Thanh tra TP.HCM vừa ban hành văn bản số 127/TB-TTTP-P3 thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại Dự án tạo quỹ đất đô thị, dọc đường Nguyễn Hữu Thọ thuộc xã Phước Kiển và xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè.
Hơn 20 năm chưa hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất
Theo KLTT, dự án tạo quỹ đất đô thị cho thành phố là dự án tạo quỹ đất sạch đầu tiên với mục đích đấu giá quyền sử dụng đất, giao quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư có năng lực thực hiện nhanh các dự án đầu tư của thành phố theo quy hoạch đã được phê duyệt.
Dự án kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy đô thị hóa, hình thành khu nhà ở, khu thương mại dịch vụ, công trình công ích, công cộng hiện đại, góp phần vào tăng trưởng kinh tế của huyện Nhà Bè và TP.HCM nói chung.
Dự án tạo quỹ đất đô thị cho thành phố là dự án tạo quỹ đất sạch đầu tiên với mục đích đấu giá quyền sử dụng đất, giao quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư có năng lực thực hiện nhanh các dự án đầu tư của thành phố theo quy hoạch đã được phê duyệt.
Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã xuất hiện vướng mắc, thiếu sót, vi phạm liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân và trong việc quản lý, sử dụng đất dự án.
Liên quan đến việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trọ, tái định cư tại Dự án tạo quỹ đất đô thị cho TP, theo KLTT, dự án thực hiện chậm tiến độ so với được phê duyệt (tiến độ đâu tư là “1999 - 200CT theo Quyết định phê duyệt Dự án số 4492/QD-UB-QLDA), đến nay chưa hoàn thành việc bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất: còn 38 trường hợp không đồng ý nhận tiền bồi thường, hỗ trợ tại Dự án, trong đó có 22/38 trường hợp chưa đồng ý bàn giao mặt bằng nhưng ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè chưa thực hiện cường chế thu hồi đất theo quy định.
Các đơn vị thực hiện Dự án cũng chưa thực hiện đầy đủ khối lượng các hạng mục đầu tư được ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt. Cụ thể, chỉ có bản đồ tuyến mà chưa có bản đồ đo đạc được cấp có thẩm quyền phê duyệt để xác định ranh đất thu hồi; không cắm cọc mốc khu đất thu hồi để quản lý bàn giao theo quy định;việc chỉnh lý hoặc thu hồi các Giấy chứng nhận quyên sử dụng đất của các hộ dân bị giải tỏa cũng chưa thực hiện xong.
Các thiếu sót nêu trên ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý, sử dụng đất; tiến độ đầu tư xây dựng tại các Dự án được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận đầu tư.
Việc thực hiện chính sách hỗ trợ bổ sung mua căn hộ chung cư theo chỉ đạo của ủy ban nhân dân Thành phố đã kéo dài chưa thực hiện được do Chủ đầu tư được giao đầu tư xây dựng chung cư là Công ty Đông Mê Kông chậm hoàn thành việc đầu tư xây dựng làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân bị thu hồi đất (nay đã hơn 20 năm), tiềm ẩn khiếu nại, tố cáo của người dân, cần sớm có giải pháp căn cơ, khả thi để giải quyết dứt điểm.
Trách nhiệm thuộc về Chủ đầu tư Dự án Quỹ đất đô thị cho Thành phố là Sở Giao thông công chánh (sau này là Sở Giao thông-Vận tải), Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông, Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan theo thời kỳ phát sinh vụ việc.
Hàng loạt doanh nghiệp BĐS dính sai phạm
Về quy hoạch chi tiết xây dựng khu đất được thu hồi tại dự án, Thanh tra TP.HCM xác định UBND huyện Nhà Bè duyệt quy hoạch 1/500 tại 7 phân khu vào tháng 10/2015 khi chưa có quy hoạch 1/2000, chưa có giấy phép quy hoạch là chưa phù hợp trình tự, thủ tục.
Sở Quy hoạch – Kiến trúc có trách nhiệm khi đề nghị UBND huyện Nhà Bè ký phê duyệt quy hoạch 1/2000 dự án.
