IEA: Cuộc cách mạng xe điện đang đi đúng hướng

Cơ quan năng lượng Quốc tế (IEA) dự đoán “nhu cầu ngày càng tăng” đối với xe điện trong thập kỷ tới sẽ “làm mới ngành công nghiệp ô tô toàn cầu và giảm đáng kể mức tiêu thụ dầu cho vận tải đường bộ”. IEA dự kiến doanh số bán xe điện toàn cầu sẽ đạt 17 triệu chiếc trong năm 2024.

Họ kỳ vọng một nửa số ô tô bán ra trên toàn cầu sẽ chạy điện vào năm 2035, tăng từ hơn 1/5 trong năm nay, với điều kiện cơ sở hạ tầng sạc điện theo kịp tốc độ. Trong đó bao gồm xe điện chạy pin và xe plug-in hybrid trong định nghĩa về xe điện.

Triển vọng dài hạn lạc quan của IEA đối với xe điện được đưa ra dựa trên các chính sách hiện tại của chính phủ, xuất hiện chỉ vài ngày sau khi nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới Tesla giảm giá tại các thị trường lớn để chống lại doanh số bán hàng sụt giảm và sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các nhà sản xuất ô tô mới nổi và lâu đời của Trung Quốc.

Giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol, cho rằng những tiêu đề tiêu cực gần đây về việc giảm tốc độ thâm nhập của xe điện không phù hợp với xu hướng tích cực toàn cầu. Dữ liệu “hoàn toàn không cho thấy có dấu hiệu đảo ngược sự phát triển của ô tô điện, trong khi nó vẫn cho thấy doanh số bán xe điện toàn cầu tăng cực kỳ mạnh mẽ”, ông Fatih Birol thông tin.

Sự tăng trưởng không chỉ được thúc đẩy bởi người mua Trung Quốc. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu, số lượng ô tô điện chạy pin mới được bán ở Liên minh châu Âu đã tăng gần 4% trong quý đầu tiên năm nay so với cùng kỳ năm 2023.

Trong một tuyên bố khác hồi tuần trước, ông Birol, cho biết: “Thay vì giảm dần, cuộc cách mạng xe điện toàn cầu dường như đang chuẩn bị cho một giai đoạn tăng trưởng mới”.

Bất chấp xu hướng lạc quan, các nhà sản xuất xe điện đang phải vật lộn với tỷ suất lợi nhuận thấp, bị đè nén bởi cuộc chiến giá cả khi cạnh tranh ngày càng nóng lên.

Trong tuần qua, Tesla và nhà sản xuất xe điện Trung Quốc Li Auto đã giảm giá các mẫu xe lớn ở Trung Quốc, thị trường xe điện lớn nhất thế giới, trong đó Tesla cũng giảm giá ở Đức và Mỹ.

Đầu tháng này, Tesla đã công bố doanh số bán hàng năm sụt giảm lần đầu tiên sau gần 4 năm. Cổ phiếu của công ty đã giảm hơn 40% trong năm nay. BYD của Trung Quốc cũng vấp ngã sau khi nhanh chóng vượt qua Tesla để trở thành công ty dẫn đầu thị trường toàn cầu, với doanh số bán hàng giảm xuống khoảng 300.000 chiếc trong quý đầu tiên từ mức hơn 525.000 chiếc trong ba tháng cuối năm 2023.

Theo IEA, các nhà sản xuất ô tô có thể bị ảnh hưởng do việc giảm giá nhưng chúng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sử dụng xe điện trên toàn thế giới, đồng thời nhấn mạnh rằng “tốc độ chuyển đổi sang xe điện… sẽ phụ thuộc vào khả năng chi trả”.

Tại Trung Quốc, hơn 60% xe điện bán ra năm ngoái có giá rẻ hơn ô tô thông thường, nhưng ở châu Âu và Hoa Kỳ, giá mua ô tô mới động cơ đốt trong tính trung bình vẫn thấp hơn.

IEA, cho biết: “Cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt và cải tiến công nghệ pin dự kiến ​​sẽ làm giảm giá xe điện trong những năm tới”.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế, cho biết thêm: “Xuất khẩu ô tô điện ngày càng tăng từ các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, vốn chiếm hơn một nửa tổng doanh số bán ô tô điện vào năm 2023, có thể gây thêm áp lực giảm giá mua”.

Năm ngoái, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc chiếm hơn một nửa doanh số bán ô tô điện toàn cầu, so với 10% thị phần của họ trên thị trường ô tô thông thường. Giám đốc IEA, cho biết: “Trên thực tế, Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu về sản xuất ô tô điện trên toàn thế giới.

Những lo ngại về việc nhập khẩu xe điện từ Trung Quốc tăng vọt đã khiến Liên minh châu Âu mở một cuộc điều tra vào cuối năm ngoái về sự hỗ trợ của nhà nước Trung Quốc dành cho các nhà sản xuất xe điện. Ngành công nghiệp ô tô là ngành sử dụng lao động lớn ở châu Âu và đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế lớn nhất khu vực, Đức, đây cũng là quê hương của Volkswagen, Audi và BMW.

Doanh số bán xe điện tại Trung Quốc sẽ chiếm gần 60% tổng doanh số toàn cầu trong năm nay và khoảng 45% tổng doanh số bán ô tô tại nước này.

Theo IEA, đến năm 2030, gần 1/3 ô tô trên đường ở Trung Quốc sẽ là xe điện, tăng từ mức chưa đến 1/10 vào năm ngoái . So sánh với dự báo Hoa kỳ là 17% và 18% ở Liên minh Châu Âu, so với chỉ hơn 2% và gần 4% tương ứng vào năm ngoái.

Giám đốc IEA, ông Birol nhấn mạnh, rằng: “Sự thay đổi này sẽ có tác động lớn đến cả ngành công nghiệp ô tô và ngành năng lượng”. Trong bối cảnh đó, IEA nhận thấy nhu cầu dầu toàn cầu sẽ đạt đỉnh vào năm 2030, nhờ quá trình điện khí hóa ngành vận tải.

Ngoài khả năng chi trả, một rào cản khác đối với việc sử dụng rộng rãi ô tô điện là thiếu cơ sở hạ tầng sạc công cộng ở châu Âu và Hoa Kỳ.

Theo các chính sách hiện hành của chính phủ, số lượng điểm sạc xe điện công cộng trên toàn thế giới dự kiến ​​sẽ đạt 15 triệu vào cuối thập kỷ này, tăng gần gấp 4 lần so với năm ngoái, IEA thông tin.

Minh Đức