Vì động cơ vụ lợi, cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng đã tạo điều kiện không chính đáng cho Nhà máy điện mặt trời Trung Nam-Thuận Nam thuộc một công ty trong hệ thống Công ty cổ phần đầu tư Xây dựng Trung Nam (Trung Nam Group) được hưởng giá ưu đãi 9,35 Uscents/kWh. Việc này gây thiệt hại cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam số tiền hơn 900 tỷ đồng.
Tiếp nhận nguồn tin tố giác từ thư nặc danh
Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an vừa ban hành bản kết luận điều tra bổ sung vụ án Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Bộ Công thương và các tỉnh, thành phố.
Theo kết quả điều tra, cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng và bị can Phương Hoàng Kim (cựu Cục trưởng Cục Điện lực và năng lượng tái tạo, Bộ Công Thương) đã có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ trong việc Bộ Công thương tham mưu cho Thủ tướng thực hiện quy định về diện đối tượng và điều kiện được hưởng chính sách giá điện ưu đãi.
Cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng
Kết luận nêu rõ, vụ án được điều tra theo kiến nghị khởi tố của Thanh tra Chính phủ (TCCP). Tại công văn của TCCP đã nêu các dấu hiệu của tội phạm được phát hiện qua hoạt động thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch, đầu tư xây dựng các công trình điện theo Quy hoạch Điện VII và Quy hoạch điện VII điều chỉnh.
Quá trình giải quyết kiến nghị, Cơ quan An ninh điều tra tiếp nhận thêm 3 nguồn tin. Trong đó có nguồn tin nặc danh về những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật của các cá nhân có liên quan tại Công ty Mua bán điện thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Nội dung phản ánh về việc công nhận ngày vận hành thương mại cho một số dự án điện mặt trời và thành lập công ty "sân sau" để tạo đường dây làm ăn và đứng ra giao dịch với các chủ đầu tư, nhà thầu...
Cố tình mở rộng đối tượng được hưởng giá điện ưu đãi
Năm 2017, Chính phủ ban hành cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời, quy định giá mua điện từ các dự án điện mặt trời nối lưới là 9,35 Uscents/kWh.
Đến cuối năm, Công ty cổ phần Điện mặt trời Trung Nam do ông Nguyễn Tâm Thịnh làm người đại diện theo pháp luật đề nghị Bộ Công thương thẩm định bổ sung Dự án Nhà máy điện mặt trời Trung Nam-Thuận Nam vào quy hoạch phát triển điện lực tỉnh Ninh Thuận.
Khi Bộ Công thương đang thực hiện thủ tục thẩm định thì tháng 5/2018, Văn phòng Chính phủ có văn bản thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng yêu cầu dừng thẩm định, bổ sung quy hoạch đối với các dự án đang thẩm định, chờ Quy hoạch phát triển điện mặt trời quốc gia.
Nhà máy Điện Mặt Trời Trung Nam – Thuận Nam. Ảnh: Trung Nam Group
Ngày 31/8/2018, Chính phủ ban hành Nghị quyết 115/NQ-CP về việc thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ tỉnh Ninh Thuận phát triển kinh tế xã hội. Trong đó có quy định đồng ý cho tỉnh Ninh Thuận được hưởng giá điện ưu đãi theo quyết định trước đó. Thời gian đến hết năm 2020, áp dụng với các dự án năng lượng mặt trời và hạ tầng đấu nối công suất thiết kế 2.000 MW đã được Thủ tướng chấp thuận triển khai.
Bộ Công thương lập Tổ soạn thảo Dự thảo Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg trong đó bị can Phương Hoàng Kim là Tổ trưởng.
Thời điểm này, ông Hoàng Quốc Vượng là Thứ trưởng Bộ Công thương, được giao phụ trách Cục Điện lực và năng lượng tái tạo, trực tiếp chỉ đạo tham mưu xây dựng Dự thảo Quyết định số 13/2020/QĐ-TTG. Ông Vượng đã chỉ đạo Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo xây dựng dự thảo quyết định của Thủ tướng theo hướng mở rộng diện đối tượng được hưởng giá điện ưu đãi.
