Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý kế hoạch kiểm toán cần hướng vào các vấn đề trọng điểm được Quốc hội nêu tại Nghị quyết kỳ họp vào tháng 6, như đánh giá thị trường đất đai, tài chính, tiền tệ, bất động sản. Kiểm toán Nhà nước cũng cần hướng vào các vấn đề nóng đang được dư luận quan tâm như năng lượng, thiếu điện; xác định "có hay không bắt tay giữa ngân hàng, bảo hiểm"?
Chất lượng các cuộc kiểm toán cần nâng cao hơn
Tại phiên họp thứ 26 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cho ý kiến về báo cáo công tác năm 2023 và kế hoạch kiểm toán năm 2024 của Kiểm toán nhà nước.
Toàn cảnh phiên họp. (Ảnh Quochoi.vn)
Tính đến 31/8/2023, Kiểm toán Nhà nước đã xét duyệt 127 nhiệm vụ kế hoạch kiểm toán, triển khai 114/166 đoàn kiểm toán theo kế hoạch; kết thúc kiểm toán 93 cuộc, xét duyệt 94 dự thảo báo cáo kiểm toán; đã phát hành báo cáo kiểm toán của 61 cuộc kiểm toán. So với cùng kỳ các năm trước cho thấy, việc triển khai kế hoạch kiểm toán 8 tháng đầu năm 2023 chậm và thấp hơn so với cùng kỳ năm trước.
Tổng hợp sơ bộ kết quả 8 tháng đầu năm thực hiện kiến nghị kiểm toán năm 2022 về xử lý tài chính đạt 67,4%, cao hơn cùng kỳ năm trước (là 56,3%); sửa đổi, bổ sung ban hành mới 19/270 văn bản quy phạm pháp luật; có 33/183 báo cáo có kiến nghị về kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân được thực hiện.
Nêu ý kiến vào các báo cáo kiểm toán, Trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh đánh giá cao kết quả các cuộc kiểm toán đã đảm bảo chất lượng và đã chỉ ra được nhiều tồn tại, thiếu sót cũng như yêu cầu cần chấn chỉnh, khắc phục kịp thời. Kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán năm 2023 đã có nhiều chuyển biến tích cực.
Đồng thời, Kiểm toán Nhà nước cũng đã có nhiều đổi mới trong hoạt động. Những tồn tại, hạn chế được chỉ ra cũng đã có nội hàm cụ thể hơn, có phụ lục chi tiết, đánh giá những khó khăn, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong thời gian vừa qua và có lộ trình phân định trách nhiệm, kết quả khắc phục, kiến nghị tập trung vào những vấn đề mà dư luận và cử tri đang quan tâm như tái cơ cấu định giá ngân hàng, mua bắt buộc, vấn đề năng lượng, giá điện, điện mặt trời...
Tuy nhiên, bà Thanh cũng cho rằng, chất lượng các cuộc kiểm toán cần nâng cao hơn, có trọng tâm, tránh những kiến nghị chung chung, chưa đảm bảo tính khả thi.
Trưởng Ban Công tác đại biểu Nguyễn Thị Thanh đề nghị kiểm toán có trọng tâm, trọng điểm; tăng công khai kết quả kiểm toán, khắc phục kiến nghị chung chung, chưa cụ thể.
“Cần bảo đảm kiến nghị của kiểm toán đúng đối tượng, khả thi”, bà Thanh nhấn mạnh.
Với kế hoạch kiểm toán năm 2024, bà Thanh đề nghị cân nhắc tiến hành kiểm toán chuyên đề về giải ngân vốn đầu tư công; những tồn tại trong ngành điện, năng lượng; tái cơ cấu và xử lý nợ xấu...
Kiểm toán làm rõ có hay không ngân hàng bắt tay với bảo hiểm?
Nêu quan điểm tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đánh giá cao công tác xây dựng báo cáo của Kiểm toán nhà nước và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính, Ngân sách khá toàn diện và xác thực. Qua báo cáo cho thấy từ đầu năm đến nay, Kiểm toán nhà nước có nhiều đổi mới khá toàn diện theo hướng chuyên nghiệp, tích cực hơn.
Liên quan đến kế hoạch kiểm toán 2024, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần tiếp tục bám sát mục tiêu tăng cường năng lực, hiệu lực, hiệu quả của Kiểm toán nhà nước. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh kiểm toán nhà nước là công cụ rất quan trọng của Đảng, Nhà nước, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Do đó, Kiểm toán nhà nước có làm gì cũng cần chú trọng năng lực, hiệu lực và hiệu quả để đáp ứng những yêu cầu của đất nước. Với phương châm "thà ít nhưng mà tốt" như Kiểm toán nhà nước đã đề ra, cùng với đó là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; tăng cường công tác phối hợp, vừa đáp ứng yêu cầu quản lý của Trung ương, của các tỉnh, thành phố, hoạt động kiểm toán phải làm sao tiếp tục góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách, tiền tệ, v.v..
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp. (Ảnh Quochoi.vn)
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, Kiểm toán Nhà nướcphải tổ chức họp báo theo quy định. Riêng kiểm toán năm là phải họp báo công khai. Lựa chọn kiểm toán trọng điểm, chuyên đề để công khai. Một mặt cho thấy sức mạnh của kiểm toán, mặt khác để công luận giám sát cơ quan đã làm đúng chưa.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cũng lưu ý kiểm toán tư vấn phải sâu sắc hơn, phản biện phải sắc bén hơn, xử lý sai phạm nghiêm khắc hơn, nhất là sai phạm trong ban hành văn bản. Năm nay tập trung đánh giá tác động của các văn bản ban hành sai để đề xuất xử lý nghiêm sai phạm vì thực tế ban hành ra rất nhiều “giấy phép con”, văn bản không đúng pháp luật.
Theo Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, dù làm riêng biệt hay kiểm toán chung, tất cả các cuộc kiểm toán phải hướng vào việc đánh giá thị trường đất đai, tài chính, tiền tệ, chứng khoán, bất động sản để dự lường rủi ro về kinh tế vĩ mô.
“Kiểm toán phải trả lời được vì sao tín dụng ngân hàng tăng chậm, hệ thống tài chính, ngân hàng đang khó khăn, nợ xấu tăng, tình hình chậm trả nợ vay trái phiếu đáo hạn, nhất là trong lĩnh vực bất động sản tăng”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu.
Bên cạnh đó là một loạt các vấn đề lớn khác, như khó khăn trong mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế vẫn chưa được xử lý dứt điểm; các vấn đề về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, từ vấn đề in tới vấn đề phát hành, chiết khấu, giá bán sách giáo khoa…
Các vấn đề liên quan tới thị trường bảo hiểm nhân thọ, có hay không vấn đề bắt tay giữa ngân hàng và bảo hiểm để trục lợi; các vấn đề về đầu tư công, giải ngân đầu tư công với các chương trình mục tiêu quốc gia vì sao vẫn tắc, vẫn chậm; các vấn đề về phòng cháy, chữa cháy, đăng kiểm, sát hạch, đào tạo lái xe…
“Những vấn đề đó đáng lẽ Kiểm toán Nhà nước phải có dự báo, có động thái sớm thì đỡ thiệt hại”, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói.
Hồng Quang