Ngày 18/2/2019, Cục Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục kiểm Kiểm dịch động thực vật Hoa Kỳ công bố xuất khẩu quả xoài tươi của Việt Nam sang thị trường Mỹ. Sự kiện này đã ghi một dấu mốc quan trọng đối với lĩnh vực xuất khẩu hoa quả tươi của Việt Nam.
Thị trường Xoài Việt Nam có tiềm năng lớn
Theo Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT), đến năm 2018, tổng diện tích xoài cả nước ước đạt trên 87.000 ha. Xoài hiện được trồng phổ biến ở 59/63 tỉnh, thành của nước ta. Các vùng trồng xoài chính ở Việt Nam bao gồm vùng Tây Bắc như Sơn La; vùng ĐBSH; vùng Đông Bắc (Lạng Sơn); vùng Nam Trung Bộ (Bình Thuận, Ninh Thuận, Khánh Hòa, Bình Định); vùng Tây Nguyên (Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Lâm Đồng); vùng Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu). Trong đó, ĐBSCL là vùng trồng xoài lớn nhất gồm 13 tỉnh, thành, khu vực trồng xoài, chiếm 48% tổng diện tích trồng xoài cả nước, tiếp theo là vùng Đông Nam Bộ với khoảng trên 17.000 ha (chiếm gần 20%) và vùng Trung du MNPB (trọng điểm là Sơn La) với diện tích trên 12.000 ha (chiếm 13%).
 |
| Xoài Việt Nam đã trải qua hành trình 10 năm “tìm đường” sang Mỹ |
Bộ giống Xoài của nước ta hiện cũng rất đa dạng, với tổng cộng 46 giống. Trong đó, giống trồng thương mại phổ biến gồm xoài cát Hòa Lộc, xoài Cát Chu, xoài Keo, xoài Hòn, xoài Xiêm núm, xoài Bưởi, xoài Cát bồ, xoài Thanh Ca, xoài Canh Nông, xoài Yên Châu. Xoài cát Hòa Lộc tại ĐBSCL cho trái to (600-700 g/trái), cơm dày, thịt dẻ, không có xơ, hột nhỏ, hương vị ngọt và rất thơm, năng suất trung bình 100kg/cây/năm. Xoài Cát Chu phổ biến ở Đồng Tháp, Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ và các tỉnh miền Đông Nam Bộ, năng suất trên 400kg/cây/năm và khá ổn định, trọng lượng khoảng 350g/trái, cơm dày, hột nhỏ, không xơ và hương vị rất thơm ngon... Xoài Việt Nam thu hoạch quanh năm, trong đó vụ chính từ tháng 3 đến tháng 7 hàng năm và thu rải trái vụ từ tháng 8 năm trước đến tháng 2 năm sau.
Cục BVTV đã triển khai cấp 99 mã số vùng trồng phía Nam và 6 mã số vùng trồng phía Bắc để XK xoài đi Hàn Quốc, Úc, New Zealand; 120 mã vùng trồng phục vụ XK sang thị trường Trung Quốc.
Đến nay, quả xoài Việt Nam đã được XK sang 40 nước trên thế giới. Trong đó thị trường XK chính là Trung Quốc và thị trường các nước phát triển như Châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc, New Zealand... Giống xoài được XK nhiều nhất là xoài cát Hòa Lộc, xoài Cát Chu, xoài Tượng da xanh, xoài Keo... Mặc dù vậy, sản lượng xoài XK vẫn còn chiếm tỉ trọng nhỏ trong tổng sản lượng xoài cả nước (chỉ chiếm khoảng 5%, còn lại trên 95% là tiêu thụ trong nước).
Kết quả của 10 năm đàm phán
Tại buổi lễ công bố, ông Hoàng Trung, Cục trưởng Cục BVTV cho biết: Việt Nam chính thức gửi hồ sơ đăng ký xuất khẩu quả xoài tươi sang thị trường Hoa Kỳ từ năm 2009. Theo đó, cơ quan Kiểm dịch thực vật (KDTV) giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã trải qua nhiều cuộc họp và phiên làm việc nhằm thống nhất các điều kiện kỹ thuật về KDTV đối với quả xoài tươi của Việt Nam XK sang thị trường Hoa Kỳ. Đến nay, sau gần 10 năm, xoài của Việt Nam đã hoàn thành tất cả các thủ tục để được phép XK sang Mỹ thông qua Kế hoạch về xử lí bằng chiếu xạ được ký kết. Như vậy, đây là loại trái cây thứ 6 của Việt Nam (sau thanh long, chôm chôm, nhãn, vải thiều và vú sữa) được phép XK sang thị trường Hoa Kỳ.
|
Thứ trưởng Lê Quốc Doanh (giữa) cùng đại diện APHIS trao quyết định của Cục Kiểm dịch Động thực vật Hoa Kỳ cho phép NK xoài Việt Nam |
Để xoài của Việt Nam được XK sang Hoa Kỳ, cần có các điều kiện sau: Đối với phần lớn đối tượng kiểm dịch, phải được xử lý bằng phương pháp chiếu xạ, với liều lượng tối thiểu 400 Gy dưới sự giám sát của APHIS và Cục BVTV. Đối với các đối tượng KDTV khác, phải áp dụng một trong các biện pháp sau: Biện pháp 1: quả phải được xử lý sau thu hoạch bằng cách nhúng vào thuốc trừ nấm phổ rộng. Biện pháp 2: vườn trồng được kiểm tra trước khi thu hoạch và kết quả kiểm tra cho thấy vườn trồng không nhiễm các đối tượng KDTV. Biện pháp 3: vườn trồng được xử lý bằng thuốc trừ bệnh phổ rộng, được kiểm tra trước khi thu hoạch và kết quả kiểm tra cho thấy vườn trồng không nhiễm các đối tượng KDTV.
Theo Thứ trưởng Bộ NN-PTNTLê Quốc Doanh: Việc quả xoài của Việt Nam chính thức được phép XK sang Hoa Kỳ thực sự là tin vui cho ngành nông nghiệp và bà con nông dân ngay trong những ngày đầu năm mới. Đây tiếp tục là sự kiện khẳng định vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế, đặc biệt là mặt hàng trái cây đã từng bước nâng cao được chất lượng, mẫu mã, đặc biệt là đã đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện tiêu chuẩn an toàn thực phẩm rất khắt khe của thị trường rất khó tính là Hoa Kỳ. Điều này sẽ tạo điều kiện tốt cho trái xoài của Việt Nam tiến xa hơn nữa tại các thị trường XK khác trên thế giới.
Hạo Nam