Ông Phương Hoàng Kim là Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo, với vai trò Tổ trưởng Tổ soạn thảo, ông Kim trực tiếp việc xây dựng Dự thảo Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg.
Quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, ông Kim biết các chủ trương của Chính phủ, chỉ đạo của Thủ tướng tại các cuộc họp về cơ chế, chính sách hỗ trợ tỉnh Ninh Thuận. Theo đó, đối với các dự án điện mặt trời, là “các dự án điện mặt trời nối lưới và hạ tầng đấu nối công suất 2.000 MW đã được Thủ tướng chấp thuận triển khai” (các dự án được phê duyệt bổ sung quy hoạch trước ngày 31/8/2018) mới được đưa vào diện áp dụng giá ưu đãi.
Tuy nhiên, vì động cơ vụ lợi, cựu Cục trưởng đã tạo điều kiện không chính đáng cho Nhà máy điện mặt trời Trung Nam-Thuận Nam thuộc một công ty trong hệ thống Công ty cổ phần đầu tư Xây dựng Trung Nam (Trung Nam Group) được hưởng giá ưu đãi 9,35 Uscents/kWh.
Gây thiệt hại cho EVN hơn 900 tỷ đồng
Theo Kết luận, ông Kim đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao, cố ý chỉ đạo Tổ soạn thảo Dự thảo Quyết định số 13 không thực hiện đúng Nghị quyết số 115 của Chính phủ. Ông Kim còn không báo cáo lãnh đạo Bộ Công thương về việc Dự thảo Quyết định 13 có nội dung trái với Nghị quyết 115. Mục đích của cựu Cục trưởng là nhằm để Nhà máy điện Trung Nam được hưởng giá điện ưu đãi.
Ông Kim cũng là người trực tiếp tham mưu, đề xuất bổ sung quy hoạch và giá điện ưu đãi cho Nhà máy điện mặt trời Trung Nam.
Cơ quan điều tra xác định hành vi của bị can Phương Hoàng Kim và Hoàng Quốc Vượng là nguyên nhân dẫn đến việc Bộ Công thương tham mưu, đề xuất Phó Thủ tướng ký ban hành Quyết định số 13 trái với Nghị quyết số 115, trái chỉ đạo của Thủ tướng. Việc này gây ra hậu quả là Tập đoàn Điện lực Việt Nam phải trả tiền mua điện với giá ưu đãi 9,35 Uscents/kWh thay vì giá 7,09 Uscents/kWh cho 2 dự án điện mặt trời Solar Farm Nhơn Hải và Trung Nam. Thực chất, 2 dự án này không thuộc diện đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi theo quy định mới.
Nhờ đó, riêng từ tháng 10/2020 đến 1/2023, EVN đã mua điện và thanh toán cho nhà máy điện Trung Nam – Thuận Nam với giá 9,35 UScents/kWh cho hơn 1,3 triệu kWh điện, gây thiệt hại hơn 700 tỷ đồng. Tuy nhiên, tại kết luận điều tra bổ sung vừa ban hành, CQĐT xác định số thiệt hại là hơn 900 tỷ đồng.
Bị can Hoàng Quốc Vượng khai đã nhận của Công ty Đầu tư Xây dựng Trung Nam số tiền 1,5 tỷ đồng. Hiện gia đình ông Vượng đã nộp toàn bộ số tiền trên để khắc phục hậu quả.
Đáng chú ý, trong quá trình khởi tố, bắt giữ bị can để điều tra vụ án, ngoài nhiều đồ vật như: điện thoại Iphone 12 và 15 Pro max; máy ghi âm; máy tính để bàn và nhiều thiết bị khác, cơ quan công an còn tiết hành thu giữ sổ tiết kiệm không mang tên ông Phương Hoàng Kim mà đứng tên "L.Th.H.V." trị giá 4,8 tỷ đồng, mở tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam.
Trung Anh