Nhu cầu thuỷ sản tại thị trường Hoa Kỳ được kỳ vọng sẽ phục hồi từ nửa cuối năm nay, đem đến hy vọng cho các doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam.
Trong nửa đầu năm nay, nhu cầu thủy sản của người tiêu dùng Hoa Kỳ bị ảnh hưởng bởi lạm phát cao và suy thoái kinh tế, khiến họ phải thắt chặt chi tiêu ngay cả đối với các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu như thực phẩm.
Kênh HORECA (Khách sạn-Nhà hàng-Café), một trong những kênh tiêu thụ chính của các sản phẩm thủy sản tại Hoa Kỳ cũng có triển vọng khá ảm đạm. Chỉ số Hiệu suất Nhà hàng (RPI) của Hiệp hội Nhà hàng Quốc gia Hoa Kỳ đã giảm 1% trong tháng 3/2023 do kỳ vọng của các nhà quản lý nhà hàng về điều kiện kinh doanh, tăng trưởng doanh số bán hàng và nền kinh tế trong những tháng tới bị suy giảm.
Vào tháng 4/2023, chỉ 46% số chủ các nhà hàng tại Hoa Kỳ kỳ vọng doanh số bán hàng của họ trong sáu tháng tới sẽ cao hơn so với cùng kỳ. Tỷ lệ này giảm so với mức 60% được ghi nhận hồi tháng 3/2023. Qua đó cho thấy, triển vọng nhu cầu thuỷ sản của kênh HORECA trong ngắn hạn vẫn chưa khả quan.
Sức tiêu thụ thủy sản của yếu đã ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam. Trong 4 tháng đầu năm nay, xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam sang Hoa Kỳ ước đạt 412 triệu USD, giảm 51% so với cùng kỳ năm ngoái.
Theo dữ liệu từ Cục Quản trị Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), cả tổng khối lượng và giá nhập khẩu của thị trường Mỹ đều có xu hướng giảm kể từ đầu nửa cuối năm 2022. Ngay cả trong những tháng cuối năm khi diễn ra các kỳ nghỉ lễ lớn trong năm 2022, thường được coi là thời điểm tiêu thụ thủy sản cao, giá trị nhập khẩu thủy sản của Hoa Kỳ vẫn giảm so với cùng kỳ năm 2021.
Đến tháng 3/2023, khối lượng nhập khẩu có dấu hiệu phục hồi nhưng giá trị nhập khẩu vẫn tiếp tục xu hướng giảm. Điều này cho thấy, nhìn chung, thị trường Mỹ đang có xu hướng nhập khẩu các mặt hàng thủy sản giá rẻ hơn, thể hiện tác động của lạm phát cao đến tiêu dùng của người dân.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) dự báo thị trường Mỹ sẽ phục hồi từ nửa cuối năm do lạm phát hạ nhiệt, mức tồn kho giảm, nhu cầu phục vụ dịp lễ cuối năm tăng. Điều này giúp kim ngạch xuất khẩu thủy sản sang Mỹ trong nửa cuối năm sẽ tăng 40 - 50% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, một dấu hiệu phục hồi của thị trường này là giá cá tra xuất khẩu bình quân của Việt Nam sang Hoa Kỳ trong tháng 5/2023 đã tăng lên và lạm phát của Mỹ có dấu hiệu hạ nhiệt, với chỉ số CPI tháng 5/2023 là 4,9% so với cùng kỳ năm 2022, mức tăng thấp nhất trong hai năm qua và thấp hơn kỳ vọng của thị trường.
Trong khi đó, tại thị trường EU, tiêu thụ cá tra tiếp tục cải thiện và ổn định. Thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, nhu cầu tăng nhẹ từ cuối quý III.
"Một số thị trường có dấu hiệu tương đối rõ nét, giúp doanh nghiệp có niềm tin hơn. Bên cạnh đó những tác động của Chính phủ liên quan đến hỗ trợ và biện pháp kích cầu cũng hy vọng tâm lý người nuôi ổn định hơn", ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, cho biết.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá, dù nhiều khó khăn nhưng doanh nghiệp ngành thủy sản vẫn có kế hoạch sản xuất phù hợp, đảm bảo việc làm cho người lao động, duy trì, đa dạng hóa thị trường và vượt rào cản thương mại. Tuy nhiên, ngành này vẫn cần bệ đỡ để lấy đà hồi phục trong năm tiếp theo.
"Việc này đã được Thủ tướng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước, phải giảm lãi suất, tăng room, thời gian cho vay phải phù hợp với chu kỳ sản xuất của từng đối tượng. Trong điều kiện dự trữ, tập trung nguyên liệu thì thời gian dự trữ tương ứng với thời gian vay", Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang tích cực đề nghị Tổng cục Hải quan Trung Quốc sớm hoàn tất thủ tục ký nghị định thư về yêu cầu an toàn thực phẩm, kiểm dịch, kiểm tra đối với sản phẩm thủy sản, hỗ trợ doanh nghiệp gia tăng thị phần ở thị trường tỷ dân.
Trung Anh