Trước nguy cơ bệnh Chikungunya xâm nhập và lây lan tại Việt Nam, Bộ Y tế ngày 10/8/2025 đã ban hành văn bản số 5270/BYT-PB yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, xử lý ổ dịch triệt để. Thực hiện chỉ đạo này, UBND TP Hải Phòng đã phát hành công văn khẩn số 7404/VP-VX ngày 12/8/2025, giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành và địa phương trên toàn thành phố.
Theo văn bản, Sở Y tế Hải Phòng được giao chỉ đạo Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế phối hợp các lực lượng chức năng tại cửa khẩu để giám sát chặt chẽ người nhập cảnh, đặc biệt là những trường hợp đến từ vùng đang có dịch. Khi phát hiện ca nghi ngờ, phải tiến hành lấy mẫu xét nghiệm ngay để xác định bệnh và kịp thời khoanh vùng, xử lý.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố sẽ phối hợp các cơ sở y tế triển khai chiến dịch diệt lăng quăng/bọ gậy, kiểm tra và xử lý vật dụng chứa nước, khu vực sinh sản của muỗi. Đồng thời, giám sát tình hình muỗi và bệnh truyền qua muỗi tại cả cửa khẩu lẫn cộng đồng, bảo đảm không để dịch lan rộng.
Các bệnh viện và cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn Hải Phòng phải tổ chức phân tuyến, bảo đảm chẩn đoán và điều trị kịp thời cho bệnh nhân; chuẩn bị phương án dự phòng khi số ca tăng cao, tránh tình trạng quá tải. Thành phố cũng sẽ thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát phòng chống dịch tại các khu vực nguy cơ cao.
Đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng
Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, các cơ quan báo chí, truyền thông của thành phố được giao nhiệm vụ phối hợp với Sở Y tế tăng cường tuyên truyền về bệnh Chikungunya. Nội dung tập trung vào đặc điểm bệnh, triệu chứng điển hình, đường lây truyền qua muỗi Aedes, cũng như các biện pháp phòng ngừa như loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, ngủ màn, sử dụng kem chống muỗi và đến ngay cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Bệnh Chikungunya hiện chưa có vắc-xin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu. Bệnh lây chủ yếu qua muỗi vằn-cũng là vector truyền bệnh sốt xuất huyết và Zika. Bộ Y tế cảnh báo dịch đang gia tăng tại nhiều quốc gia, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam. Ngành y tế sẽ tiếp tục phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) để cập nhật thông tin dịch tễ và triển khai biện pháp phòng chống dịch theo Điều lệ Y tế quốc tế.
Bệnh Chikungunya có nguồn gốc từ châu Phi, được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1952 trong đợt bùng phát dịch ở Tanzania (lúc đó gọi là Tanganyika) và sau đó ở Mozambique.
Tên gọi “Chikungunya” bắt nguồn từ tiếng Kimakonde (ngôn ngữ của một nhóm dân tộc ở Đông Phi), có nghĩa là “người cong lưng” hoặc “người đi khom”, mô tả dáng đi của bệnh nhân do đau khớp dữ dội.
Tác nhân gây bệnh là virus Chikungunya, thuộc họ Togaviridae, giống Alphavirus.
Bệnh lây truyền qua muỗi Aedes (Aedes aegypti và Aedes albopictus) – cũng là loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue và Zika.
Sau khi xuất hiện ở châu Phi, virus lan sang châu Á vào thập niên 1950, ghi nhận tại Ấn Độ, Sri Lanka, Thái Lan và một số nước Đông Nam Á.
Từ năm 2004, bệnh bùng phát mạnh ở các đảo thuộc Ấn Độ Dương, sau đó lan sang châu Âu, châu Mỹ và tiếp tục gây dịch ở nhiều nơi đến nay.
WHO cảnh báo dịch có nguy cơ lan rộng toàn cầu, trong đó Việt Nam cần đặc biệt cảnh giác do gần tâm dịch ở Quảng Đông (Trung Quốc).
Đình Sáng