KBSV dự báo Ngân hàng Nhà Nước sẽ tiếp tục tăng lãi suất điều hành thêm 0.5-1% theo xu hướng chung của các NHTW toàn cầu, đặc biệt là Mỹ. Mặt bằng lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trong các tháng cuối năm 2022 do nhu cầu tín dụng tăng khi nền kinh tế phục hồi.
Lạm phát được kiểm soát tốt ở mức 3.8%
Trong Báo cáo Triển vọng kinh tế vĩ mô quý 4/2022, Chứng khoán KBSV nhận định mặc dù xuất hiện một số yếu tố rủi ro gây gia tăng áp lực lạm phát trong năm 2022, nhưng lạm phát của Việt Nam vẫn được kiểm soát tốt ở mức 3.8% cho cả năm 2022 do biến động giá hàng hóa, chủ yếu là giá xăng dầu trong nước giảm mạnh theo giá dầu thế giới từ cuối quý 3. Giá heo hơi ổn định quanh mức 55,000 – 60,000 nhờ nguồn cung ổn định đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng trong nước; và khác với hầu hết các nền kinh tế khác, Việt Nam không có áp lực lạm phát xuất phát từ chính sách tài khoá và tiền tệ nới lỏng tích luỹ trong 2 năm Covid.
KBSV cũng cho rằng áp lực lạm phát từ chính sách tiền tệ chưa đáng lo ngại. Ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt bằng các công cụ tỉ giá, lãi suất, tăng trưởng tín dụng, theo thứ tự ưu tiên, giúp không tạo áp lực quá lớn lên lạm phát.
Cụ thể, từ đầu năm NHNN nỗ lực ổn định tỷ giá trong bối cảnh DXY tăng mạnh, giúp giảm thiếu tối đa các ảnh hưởng tiêu cực của việc nhập khẩu lạm phát lên nền kinh tế. Giá xăng, dầu trong nước phụ thuộc nhiều vào diễn biến giá dầu thế giới – liên quan mật thiết với bàn cờ địa chính trị, vẫn luôn là yếu tố được chúng tôi theo dõi và cập nhật thường xuyên. Trong quý 4, giá dầu có thể tăng trở lại do nhu cầu tăng mạnh vào mùa đông, lên mức mặt bằng 100$/thùng, nhưng KBSV kì vọng việc Chính Phủ ưu tiên bình ổn giá xăng dầu trong nước thông qua việc giảm thuế môi trường trên giá bán đầu ra, hoặc xem xét các đề xuất khác liên quan tới việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng trên giá bán đầu ra nếu giá xăng dầu thế giới tiếp tục leo thang, sẽ giúp kìm cương đà tăng của lạm phát trong nước.
Tuy nhiên, KBSV dự báo giá thịt lợn có thể tăng lên mức 65,000 – 70,000 VND/kg nhờ nhu cầu ăn uống hồi phục, trong khi nguồn cung thịt heo giảm do tỷ lệ tái đàn đầu năm 2022 ở mức thấp khi các yếu tố liên quan tới dịch tả lợn, giá cám cao và giá lợn thấp đã tác động tiêu cực tới tâm lý của các hộ chăn nuôi. Dù vậy, giá thịt lợn khó có thể về mốc đỉnh năm 2020 nhờ việc Chính Phủ luôn ưu tiên tăng cường nguồn cung trong nước.
Lãi suất điều hành có khả năng tăng thêm 0.5 – 1%
Trong kịch bản cơ sở lạm phát bình quân tăng 3.8% như nhận định ở trên và không có thêm cú sốc về giá dầu, tuy vẫn chịu áp lực lạm tỷ giá và giữ nguyên mục tiêu tăng trưởng tín dụng 14%, KBSV cho rằng có khả năng Ngân hàng Nhà Nước sẽ tiếp tục tăng lãi suất điều hành thêm 0.5-1% theo xu hướng chung của các NHTW toàn cầu, đặc biệt là Mỹ.
Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất huy động nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trong các tháng cuối năm 2022 do nhu cầu tín dụng tăng khi nền kinh tế phục hồi. Hiện thanh khoản thị trường chịu nhiều áp lực khi tăng trưởng huy động không theo kịp tăng trưởng tín dụng, sẽ buộc các NHTM nâng lãi suất huy động. Thêm nữa, nhu cầu tiền mặt mùa cao điểm – Tết Nguyên Đán tăng cao vào cuối năm sẽ tiếp tục gây áp lực lên thanh khoản hệ thống. Mức tăng nhiều khả năng sẽ tăng 1-1.5%, tương ứng với kịch bản cơ sở lạm phát tăng 3.8%.
Mặt bằng lãi suất cho vay sẽ có xu hướng tăng đồng pha với lãi suất huy động. Tuy nhiên mức tăng sẽ ít hơn ở mức khoảng 0.4 – 0.7%, do Chính Phủ tiếp tục chỉ đạo hệ thống ngân hàng cố gắng giữ ổn định mặt bằng lãi suất cho vay và kêu gọi, vận động các tổ chức tín dụng tiếp tục đổi mới công nghệ, tăng hiệu quả hoạt động, quản trị, tiết giảm chi phí, nghiên cứu giảm lãi suất ở một số đối tượng, lĩnh vực phục vụ sản xuất kinh doanh để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp phục hồi kinh tế sau dịch.
Đồng USD mạnh lên gây áp lực lên tỷ giá
Diễn biến mạnh lên của đồng USD là yếu tố chính gây áp lực lên tỷ giá, KBSV điều chỉnh dự báo tỷ giá USD/VND sẽ tăng lên khoảng 5.5-6% trong năm 2022, khi nguồn cung ngoại tệ năm 2022 được dự báo tương đương mức đạt được trong năm 2021, khi hoạt động xuất khẩu bắt đầu chịu nhiều áp lực hơn vào cuối năm và kỳ vọng dòng vốn FDI và kiều hối vẫn chảy đều về Việt Nam.
Diễn biến các đồng tiền so với USD
Quý 4/2022 sẽ là giai đoạn căng thẳng nhất về diễn biến tỷ giá trong nước khi DXY nhiều khả năng tiếp tục tăng do chính sách tiền tệ thắt chặt của FED trong bối cảnh lạm phát toàn cầu duy trì ở mức quá cao so với mục tiêu của các NHTW (CPI YoY ở Mỹ tháng 9 ở mức 8.2% so với mức mục tiêu 2%). Dự trữ ngoại hối của Việt Nam tại thời điểm cuối tháng 9 đã thấp hơn mức 12 tuần nhập khẩu nên dư địa để SBV có thể tiếp tục can thiệp tỷ giá thông qua bán USD từ dự trự ngoại hối sẽ hẹp dần. Ngoài ra, NEER và REER tăng quá cao có thể tác động tiêu cực tới xuất khẩu khi rổ tiền tệ các đối tác thương mại tiếp tục rớt mạnh, và FDI đăng kí mới chưa phục hồi hoàn toàn, có thể ảnh hưởng tiêu cực tới dòng tiền FDI thực hiện trong tương lai.
Trong ngắn hạn, KBSV cho rằng NHNN sẽ tiếp tục sử dụng đồng thời 2 công cụ là dự trữ ngoại hối và kết hợp phát hành tín phiếu và mua kỳ hạn trên hoạt động thị trường mở để ổn định tỷ giá,điều tiết và hỗ trợ thanh khoản hệ thống trước những cú sốc bên ngoài (lạm phát neo cao khiến các NHTW lớn tiếp tục nâng lãi suất, thu hẹp không gian chính sách nới lỏng tài khoá và tiền tệ, đặc biệt là Fed). Tuy nhiên, tính tới cuối tháng 9 quỹ dự trữ ngoại hối chỉ còn 86 tỷ USD tương đương 11 tuần nhập khẩu, nên dư địa để SBV can thiệp bằng việc bán USD thông qua dự trữ ngoại hối sẽ hẹp dần (theo IMF quỹ dự trữ ngoại hối tối thiểu cần duy trì 8 – 12 tuần nhập khẩu).
Trung Anh