Nhìn Starbucks, Coffee Bean Tea & Leaf,...gặp nhiều khó khăn hay Gloria Jeans, Coffer Bar,...phải rút khỏi Việt Nam mới thấy những thách thức không hề nhỏ mà các thương hiệu cà phê nổi tiếng thế giới phải đối mặt tại Việt Nam. Vậy nguyên nhân là do đâu?
Cái "gu cà phê" của người Việt
Là công dân của quốc gia sản xuất cà phê lớn thứ hai trên thế giới, rõ ràng người Việt rất thích uống và có "gu" cà phê của riêng mình. Một trong những loại cà phê thông dụng và nổi tiếng nhất ở Việt Nam là cà phê sữa đá, loại thức uống làm từ cà phê pha phin thêm sữa đặc có đường và bỏ đá vào trong một chiếc cốc bằng thủy tinh.
Phần lớn đồ uống từ cà phê của Việt Nam được pha từ hạt cà phê robusta, có vị đắng hơn và hàm lượng caffeine cao hơn (2,7%) so với hạt arabica (1,5%). Hạt robusta có sẵn ở khắp Việt Nam trong khi 75% sản phẩm của các chuỗi cà phê phương tây đều là từ hạt arabica. Hơn nữa, hạt robusta lại rẻ hơn hạt arabica do sản xuất tốn ít nguồn lực hơn. Ở Việt Nam, robusta chiếm tới 97% tổng sản lượng cà phê.
Thương hiệu cà phê nổi tiếng thế giới gặp nhiều khó khăn tại thị trường Việt Nam.
Thế nhưng, người tiêu dùng không thể tìm thấy robusta ở Starbucks, vì hầu hết chuỗi cà phê phương Tây chỉ phục vụ cà phê từ hạt arabica. Đồng thời, thực đơn ở những chuỗi này cũng không có các thức uống truyền thống, quen thuộc với người Việt.
Giá cả phải chăng, đa dạng thức uống
Xét về giá cả, thức uống ở Starbucks đắt gấp 2-3 lần Highlands và nhiều chuỗi cà phê Việt khác. Thậm chí tại một số điểm bán nhỏ lẻ, ly cà phê còn có giá chưa đầy 1 USD. Đồ uống của các quán thuộc chuỗi quốc tế đa phần đều đắt hơn đáng kể. Ước tính, người tiêu dùng Việt bỏ tiền nhiều gấp 2,5 lần tại những quán này so với quán cà phê Việt.
Về thực đơn, Highlands Coffee và The Coffee House đưa một số loại thức uống giới trẻ ưa thích như trà sữa, trà chanh, trà đào,...vào thực đơn của mình. Đây là một phương thức kinh doanh sáng tạo và thể hiện sự linh hoạt của các thương hiệu cà phê Việt.
Chính vì thế, thống kê, năm ngoái, Việt Nam có 540.000 nhà hàng lớn nhỏ và có tới 430.000 trong số đó là quầy hàng đường phố. Ngay cả 5 chuỗi cà phê lớn nhất Việt Nam cũng mới chỉ nắm giữ 15,3% thị trường. Chuỗi cà phê Việt, Highlands Coffee đứng đầu với 7,2%. Dù ở vị trí thứ hai nhưng Starbucks chỉ chiếm vỏn vẹn 2,9% của toàn bộ thị trường rộng lớn và đầy tiềm năng ở Việt Nam.
Ngoài ra, có một số chi tiết khiến các quán cà phê nước ngoài họ chưa có. Điển hình, tại một quán nhỏ của Việt Nam, một cốc cà phê bình dân thường có giá thấp hơn 1 USD, được phục vụ nhanh và đi kèm wi-fi miễn phí. Một số nơi, khách hàng có thể vừa nhâm nhi cà phê, vừa tranh thủ để cho người thợ đánh giày đường phố tân trang lại đôi giày của mình, điều hầu như không bao giờ xuất hiện tại một quán cà phê sang chảnh của chuỗi nước ngoài.
Nguyễn Hương