phát huy tinh thần tiên phong nơi đầu sóng ngọn gió. Với tầm nhìn chiến lược đến năm 2030 và 2045, cùng nền tảng đã được gây dựng suốt hơn bốn thập kỷ đổi mới, thành phố Cảng có đủ điều kiện để vươn ra biển lớn, trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của Việt Nam và khu vực, xứng đáng với truyền thống “Trung dũng - Quyết thắng” và niềm tin của cả nước.
Đình Sáng