Ông Đặng Anh Tuấn - Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines cho biết, giá vé máy bay dù tăng nhưng vẫn cách rất xa mức trần theo quy định. Điểm đáng chú ý là 76% chi phí đến từ nhiên liệu và thiết bị bay, nhưng hãng hàng không lại không kiểm soát được 2 yếu tố này. Ông cho rằng, ngành hàng không nói chung trên toàn thế giới và cả ở Việt Nam, 1 khách chỉ lãi được 1 USD.
Thừa nhận giá vé máy bay tăng 15-20%
Tại một hội thảo diễn ra mới đây, ông Đặng Anh Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines thừa nhận giá vé máy bay có tăng, khoảng 15-20% tùy chặng. "Tuy nhiên, tôi vẫn phải nhấn mạnh một điều rằng dù tăng, giá vé máy bay vẫn đang rất xa mức trần mà Nhà nước quy định. Đối với Vietnam Airlines trong 4 tháng qua, giá vé chỉ tương đương 76% so với mức quy định. Có những chặng chúng tôi phải bán ở mức 43% so với giá quy định", vị lãnh đạo cho biết.
Lý giải nguyên nhân giá vé tăng cao, ông Tuấn chỉ ra rằng chi phí từ nhiên liệu và thiết bị bay chiếm khoảng 76%. Tuy nhiên, hai yếu tố này lại không nằm dưới sự kiểm soát của các hãng hàng không. Đặc biệt, đối với sửa chữa và bảo dưỡng, những việc sửa chữa quan trọng về động cơ đều phải gửi ra nước ngoài.
"Về xăng dầu, so sánh mặt bằng giá năm 2024 với 2019, chi phí xăng dầu bị đội lên với Vietnam Airlines là 5.700 tỷ đồng. Riêng nói về tỷ giá thì chúng tôi mất 4.700 tỷ. Cộng hai khoản này, chúng tôi đã mất khoảng 11.000 tỷ đồng. Tôi nghĩ các hãng hàng không khác cũng tương tự. Chúng tôi không kiểm soát được.
Năm 2023-2024, thậm chí trước đó một chút, do ảnh hưởng của xung đột địa chính trị và chuỗi cung ứng đứt gãy, rất nhiều cơ sở sửa chữa và bảo dưỡng trong ngành hàng không thiếu người. Trước đây chúng tôi gửi một động cơ đi sửa mất khoảng 150 ngày, nhưng bây giờ mất 200-300 ngày, thậm chí cả năm máy bay mới quay lại phục vụ được. Tất cả những yếu tố đó đều tính vào chi phí của hãng.
Thêm vào đó, giá thuê tàu bay trên thế giới hiện đắt gấp đôi so với trước đây. Nhưng kể cả như vậy, việc đi thuê cũng rất khó khăn", ông Tuấn phân tích những lý do khiến giá vé tăng cao.
Ông Đặng Anh Tuấn – Phó Tổng Giám đốc Vietnam Airlines.
Phó Giám đốc Vietnam Airlines còn chỉ ra rằng năng lực vận tải của ngành hàng không Việt đã bị giảm đáng kể vì nhiều lý do.
"Bamboo Airways thì tái cơ cấu do hệ lụy của Covid-19. Chúng tôi cũng buộc phải tái cơ cấu Pacific Airlines bằng việc trả hết đội bay để xóa nợ trong những năm đại dịch, vậy là mất 6 máy bay. Vietnam Airlines và Vietjet thì chịu ảnh hưởng bởi việc nhà sản xuất triệu hồi hơn 1.000 động cơ trên thế giới, và phải mất 1 – 1,5 năm mới quay về được", vị lãnh đạo cho hay.
Câu hỏi được đặt ra là liệu có thể cải thiện "độ nóng" của giá vé máy bay hay không. Ông Tuấn cho rằng "có thể", bởi các bên đều đang nỗ lực xem xét, tính toán để điều chỉnh các khoản phí. Ông nói thêm rằng để tìm ra phương án giải quyết cần phối hợp giữa các nguồn lực của Nhà nước cũng như phía doanh nghiệp.
