Đồng Nai là địa phương có nhu cầu sử dụng điện lớn trong cả nước nhưng hiện nay một số phần của hệ thống lưới điện đang đầy và quá tải. Trong khi một loạt các dự án lưới điện đang chậm tiến độ do vướng quy hoạch, quy hoạch chồng lấn và chậm giải phóng mặt bằng.
Cụ thể, mới đây Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho hay nhiều dự án điện do quy hoạch chồng lấn, chậm giải phóng mặt bằng đã khiến các công trình lưới điện chậm tiến độ. Dẫn chứng như dự án Nhà máy thủy điện Trị An mở rộng sẽ lắp đặt hai tổ máy có công suất 200MW ở xã Hiếu Liêm, huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai với tổng mức đầu tư hơn 3.965 tỉ đồng. Dự án dự kiến khởi công vào cuối năm 2024 và sẽ hoàn thành hai tổ máy vào cuối năm 2027. Hiện EVN đang mở thầu, lựa chọn nhà thầu và trình phương án vay vốn.
Tuy nhiên, Tập đoàn Điện lực Việt Nam lo ngại vướng mắc lớn nhất ở dự án trên là việc xác định nguồn gốc đất, thẩm định giá đất để bồi thường sẽ làm chậm tiến độ dự án. Vì vậy, đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam kiến nghị tỉnh Đồng Nai sớm phê duyệt dự toán chi phí để tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Trạm biến áp 110kV Giang Điền ở huyện Trảng Bom
Hay ở một dự án khác, là trạm biến áp 110kV Giang Điền ở huyện Trảng Bom khởi công từ năm 2016 nhưng do vướng mặt bằng thi công một số móng trụ nên đến giờ vẫn chưa thể đấu nối đưa vào vận hành. Liên quan đến các công trình lưới điện, Theo Phó Tổng Giám đốc EVN – ông Nguyễn Tài Anh cho hay, tại Đồng Nai các công trình lưới điện theo quy hoạch hầu hết không được cập nhật lên bản đồ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng của địa phương. Do đó, việc thỏa thuận hướng tuyến đường dây các công trình lưới điện theo quy hoạch đã được duyệt bị kéo dài.
Có dự án điện phải điều chỉnh bổ sung quy hoạch, điều chỉnh hướng tuyến, điều chỉnh thiết kế theo yêu cầu của địa phương để tránh chồng lấn với quy hoạch các dự án hạ tầng khác. Do chồng lấn quy hoạch, vướng giải phóng mặt bằng nên có một số dự án phải kéo dài thời gian dẫn đến hết hiệp định cho vay, nhà tài trợ chấm dứt hợp đồng tài trợ, khiến ngành điện gặp khó khăn trong thu xếp vốn.
Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam kiến nghị tỉnh Đồng Nai trong quá trình lập quy hoạch phối hợp với ngành điện để thẩm định quy hoạch (trong đó có danh mục các dự án điện, kế hoạch sử dụng đất...) trình các bộ ngành, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhằm hạn chế phải điều chỉnh quy hoạch.
Qua đó, ông Võ Tấn Đức - Quyền Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai thông tin, trong quy hoạch điện VIII và quy hoạch phát triển điện lực tỉnh Đồng Nai chỉ xác định danh mục các công trình điện. Hiện chưa xác định chính xác vị trí trạm biến áp, trụ, hướng tuyến đường dây sẽ dẫn đến việc chồng chéo quy hoạch tại địa phương. Đồng Nai đề nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương xem xét có cơ chế thỏa thuận vị trí trạm biến áp và hướng tuyến các công trình điện trước để cập nhật vào quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch xây dựng của địa phương.
Đồng thời lãnh đạo tỉnh Đồng Nai cũng yêu cầu các sở ngành, UBND các huyện, thành phố hỗ trợ chủ đầu tư các công trình điện đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng. Đồng thời hỗ trợ cho chủ đầu tư các công trình điện cập nhật, điều chỉnh quy hoạch xây dựng, kế hoạch sử dụng đất. Đặc biệt là Ban quản lý dự án các khu công nghiệp cung cấp thông tin về tình hình phát triển các khu, cụm công nghiệp, khu đô thị, khu công nghệ cao về nhu cầu sử dụng điện để phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Điện lực Đồng Nai xây dựng các phương án đảm bảo cung cấp điện.
Theo tìm hiểu của phóng viên hiện trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện có hệ thống lưới điện quốc gia; 6 nhà máy điện và hơn 5,9 ngàn hệ thống lưới điện mặt trời mái nhà. Dự kiến sắp tới, Đồng Nai có 5 dự án thủy điện, 4 dự án điện rác, 2 dự án nhà máy nhiệt điện với tổng công suất khoảng 2.000 MW. Tuy vậy, từ thực tiễn, nhiều dự án điện chậm triển khai do vướng mặt bằng, các dự án năng lượng không được đấu nối, UBND tỉnh kiến nghị có chính sách cụ thể khuyến khích phát triển các dự án năng lượng tái tạo; điều chỉnh chính sách giá bồi thường, hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi cho thi công các dự án năng lượng và hạ tầng kỹ thuật nói chung; sớm ban hành chính sách phát triển điện mặt trời.
Với hơn 5.900 hợp đồng dự án điện mặt trời mái nhà, trong đó trên 800 dự án do doanh nghiệp đầu tư, còn lại là của các hộ gia đình, cá nhân và trang trại. Hiện tại, có rất nhiều công trình điện mặt trời lắp đặt ở các trang trại gặp khó khăn về việc chuyển mục đích sử dụng đất bởi vì không phù hợp quy hoạch sử dụng đất.
Riêng đối với các công trình do doanh nghiệp thuê mái nhà xưởng trong khu công nghiệp để lắp đặt hệ thống điện mặt trời cũng gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục cấp phép xây dựng. Với hộ gia đình, cá nhân đang gặp vướng mắc về thủ tục đăng ký kinh doanh có doanh thu bán điện cho ngành điện dưới 100 triệu đồng/năm.
Để giải quyết tình trạng trên, trước đó tại các buổi làm việc, Phó bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quản Minh Cường yêu cầu rà soát lại nhu cầu, đề ra giải pháp nhằm chủ động tạo ra nguồn năng lượng cho tỉnh trong 5 đến 10 năm tới; huy động nguồn lực phát triển nguồn năng lượng mới. Bên cạnh đó, rà soát các bất cập của chính sách để đề xuất bổ sung, sửa đổi; tăng cường thanh tra, kiểm tra thực thi chính sách, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh các vi phạm liên quan đến năng lượng./.
Hải Bình (T/H)