Trong hai ngày 11–12/6/2025, Cục Sở hữu trí tuệ (SHTT) phối hợp với Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) và Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO) tổ chức Hội thảo “Hệ thống Madrid về đăng ký nhãn hiệu quốc tế”. Sự kiện với mục tiêu thúc đẩy và tăng cường hiệu quả Hệ thống Madrid tại Việt Nam, qua đó giúp các doanh nghiệp trong nước bảo hộ tốt nhất tài sản trí tuệ của mình trên thị trường quốc tế.
Các chuyên gia đến từ Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), và Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO) trao đổi tại hội thảo
Theo Cục SHTT, những năm gần đây, số lượng đơn đăng ký quốc tế nhãn hiệu qua Hệ thống Madrid có nguồn gốc từ Việt Nam không ngừng gia tăng. Năm 2024, Cục đã tiếp nhận gần 10.000 đơn, xử lý khoảng 9.500 đơn và cấp văn bằng bảo hộ cho hơn 6.000 đơn đăng ký quốc tế có chỉ định Việt Nam – gấp đôi so với cách đây 10 năm. Đặc biệt, số lượng đơn Madrid có nguồn gốc Việt Nam đạt gần 350 đơn, tăng khoảng 3,5 lần trong cùng kỳ.
Ngoài sự gia tăng về số lượng, các đơn đăng ký cũng mở rộng về phạm vi chỉ định lãnh thổ – có đơn đã chỉ định đến hơn 50 quốc gia. Các thị trường được doanh nghiệp Việt Nam quan tâm nhiều nhất bao gồm: Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc… Danh mục hàng hóa và dịch vụ đăng ký cũng ngày càng đa dạng, không chỉ dừng lại ở các sản phẩm truyền thống như nông sản, thực phẩm mà còn bao gồm mỹ phẩm, công nghệ, thiết bị y tế – những ngành có tính cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.
Tăng trưởng nhưng chưa tương xứng với quy mô tăng trưởng kinh tế Việt Nam
Việc phổ biến và ứng dụng hệ thống Madrid trong doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều rào cản kỹ thuật cần được tháo gỡ
Các số liệu đề cập ở trên tuy cho thấy sự tăng trưởng về đơn Madrid, nhưng thực chất các con số trên vẫn chưa phản ánh đúng quy mô tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam, nhất là trong bối cảnh xuất khẩu của Việt Nam đang đạt nhiều thành tựu nổi bật với các mặt hàng chủ lực như điện tử, linh kiện, dệt may, giày dép...
Một trong những nguyên nhân chính là nhận thức còn hạn chế của nhiều doanh nghiệp về lợi ích của Hệ thống Madrid, cách thức vận hành hệ thống, cùng với những lo ngại về quy trình, thủ tục đăng ký, hiệu lực bảo hộ tại từng nước hoặc vấn đề về chi phí…. Trong khi đó, việc bảo hộ nhãn hiệu tại thị trường quốc tế không chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và chuỗi cung ứng đang dịch chuyển mạnh mẽ.
Hệ thống Madrid – công cụ pháp lý hiệu quả để bảo hộ nhãn hiệu của doanh nghiệp ở nước ngoài
Tại hội thảo, các chuyên gia đến từ WIPO, JPO và Cục SHTT đã trình bày chi tiết về lợi ích, hạn chế và các lưu ý khi sử dụng Hệ thống Madrid. Trong đó, nổi bật là 4 lợi ích cốt lõi: Đơn giản và tiết kiệm giai đoạn nộp đơn: Chỉ cần nộp một đơn, bằng một ngôn ngữ, trả một loại phí, thông qua một cơ quan duy nhất; Đơn giản hóa thủ tục sau bảo hộ: Một thủ tục duy nhất có hiệu lực ở nhiều nước, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí quản lý nhãn hiệu; Thời hạn xử lý rõ ràng: Tối đa 12 hoặc 18 tháng; Dễ dàng mở rộng bảo hộ: Có thể bổ sung chỉ định quốc gia mới khi doanh nghiệp mở rộng thị trường.
Tuy nhiên, hệ thống Madrid cũng có những bất cập nhất định. Cụ thể, sự khác biệt trong quy định pháp luật giữa các quốc gia thành viên yêu cầu người nộp đơn cần nghiên cứu kỹ lưỡng để tránh sai sót, đảm bảo đơn không bị từ chối do không đáp ứng quy định của từng quốc gia chỉ định.
Bà Nguyễn Thị Hương Liên đại diện các doanh nghiệp Việt Nam chia sẻ câu chuyện của Sao Thái Dương trong việc sử dụng hệ thống Madrid
Hội thảo cũng là dịp để các doanh nghiệp chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong việc sử dụng hệ thống Madrid để bảo hộ nhãn hiệu ra nước ngoài. Bên cạnh đó, các chuyên gia quốc tế cũng trình bày một số kết quả khảo sát và đề xuất nhằm phát triển hệ thống Madrid tại Việt Nam như: tăng cường truyền thông, đào tạo, nâng cao năng lực sử dụng hệ thống, đặc biệt là mở rộng tiếp cận thông qua các nền tảng số do WIPO xây dựng – những nội dung Việt Nam có thể nghiên cứu, áp dụng phù hợp với điều kiện trong nước.
Qua hội thảo, các đại biểu đã có cái nhìn toàn diện về cơ hội, thách thức và giải pháp khi tiếp cận Hệ thống Madrid. Đây sẽ là cơ sở để các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng xây dựng chiến lược dài hạn, chủ động bảo vệ thương hiệu, nâng cao giá trị tài sản trí tuệ, từ đó giúp thương hiệu Việt vươn ra mạnh mẽ hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu.
Gia Huy