Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW sáng 18/5, Thủ tướng nhấn mạnh cần khẩn trương nâng hạng và tái cơ cấu thị trường chứng khoán, đồng thời hoàn thiện các quy định liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp, phát triển thị trường bảo hiểm nhằm giúp thị trường tài chính trở thành kênh dẫn vốn hiệu quả cho khu vực kinh tế tư nhân.
Mở rộng kênh huy động vốn cho kinh tế tư nhân
Sáng 18/5, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân.
Báo cáo quán triệt Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về kinh tế tư nhân, Thủ tướng Chính phủ khẳng định ngày 4/5 khi Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị được ban hành, sau hơn 10 ngày, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân; Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 138/NQ-CP về Kế hoạch hành động phát triển kinh tế tư nhân tại Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025.
Thủ tướng khẳng định, đây là yêu cầu trước hết và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo tiền đề cho phát triển KTTN. Trong đó, cần thống nhất nhận thức, hành động của các cấp uỷ, chính quyền, cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân về vị trí, vai trò của KTTN.
Thủ tướng Phạm Minh Chính
Thủ tướng nhấn mạnh, các chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 68 cần thể hiện rõ chủ trương của Bộ Chính trị: Bảo đảm nguyên tắc khi xử lý các sai phạm, vụ việc về dân sự kinh tế, ưu tiên áp dụng các biện pháp về dân sự, kinh tế, hành chính trước, cho phép được chủ động khắc phục sai phạm, thiệt hại.
Về tiếp cận đất đai, lãnh đạo Chính phủ khẳng định chậm nhất trong năm 2025, hoàn thành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực đất đai; giảm thiểu thời gian giải quyết thủ tục thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hỗ trợ tích cực trong giải phóng mặt bằng.
Cho phép các địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ; dành tối thiểu 20 ha/khu, cụm công nghiệp hoặc 5% tổng quỹ đất đã đầu tư kết cấu hạ tầng để cho các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê; giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu hoạt động và có chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp thuê nhà, đất là tài sản công…
Về vốn, ưu tiên một phần nguồn tín dụng thương mại dành cho DNTN, nhất là DNNVV, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Hoàn thiện mô hình các quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVVV ở cả trung ương và địa phương. Kết nối, chia sẻ thông tin giữa các hệ thống ngân hàng, thuế và các cơ quan có liên quan, bảo đảm liên thông, chia sẻ dữ liệu về tình hình hoạt động và tài chính của doanh nghiệp.
Thủ tướng yêu cầu, khẩn trương nâng hạng, tái cơ cấu thị trường chứng khoán, phát triển thị trường bảo hiểm, hoàn thiện quy định về trái phiếu doanh nghiệp để nâng cao chất lượng và mở rộng kênh huy động vốn ổn định, chi phí thấp cho kinh tế tư nhân…
Thủ tướng giao Bộ Tài chính xây dựng, triển khai Chương trình đào tạo, bồi dưỡng giám đốc điều hành trên phạm vi toàn quốc; phấn đấu đến năm 2030 đào tạo được 10.000 giám đốc có kỹ năng quản trị tiên tiến, hiện đại đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.
Đột phá chính sách mới từ Ngân hàng Nhà nước
Mới đây, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 03/2025/TT-NHNN quy định về mở và sử dụng tài khoản bằng đồng Việt Nam để thực hiện hoạt động đầu tư gián tiếp của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Thông tư chính thức có hiệu lực từ ngày 16/6/2025 và thay thế Thông tư số 05/2014/TT-NHNN.
Một trong những điểm đáng chú ý là bãi bỏ yêu cầu hợp pháp hóa lãnh sự đối với hồ sơ mở tài khoản. Trước đây, tổ chức nước ngoài phải mất vài tuần, thậm chí vài tháng để hoàn thiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ do nước ngoài cấp trước khi có thể mở tài khoản tại Việt Nam. Việc này không chỉ kéo dài thời gian mà còn khiến nhiều nhà đầu tư bỏ lỡ cơ hội đầu tư.
Với quy định mới, thời gian mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp được rút ngắn đáng kể, góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn nước ngoài, đặc biệt là các tổ chức đầu tư gián tiếp thông qua thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thông tư cũng quy định rõ nhà đầu tư nước ngoài chỉ được mở một tài khoản đầu tư gián tiếp tại một ngân hàng được phép hoạt động ngoại hối để thực hiện các giao dịch thu - chi liên quan đến hoạt động đầu tư gián tiếp tại Việt Nam. Một số trường hợp đặc biệt như công ty chứng khoán, quỹ đầu tư hoặc tổ chức tài chính nước ngoài có thể được mở thêm tài khoản tương ứng với số mã giao dịch được cấp.
Tài khoản đầu tư gián tiếp sẽ được sử dụng để thực hiện các giao dịch như: mua bán chứng khoán trên thị trường Việt Nam, nhận cổ tức, lợi nhuận đầu tư, góp vốn, mua cổ phần, chuyển tiền ra nước ngoài và các khoản chi phí phát sinh khác. Đồng thời, các khoản thu – chi đều phải có mục đích rõ ràng và được ghi nhận đúng quy định pháp luật để đảm bảo minh bạch.