Trong đó, việc điều chỉnh tăng hệ số sử dụng đất, chuyển đổi chức năng tại 3 phân khu (phân khu 9, 12, 15) xây nhà cao tầng có xin chủ trương của UBND Thành phố. Còn việc tăng chỉ tiêu quy hoạch hoặc chuyển đổi công năng tại các phân khu khác thì không báo cáo.
Về việc quản lý, sử dụng đất được thu hồi tại dự án, theo Thanh tra TP.HCM, hầu như toàn bộ khu đất được thu hồi tại Dự án Quỹ đất đô thị cho Thành phố đã được Sở Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ đầu tư.
Tuy nhiên, đến nay một số nơi chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng, thu hồi đất, chưa hoàn thành việc chỉnh lý hoặc thu hồi các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các hộ dân bị giải tỏa.
Việc quản lý đât của Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè và các chủ đầu tư còn lỏng lẻo dẫn đen tình trạng có người dân. đơn vị khác chưa bàn giao đất thu hồi hoặc lấn chiếm đất để sử dụng vào mục đích cá nhân,kinh doanh thu lợi (sử dụng đất để kết nối vào gara xe Anh Đức tại Phân khu 17-19 do Công ty CP Đầu tư Phước Kiển làm chú đầu tư),...;
Các phần đất có quy hoạch 1/2000 là đường dự kiến, nằm giữa các phân khu của Khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, đên nay không rõ đơn vị chịu trách nhiệm quan lý, đầu tư xây dựng dẫn đến việc đầu tư không đồng bộ, “da beo” ảnh hưởng đến kiến trúc cảnh quan toàn tuyến đường, không đúng theo quy hoạch 1/2000 đà được phê duyệt.
Tại Khu đất bên trái đường Nguyễn Hữu Thọ, cơ quan quản lý nhà nước có liên quan và các chủ đầu tư Dự án (gồm:Công ty CP Phú Hoàng Anh, Công ty Cổ phần An Tây, Công ty cổ phần kinh doanh bất động sản phát triển nhà thành phố -HD REAL…) có nhiều thiếu sót, khuyết điểm, vi phạm trong quá trình quản lý, sử dụng đât, thực hiện các dự án đẩu tư xây dựng như: chia nhỏ Phân khu chức nàng không đúng theo quy hoạch 1/2000 đã được phê duyệt.
Tại Khu đất phía bên phải đường Nguyễn Hữu Thọ cũng xảy ra một số thiếu sót, vi phạm tương tự như: đầu tư xây dựng chậm tiến độ, xây dựng không đúng quy hoạch, không phép, sai phép, lấn chiếm rạch,...đến nay vẫn còn trường hợp chưa bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố cập nhật biến động chuyển quyền sử dụng đất 2,55ha (trong đó có một phần phân khu số 6) thuộc một phần Dự án Khu dân cư Phước Nguyên Hưng từ Công ty Tài Nguyên sang Công ty Hoàng Nguyên năm 2008, trước khi ủy ban nhân dân Thành phố có Quyết định số 3414/QĐ-UBND ngày 09/8/2010 cho phép chuyển nhượng một phần dự án, là chưa đúng quy định.
Trách nhiệm thuộc về Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng, Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố, ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè, Chủ đầu tư Dự án Quỹ đất đô thị, các chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng, kinh doanh bât động sản và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan theo thời kỳ phát sinh vụ việc.
Với những thiếu sót, vi phạm của các tổ chức, cá nhân thời kỳ liên quan được nêu tại kết luận thanh tra, Chủ tịch UBND TP.HCM đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông phối hợp UBND huyện Nhà Bè cùng các sở, ngành khẩn trương khắc phục.
Trong đó, cần đẩy nhanh tiến độ dự án, thực hiện việc thanh, quyết toán đúng quy định, không để dự án kéo dài. Có giải pháp khả thi giải quyết việc mua căn hộ và bố trí nền đất tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Đồng thời, rà soát nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp sử dụng đất tại dự án.
Chủ tịch UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ngành liên quan thực hiện xong nội dung được chỉ đạo trước ngày 30/9/2023.
Thiên An