Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, việc bảo vệ nhãn hiệu tại thị trường quốc tế trở nên cấp thiết với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây cho thấy, chi phí đăng ký quốc tế đang là rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) “ngại” ra biển lớn.
Chi phí cao – Lý do hàng đầu khiến doanh nghiệp “lùi bước”
Theo khảo sát do Sunrise IP thực hiện phối hợp với Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới (WIPO), trên 398 chủ đơn/chủ bằng tại Việt Nam, chi phí đăng ký quốc tế được xác định là một trong ba rào cản hàng đầu, bên cạnh thủ tục phức tạp và thiếu hiểu biết về hệ thống Madrid.
70% trong 398 chủ đơn/chủ bằng chọn rào cản lớn nhất là Chi phí đăng ký cao.
Cụ thể, một đơn đăng ký nhãn hiệu quốc tế thông qua hệ thống Madrid (do WIPO điều phối) có thể tốn từ 653 CHF (Khoảng 20 triệu đồng) trở lên, chưa bao gồm phí dịch vụ và đại diện. Đối với SMEs với ngân sách hạn chế, đây là một con số đáng cân nhắc.
Rào cản khiến SMEs Việt tụt lại trong cuộc đua bảo hộ thương hiệu toàn cầu
Để gỡ bỏ rào cản lớn nhất hiện nay, chi phí đăng ký quốc tế quá cao, nhóm nghiên cứu từ Sunrise IP đã đề xuất một lộ trình hỗ trợ mang tính đột phá. Theo đó, trong giai đoạn 3 đến 5 năm đầu tiên, tất cả các chủ đơn tại Việt Nam nên được giảm đến 90% mức phí cơ bản của WIPO khi đăng ký qua hệ thống Madrid.
Tiếp theo, trong 3 đến 5 năm sau đó, mức ưu đãi giảm 50% sẽ được áp dụng riêng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) hoặc cá nhân có số lượng đơn đăng ký hạn chế. Sau giai đoạn ưu đãi, mức phí sẽ được điều chỉnh trở lại theo biểu phí chuẩn. Đề xuất giảm 90% phí trong 3 năm đầu được bà Lê Phương Thảo (Misha), Giám đốc Sở hữu Trí tuệ Bình Minh (Sunrise IP), nhấn mạnh như một cú hích cần thiết để SMEs Việt tiến ra thị trường quốc tế.
Đề xuất ưu đãi giảm chi phí theo lộ trình xoắn ốc của Sunrise IP.
Song song với chính sách hỗ trợ chủ đơn, nghiên cứu cũng đề xuất cơ chế khuyến khích các đại diện sở hữu trí tuệ, lực lượng trung gian quan trọng trong quá trình khai thác hệ thống Madrid. Cụ thể, các đại diện có thể được hưởng hoa hồng 5% nếu nộp từ 5 đến 20 đơn mỗi năm và 10% với số lượng trên 20 đơn. Cơ chế này không chỉ tăng động lực cho đại diện tư vấn tích cực hơn, mà còn góp phần phổ cập nhanh chóng dịch vụ bảo hộ nhãn hiệu quốc tế trong cộng đồng doanh nghiệp Việt.
Ngoài các hỗ trợ tài chính, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng cần thay đổi nhận thức một cách thực chất trong cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc cung cấp miễn phí dịch vụ hỗ trợ khai tờ khai, hướng dẫn sử dụng hệ thống e-Madrid bằng tiếng Việt, cùng với tổ chức các hội thảo, chương trình truyền thông và đào tạo, sẽ giúp SMEs hiểu rõ hơn về lợi ích chiến lược của việc bảo hộ thương hiệu ra nước ngoài.
Trong thời đại mà thương hiệu là tài sản vô hình có giá trị cao, việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu quốc tế không còn là lựa chọn, mà là điều kiện sống còn. Nếu không chủ động bảo vệ thương hiệu của mình, doanh nghiệp sẽ phải trả giá bằng việc đánh mất nó vào tay người khác.
Việt Nam hiện có hàng ngàn SMEs với tiềm năng xuất khẩu lớn, nhưng nếu các rào cản chi phí không được tháo gỡ kịp thời, cánh cửa bước ra thế giới thông qua hệ thống Madrid sẽ vẫn còn khép hờ.
Chi Lan