Đáng chú ý, nhà đầu tư nước ngoài không được chuyển tiền từ tài khoản đầu tư gián tiếp sang hình thức tiền gửi có kỳ hạn và không được dùng tài khoản chung để đầu tư. Trong trường hợp chuyển đổi ngân hàng, nhà đầu tư phải đóng tài khoản cũ và chuyển toàn bộ số dư sang tài khoản mới.
Thông tư cũng quy định rõ nghĩa vụ của các ngân hàng được phép, bao gồm việc kiểm tra hồ sơ mở tài khoản, lưu trữ chứng từ giao dịch, hướng dẫn khách hàng tuân thủ pháp luật và thực hiện các biện pháp phòng chống rửa tiền.
Việc ban hành Thông tư 03/2025/TT-NHNN được kỳ vọng chuẩn hóa quy trình mở và sử dụng tài khoản đầu tư gián tiếp bằng đồng Việt Nam cho nhà đầu tư nước ngoài. Quy định mới này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch, giảm bớt thủ tục hành chính mà còn tạo thuận lợi cho dòng vốn nước ngoài gia nhập thị trường. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, góp phần tháo gỡ thêm một nút thắt trong lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam.
"Cửa sáng" để chứng khoán Việt được nâng hạng trong tháng 9
Trong thời gian qua, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các cơ quan liên quan đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, đặc biệt là cơ chế non-prefunding - một trong những yếu tố được xem là rào cản lớn nhất khiến Việt Nam chưa được nâng hạng.
Một bước ngoặt lớn về mặt công nghệ đã được ghi nhận khi Hệ thống KRX chính thức vận hành. Đây là cột mốc quan trọng mở ra nền tảng kỹ thuật để triển khai những chuẩn mực giao dịch hiện đại như T+0, bán khống có kiểm soát và mở rộng giao dịch các sản phẩm phái sinh. Hệ thống KRX cũng được kỳ vọng sẽ xử lý hiệu quả các vấn đề tồn đọng trong công tác thanh toán, giám sát và phòng ngừa rủi ro. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh các tổ chức xếp hạng quốc tế đang theo dõi sát sao từng cải tiến kỹ thuật của Việt Nam.
Ông Bùi Văn Huy - Giám đốc Khối Phân tích và Nghiên cứu FIDT đánh giá, việc hoàn tất Hệ thống KRX và áp dụng non-prefunding là những bước tiến quan trọng giúp Việt Nam tiệm cận tiêu chí nâng hạng.
“Dưới góc nhìn cá nhân, tôi đánh giá xác suất nâng hạng trong kỳ tháng 9 lần này là tương đối sáng, nhờ sự phối hợp rõ rệt giữa hạ tầng công nghệ, cải cách thể chế và quyết tâm chính sách. Dù vậy, một số yếu tố kỹ thuật mà tổ chức xếp hạng đang theo dõi và xem xét như quy trình mở tài khoản vốn gián tiếp còn phức tạp hay nới giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL)” - ông Huy nói.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh lộ trình cải cách theo hướng cụ thể và có trọng tâm. Một loạt giải pháp đang được triển khai, bao gồm vận hành hiệu quả Hệ thống KRX; rà soát và sửa đổi Nghị định 155/2020/NĐ-CP để quy định rõ thời hạn công bố tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa tại các công ty đại chúng; đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp; thí điểm tài khoản giao dịch tổng (OTA) cho các quỹ đầu tư nước ngoài rồi mở rộng dần; đồng thời phát triển các sản phẩm mới như bộ chỉ số đầu tư chuyên biệt và rút ngắn quy trình niêm yết sau IPO. Đặc biệt, nhóm đối thoại chính sách bao gồm các chuyên gia, các quỹ đầu tư và thành viên thị trường cũng đang được đề xuất thành lập để đồng hành xuyên suốt với các tổ chức xếp hạng, các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài trong quá trình nâng hạng.
Hiện nay, Hệ thống KRX đang vận hành ổn định kể từ ngày 5/5 đến nay. Các phiên giao dịch gần đây cho thấy tâm lý nhà đầu tư tích cực, các chỉ số chính đồng loạt tăng điểm. Điều này chứng minh rằng, thị trường đã đón nhận cải cách công nghệ với tâm lý lạc quan hơn và kỳ vọng vào các cơ chế giao dịch hiện đại sẽ sớm được triển khai. Tháng 9/2025 là cột mốc mà TTCK Việt Nam kỳ vọng sẽ ghi dấu một bước tiến mới trong quá trình hội nhập tài chính quốc tế. Với nền tảng hạ tầng hiện đại, khung pháp lý đang được hoàn thiện TTCK Việt Nam đang đi những bước vững chắc trên hành trình trở thành một kênh dẫn vốn hiệu quả và bền vững cho nền kinh tế.
Trung Anh (t/h)