"Năm ngoái tôi trao đổi với doanh nghiệp du lịch rằng hiện nay đang lỗ khoảng 1 USD/người, thì khi hãng hàng không chở khách vào Phú Quốc, liệu phía các doanh nghiệp du lịch hoặc tỉnh Kiên Giang có đỡ được cho hãng hàng không 1 USD này hay không?
Đối với ngành hàng không nói chung trên toàn thế giới, 1 khách chỉ lãi được 1 USD. Hàng không ở Việt Nam cũng tầm đó, chúng tôi cũng tương tự, thậm chí dưới 1 USD. Lãi mỏng như vậy nên chỉ cần bay vào Tân Sơn Nhất gặp một cơn mưa giông, chúng tôi phải vòng lại một chút, là 1 USD đó bay luôn", ông Tuấn chia sẻ thêm.
Kìm tăng giá vé máy bay bằng cách nào?
Trong khi đó, ông Trương Việt Cường - Phó Tổng Giám đốc Bamboo Airways cho biết, chi phí thuê máy bay hiện nay tăng cao, khó thuê. Mới khoảng vài tháng trước thuê một máy bay (thuê ướt) dưới 3.000 USD/giờ, nhưng hiện kiếm một chiếc với giá 4.000 - 5.000 USD/giờ rất khó.
Phân tích về các chi phí ảnh hưởng đến giá vé máy bay, ông Cường cho biết có 3 nhóm chi phí lớn.
Nhóm chi phí thứ nhất, chiếm tới 55 - 60% tổng chi phí đầu vào, là các chi phí thuê tàu bay, sửa chữa động cơ, chi phí ngoại tệ…
Nhóm chi phí thứ 2 là các loại thuế, phí theo quy định. Các hãng nộp đúng theo đơn giá của Nhà nước và cũng không có khả năng tác động.
Nhóm chi phí thứ 3 là chi phí vận hành khai thác như chi phí lao động, chi phí phục vụ máy bay… Các hãng đều nỗ lực tối ưu các chi phí này, song không tác động nhiều đến giá vé.
"Do đó, không phải cứ giá trần tăng là hãng bay tăng giá vé", phó tổng giám đốc Bamboo Airways khẳng định.
Ông Trương Việt Cường - Phó Tổng Giám đốc Bamboo Airways.
Về giá vé máy bay, ông Trương Việt Cường - Phó Tổng Giám đốc Bamboo Airways cho biết, quan trọng nhất cần có mức giá trần linh hoạt theo chi phí xăng dầu, giá cấu thành đầu vào, chứ không nên cứng nhắc.
"Theo tôi, quy định giá trần hiện nay không phụ thuộc vào giá dầu, giá máy bay như thế nào thì còn có một chút bất cập. Ngoài ra, với chính sách giảm phí điều hành bay trước đây, chúng tôi cũng kiến nghị Chính phủ xem xét trình Quốc hội có điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu xăng dầu để hỗ trợ các hãng trong giai đoạn khó khăn hiện nay.
Giải pháp để có giá vé máy bay rẻ khi bay đêm cũng cần có sự hỗ trợ về thuế phí. Chứ như hiện nay, bay đêm chỉ thấp hơn bay ngày vài trăm ngàn đồng thì chẳng ai bay, chưa kể bay đêm còn có khoản phụ phí tăng thêm.
Ngoài ra, theo ông Cường, các địa phương có nguồn thu lớn từ du lịch cũng nên có chính sách hỗ trợ cho du khách.
Với hãng bay tư nhân lớn tại Việt Nam, ông Nguyễn Bác Toán - phó tổng giám đốc Thương mại Vietjet - cho rằng "chưa bao giờ lịch sử ngành hàng không trong 20 năm qua lại sụt giảm chi tiêu mạnh như vậy".
Các hãng hàng không luôn mong muốn đem đến giá vé tốt nhất cho khách hàng. Vì vậy, để giảm giá vé về mức hợp lý để thị trường chấp nhận, đầu tiên cần có các chính sách hỗ trợ giảm thuế, phí trong điều hành, khai thác tại các sân bay, tăng năng lực điều hành khai thác tại các cảng hàng không.
Từ đó giảm thời gian quay đầu của các chuyến bay, tăng tần suất, tăng năng lực vận hành khai thác, giảm giá dịch vụ các khung giờ bay đêm để tăng cường các chuyến bay đêm phục vụ hành khách.
Hồng Quang